İki hafta önce Ankara’da Liberal Düşünce Topluluğu’nda “Türkiye’nin Demokratik Siyaset İhtiyacı” başlıklı bir seminer yaptık. Tartışmalar esnasında, Roboski ve Kobani’nin Kürt sosyolojisinde yarattığı kırılmaya değindim. Bunun otuz yıla yayılan çatışmaların açtığı yara kadar büyük bir yaraya sebebiyet verdiğini söyledim.

Buna mukabil bazı arkadaşlar, HDP Van Milletvekili Tuğba Hezer’in Ankara’daki katliamı gerçekleştiren bombacının taziyesine katılmasına dikkat çektiler. Bunun da Türk kamuoyunda benzer bir tahribata yol açtığını ifade ettiler. Çoluk-çocuk, genç-yaşlı demeden, şehrin ortasında insanların hayatına kast eden bir eylemin sahiplenilmesinin derin bir yarılma oluşturduğunu belirttiler.

Bir siyasinin bir tavrı veya söylemi birçok noktadan değerlendirilebilir. Siyasi açıdan bakıldığında Hezer’in ziyaretinin arkadaşların belirttiği sonuçları ürettiği söylenebilir. Gerçekten de çarpıcıydı o resim ve bana göre de HDP’ye çok zararı dokundu. Bir kere HDP’nin Türkiyelileşme iddialarının altını boşalttı. HDP’nin kendi çekirdek seçmeni dışında ulaşmak istediği kesimlere söz söylemesi olanağını ortadan kaldırdı. Onlarla sağlıklı bir temas kurulabilmesini imkânsız kıldı. Siyaseti kuvvetlendirmesi ve Kürt meselesinin demokratik çözümüne katkı sunması için kendisini destekleyen Kürtlerle arasındaki mesafeyi açtı, vs. Ezcümle bu ziyaret partiye siyasi açıdan büyük bir maliyet çıkardı.

İKİ YANLIŞ

Lakin mesele siyasetten ibaret değil; işin bir de insani ve hukuki boyutları var. İnsani yönüne Atilla (Yayla) Hoca temas etti. Söz konusu olan nihayetinde bir taziye ziyaretidir. Bunu unutmayalım. Ve taziye de ölene değil ailesine yapılır. İnsanın tüylerini ürperten bir katliamın faili olabilir, ama aile için o kendi çocuklarıdır. İşlediği suç ve boynuna aldığı günah ne de kadar büyük olursa olsun her aile çocuğunu gömmek ve dini vecibelerini yerine getirmek ister. Yakınları da aileye taziye ziyaretinde bulunur. Bu, doğaldır ve Hezer’in ziyareti de bu bağlamda değerlendirilmelidir.       

“Peki, misal Suruç katliamını gerçekleştiren IŞİD’linin taziyesine bir AKP’li vekil gitseydi, HDP ve hükümet karşıtı medya böyle mi olurdu? AKP’ye dünyayı dar etmezler miydi?” vb. suallerin ve analojilerinin bir haklılık payı var. Hiç şüphesiz, bugün “İşin insani yönüne bakalım” diyenlerin önemli bir kısmı böyle bir ihtimalde tam tersi bir tavır takınırlardı. Ne örfü, ne âdeti, ne geleneği ve ne de insanlığı akıllarına getirir, bunu siyasi bir malzemeye dönüştürür ve bunun üzerinden AKP’ye vurmak için ellerinden geleni yaparlardı.

Mesela HDP, içte ve dışta âlemi AKP’nin başına yıkardı. AKP’nin ne IŞİD’çiliği kalırdı, ne de terör yardakçılığı, ne de Kürt düşmanlığı.  Keza hükümet aleyhtarı medya da, bunun üzerine balıklama atlar, taziye ziyaretini AKP-IŞİD ortaklığının yeni bir nişanesi olarak dünyaya servis ederdi. Bundan zerre kadar şüphe duymuyorum. Ama o zaman da onların yaptığı yanlış olurdu. İki yanlıştan ise bir doğru çıkmaz.

ATEŞ VE BENZİN

Gelelim işin hukuki tarafına: Bildiğim kadarıyla mer’i Ceza Kanunu’nda “Taziyeye gitme suçu” diye bir suç yok. Kimin taziyesine gidilip, kimin taziyesine gidilemeyeceğine dair bir düzenleme de. Siyaseten hatalı görebilir, kınayabilir, karşısında durabilir ve mümkün olan en sert şekilde eleştirebilirsiniz. Ama bir vekili sırf bir taziyeye gitti diye hukuken suçlayamazsınız.

Şüphesiz, vekilin ziyaretini “terör örgütünün propagandasını yapmak” gibi bir çerçevenin içine koyabilirsiniz. Ama bu çok zorlama bir yorum olur. Böylesine zorlama bir yorum üzerine inşa edilen bir dava da önünde sonunda bir yerlerden döner. Bu nedenle herkes için en iyisi, taziyeyi fazla büyütmemek ve siyasi bir kavganın ortasına taşımamaktır.

Mutedil olmakta fayda var; ateşin üzerine benzin dökülmez.