Abdurrahman Dilipak
Bu komedi bir şekilde bitirilmeli. Aslında beklenen sadece Andımız değildi, o büst endüstrisi, o her okuldaki Atatürk köşeleri, her ders kitabının başındaki Atatürk resmi, her kitapta, o konuda Atatürk’ün söyledikleri. Bakın, “Haddinden fazla şiddet gayedeki hikmeti yok eder.”
Bu and’ı 23 Nisan 1933’de kaleme alan Alliance İsraélite mezunu, Mustafa Kemal’in Maarif Vekili ve Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti umumi katibi Dr. Reşit Galip idi. Baskın Oran’ın eşi Feyhan da Reşit Galib’in torunu. Reşit Galip, Ocak 1925’te Meclis’e girmiş. Bir süre İstiklal Mahkemesi üyeliği yapmış. CHF İdare Heyeti’nde görev almış. Türk Ocakları’nda, Halkevleri’nde çalışmış. Yine Atatürk’ün isteğiyle Serbest Fırka’ya girmiş. Ve Atatürk’ün sofrasına oturmuş. Onu bakanlığa taşıyan süreç de o sofrada başlamış.
Kazım Özalp’in “Atatürk’ten Anılar” kitabında (T. İş Bankası Y., 1992, s. 48-49) yazdığına göre konu, kız öğrencilerin kıyafetinden açıldı. Esat Mehmet, “kızların kısa etek, kısa çorap ve kısa kollu gömlek giymelerini uygun görmediğini” belirtti. Bir tamim yayınlayıp daha kapalı giyinmelerini isteyeceğini söyledi. Bunun üzerine Reşit Galip söz aldı: “Yanlış düşünüyorsunuz beyefendi” dedi. “Bu bir geriliktir. Kadınlar eski durumda yaşayamazlar. İnkılaplardan en mühimi, kadınlara verilen haklardır. Başka türlü, Batılılaşmakta olduğumuzu iddia edemeyiz.”
Rodoslu, eski İttihatçı, Şeyh Said’i astıran İstiklal Mahkemesi’nin hukukçu olmayan üyesi.
Erbakan konuşmasında; ‘Bu ülkenin evlatları asırlar boyu mektebe başlarken besmele ile başlar. Siz geldiniz besmeleyi kaldırdınız, ne koydunuz yerine Türküm, doğruyum, çalışkanım. Sen bunu söyleyince öbür taraftan da müslüman evladı ya öyle mi, ben de Kürdüm daha doğruyum, daha çalışkanım deme hakkını kazandı ve böylece siz bu ülkenin insanlarını birbirlerine yabancılaştırdınız’ demişti.
Öğrenci Andı: (1933) / Türküm, doğruyum, çalışkanım. / Yasam; küçüklerimi korumak, büyüklerimi saymak, / yurdumu, budunumu özümden çok sevmektir. / Ülküm; yükselmek, ileri gitmektir. / Varlığım, Türk varlığına armağan olsun.
And, 1972 yılında değiştirildi. 29 Ağustos 1972 tarih ve 14291 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan ilkokullar yönetmeliğinin 78. Maddesinde andda yer alan “budunumu” kelimesi “milletimi” olarak değiştirilirken “Türküm, doğruyum, çalışkanım” diye başlayan cümle ile sonra yer alan “Ne mutlu Türküm diyene” cümlesi eklendi:
And, 1997 yılında ikinci defa değiştirildi. “Öğrenci Andı”nın günümüzde söylenmekte olan metni, Millî Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisinin Ekim 1997 tarih 2481 sayısında yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 10. Maddesiyle belirlenmiştir. Bu maddeye göre ilköğretim okulunda öğrenciler, her gün dersler başlamadan önce öğretmenlerin gözetiminde topluca aşağıdaki “Öğrenci Andı”nı söylüyorlar:
Öğrenci andı (1997): Türküm, doğruyum, çalışkanım. / İlkem; küçüklerimi korumak, büyüklerimi saymak, / yurdumu, milletimi özümden çok sevmektir. / Ülküm; yükselmek, ileri gitmektir. Ey büyük Atatürk! / Açtığın yolda, gösterdiğin hedefe, hiç durmadan yürüyeceğime and içerim. / Varlığım, Türk varlığına armağan olsun. / Ne mutlu Türküm diyene!
Prof. Afet İnan ‘Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler’ adlı eserinde onu şöyle anlatıyor:
“1933 yılının 23 Nisan Çocuk Bayramı idi. O, heyecanla Çankaya Köşkü’ne geldiği vakit, Atatürk’ün yanında bana bir kağıt uzattı ve şunları anlatmaya başladı. ‘Sabahleyin ilk bayramlaşmayı kızlarımla yaptım. Onlara bir şeyler söylemek istediğim vakit, bir and meydana çıktı. İşte Cumhuriyetimizin 23 Nisan çocuklarına armağanı’ dedi…” Adam kızlarına bir 23 Nisan sabahı aşka gelerek yazdığı manzumeyi, daha sonra bütün öğrencilere mecburi olarak okutmak için 1933 yılında bir genelge yayımlatmış. Ya hu, MHP nasıl Reşit Galib gibi birinin yediği haltı savunur. Bu adam Türk Ocaklarını kapatan adam değil mi?. Aynı zamanda kafatası ölçen bir “beyaz Türk” bu adam! Bu adam, Ezanı Türkçeye çeviren adam ya hu!.
