Bildiğiniz gibi 7 Haziran seçimleri öncesinde Türk Lirası yüzde 24 oranında değer kaybetti. Ve bağımsız Merkez Bankası, Türk parasında altı ayda yaşanan bu yüksek oranlı değer kaybını seyretti. Bunun sonunda iktidar partisi bir önceki genel seçimlere göre yani 2011 yılı genel seçimlerine göre yaklaşık 9 puan oy kaybederek iktidardan düştü.

Niye hatırlattık bu seçim sonucunu?

Şundan hatırlattık. 1 Kasım 2015’te yine seçim var. Ve dolar bu defa 3 lirayı geçti. Bu arada hemen belirtelim nominal kur, Merkez Bankası’nın Tüfe ve Üfe bazlı reel kur endeksine göre hesaplanan reel kur seviyesi yani enflasyondan arındırılmış kur seviyesini gösteren 2,71 liranın üzerine çıktı.

Peki, makro ekonomi teorisinde ne anlama geliyor doların 3 lirayı geçmesi?

Şu anlama geliyor. Açık bir ekonomide yani sermaye hareketlerinin serbest olduğu bir ekonomide reel kur; dış ticarete konu olmayan malların marjinal emek verimliliğini yansıtan iç dengenin (internal balance) ve dış ticarete konu olan malların marjinal emek verimliliğini yansıtan dış dengenin (external balance) kurulduğunu gösterir. Bu düzeydeki, reel kur, ekonomide kaynak dağılımını en uygun hâle getirir. Ve dış açığı kapatır. Ama reel kurun üzerinde oluşan nominal kur yani doların 3 liraya çıkması ekonomiyi olması gerekenden daha fazla küçülttüğü için vatandaşın sömürülmesine neden olur. İşte bu nedenle dalgalı kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde reel kurun doğru oluşabilmesi için iç ve dış reel faizlerin eşit olması gerekir. Oysa şu anda Merkez Bankası’nın politika faizi beklenen enflasyonun altında seyrediyor. O hâlde Merkez’in politika faizini artırması şart.

Bu kısa açıklamanın ardından şimdi gelelim 1 Kasım seçimlerine…

İşte Merkez Bankası faiz artırmayıp doları 3 lira düzeyinde tuttuğu takdirde ekonomi olması gerekenden daha fazla küçüldüğü için iktidarın 1 Kasım seçimlerinde yine büyük oranda oy kaybedeceğini söylemek herhalde yanlış olmaz.

[email protected]