Zeki kadının çirkin, evlenmeye değmez, evlenmeye değer kadının da güzel ve aptal olacağı/olması gerektiği yolunda bir erkek önyargısı var. Bu önyargı yıllarca M. Monroe ile A. Einstein'in kahramanı yapıldığı fıkralar üzerinden anlatıldı. Bir fıkraya göre Marilyn Albert'a, “Albert, seninle ben evlensek, bir çocuğumuz olsa, aklını senden güzelliğini benden alsa ne iyi olur değil mi?” diye sormuş Albert “İyi de, ya aklını senden güzelliğini benden alırsa ne olacak?” cevabını vermiş. Haberdar olabilir mi bilmem ama Einstein'a cevabı ben vereyim: “Bir şey değişmezdi”. Yıllarca “seks bombası”, “aptal ve güzel sarışın” olarak imajı çizilen Marilyn'in çok akıllı bir kadın olduğu sonradan yapılan araştırmalarla ortaya çıktı.

      Kaldı ki, zekânın tek türü yok. Artık birden çok zekâ alanı olduğu kabul ediliyor. Bir insanın bir zekâ alanında parlak olması diğer bir zekâ alanında veya alanlarında da iyi olacağını garanti etmez. Bunun en iyi delili bizzat Einstein'in kendisidir. Fizikte dâhi olan Einstein sosyal teoride tam bir saftı. Üstün zekâsına rağmen toplumsal hayatta merkezileşmesinin zararlarını ne görebildi ne de tahmin edebildi ve sosyalist ideolojiyi savundu.

     Bu mevzularda bilimsel araştırmalar da yapılıyor. Bunlardan birinin sonuçları gazetelere yansıdı. İsveç'teki Stockholm Üniversitesi 39-50 yaş dilimindeki bir buçuk milyon çift üzerinde bir araştırma yaptı. Konusu evlendikleri kadınların eğitim seviyesinin erkeklerin hayat süresi üzerindeki tesiriydi. Eğitimli kadınlarla evlenen erkeklerin, diğer erkeklere nispetle daha uzun yaşadığı bulundu. Araştırmaya göre kadınlar evin sorumluluğunu erkeklerden daha fazla üstleniyor. Bu yüzden kadının eğitimi/eğitim seviyesi tüm ailenin hayat tarzı açısından önemli. İyi eğitim görmüş kadınlar daha hızlı ve kapsamlı öğrenebiliyor, ailenin sağlığı üzerinde müspet anlamda etkili olabiliyor. Bilgili kadınlar aile bireylerinin sağlık durumunu daha iyi takip edebiliyor. Bu yüzden, kadınların eğitim seviyesi yükseldikçe aileye potansiyel katkısı artıyor.

     Erkeklere kötü haber, eğitimli kadınların ailede oynadığı büyük katkı sağlayıcı rolü erkekler oynayamıyor olması. Ailenin hayat tarzına erkeklerin eğitim seviyesinden ziyade gelir seviyesi katkıda bulunuyor. Erkek ne kadar çok gelir elde ederse ailesine o kadar çok fayda sağlıyor. Bununla beraber, doğrusu araştırmanın bu bulgusunun ihtiyatla karşılanması gerektiğini düşünüyorum. Şahsî gözlemlerim gelir seviyesinin yükselmesi gibi eğitim seviyesinin yükselmesinin de aileye katkı sağladığını gösteriyor. Stockholm Üniversitesi'nin araştırmasının farklı sonuç vermesinin bir sebebi İsveç ile Türkiye'deki kültür ortamının farklılığı olabilir. Bununla beraber bu konuda –varsa- bilimsel araştırmalara dayanmadan kesin bir şey söylemek yanlış olur. Bence erkekleri üzebilecek bu sonuca ulaşılmasının bir diğer önemli sebebi söz konusu araştırmanın 39-50 yaş dilimini esas alması. Oysa erkeklerin ailedeki rolünü daha iyi ölçebilmek için erkekler için yaş aralığının üst sınırının 60'a hatta 65'e çekilmesi gerekir.

     Aslında eğitim seviyesiyle gelir seviyesi arasında çoğu zaman doğru orantı var. Erkeğin eğitim seviyesi yükseldikçe gelir seviyesi de yükseliyor. Diğer taraftan, erkek yıllar içinde ailesi için gelirinin de bir parçası olduğu bir eko-sistem yaratıyor. Bu sistem, erkeğin iş yapma bilgisinden iş ve dostluk temaslarına, konuşma kabiliyetinden tedbirliliğine kadar icabında ailenin tüm bireylerinin yararlanabileceği/yararlandırılabileceği bir sosyal sermaye oluşturuyor. Bu bir şekilde ailenin refah seviyesine katkıda bulunuyor.

     Evet, uzun yaşamak isteyenler eğitim seviyesi yüksek kadınlardan kaçmamalı, tersine onlara ulaşmaya çalışmalı. İsveç'teki araştırma da gözlem ve tecrübeler de bunu işaret ediyor.