Diplomat Hüseyin Ragıp Baydur’un kardeşi Reşit Galip, ya da Mustafa Reşit Baydur, 1893’da Rodos‘ta doğdu. İlk ve ortaokulu Rodos’ta okudu. Lise eğitimi sırasında İzmir‘e geldi İzmir’deki St. Jean Babtiste Kolleji’nde okudu. İzmir’deki Fransız Koleji’nden 1911 yılında mezun oldu.
“Müslümanlık: Türk’ün milli dini” adlı tezinde, Hz. İbrahim, Hz. İsmail ve Hz. Muhammed’in Türk olduğunu iddia etmiş.
Dr. Reşit Galip’in pek bilinmeyen ancak ölmeden önce arkadaşı Münir Hayri Egeli’ye verdiği ve Egeli tarafından 1947 yılında “Eski Bir Atatürkçü, Bilinmeyen Atatürk’ten Hatıralar” başlığıyla Millet dergisinde yayınlanan “Müslümanlık: Türk’ün Milli Dini” tezi veya raporudur. Dr. Reşit Galip, bu tezinde İslam’ın ana prensiplerinin Türk’ün Milli Dini’ne uygun olduğunu söyler. Ancak bir iddia ortaya artarak Hazreti İbrahim’in Türk kökenli olduğunu ve dolayısıyla Hazreti Muhammed’in de Türk aslından olduğunu ispatlamaya çalışır. Tezinin sonunu şöyle bitirir:
‘Müslüman dini, Türk milli bünyesinin en uygun dinidir ve ancak Müslümanlığın Türk milli bünyesine en uyduğu ve zaman ve haller, onun Türk milletince hakiki manasıyla anlaşıldığı hallerdir. Bunun çaresi de tektir: Müslümanlığı Türk’ün anlayabileceği bir hale getirmektir. Bu da ancak ibadetin Türk diliyle yapılmasıyla kabil olabilir. Bizim ilk ve en büyük gayretimiz dini duaları ve kitapları herkesin anlayabileceği bir dille tayin etmek olmalıdır. İnsanlar dinsiz yaşayamazlar. Belki yüz bin senelik bir anane, insanoğluna din ihtiyacını telkin etmiştir. Türk milleti de kendi milli dinine sahip olmalıdır. Bu, Türk milliyetçiliği için de bir zarurettir.”
Kemalist yazar Nihat Genç, Ulusal Kanal’da canlı yayınlanan bir programa katıldı. Programda birçoğu CHP’li belediyeler tarafından yapılan Mustafa Kemal heykellerini eleştirirken, “Atatürk’le dalga geçmek için yapıyorlar sanki’ ifadelerini kullandı.
“bakan olsam Atatürk heykellerini yıkar atarım”. Mustafa Kemal heykellerinin adeta Çin malı olduğunu söyleyen Genç, “Atatürk’ün yapılan heykelleri karikatür gibi… Ben mesela, bu ülkede bir gün şans eseri Bakanlık, Başbakanlık yapsam, son 30-40 yılda yapılan Atatürk heykellerinin hepsini yıkar atarım. Yapacaksan da düzgün yap, bunun örnekleri var. Birisi Atatürk’le dalga geçmek için yapıyor sanki. Çin malı gibi, tuhaf geliyor bana…” şeklinde konuştu. Bir ara “Beton Mustafa”, “Fiber Mustafa” diye alay konusu olmaya başladı bu seri üretim, Mustafa Kemali istismar eden ikonalar.
Af-maf derken iş Cumhur İttifakını dağılma noktasına getirse de, ben bir akl-ı selim ile bu konunun değerlendirileceğini düşünüyorum. Erdoğan grubta önemli mesajlar verdi. Viyana konvansiyonundan Af konusuna, And’dan Kaşıkçı’ya verdiği mesajlar Erdoğan’ı “Erdoğan” yapan önemli mesajlardı..
Eğer “Andımız” engeli aşılamayacaksa, ne İş Bankası’na dokundururlar, ne Tevhidi Tedrisata, ne kılık kıyafet yasasına, ne de Türbe ve Zaviyelere.. Ayasofya’ya da dokunamazsınız. Andımız konusu bu anlamda bir turnusol kağıdı görevi yapıyor. Danıştay’ın yıllar sonra bu konuda karar vermesindeki zamanlama da dikkat çekici.
Yoksa MHP’den sonra FETÖ’nün Balyoz ve Ergenekon davasında mağdur ettikleri ile kurulan ittifak da mı sona eriyor. Erdoğan’ın Danıştay’la ilgili konuşmasındaki satır arası cümleler üzerinde de ayrıca durmak gerek. Şûrayı Devletten Danıştay’a, bugünden yarına, süreç önemli. Selâm ve dua ile.
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
















































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
18.01.2026
18.12.2025
7.09.2025
3.08.2025
26.08.2024
5.08.2024
4.06.2024
27.05.2024
20.05.2024
5.05.2024