Adaylar belirginleştikçe yerel seçim havası kendini hissettirmeye başlıyor. 30 Mart 2014’te yapılacak mahallî idareler seçimi farklı atmosferde geçecek. Muhalefet, ANAP’ın çözülmeye başladığı 89 seçimlerinin hayalini kuruyor. İktidar ise 2009’un altına düşmeden bazı sembolik değeri yüksek yeri kazanma planı içinde.

Önce muhalefetin hayallerinden başlayalım. Nicelik olarak 89’a benzer şartların mevcudiyetinden söz edilebilir. 7 ay sonra cumhurbaşkanlığı seçimi vardı ve Başbakan Turgut Özal, Köşk hazırlığı yapıyordu. Muhalefet, yerel seçimleri, Özal’ın cumhurbaşkanlığına çıkışını engellemenin yolu görüyordu. Aynı zamanda ANAP’ın tek başına iktidarına son verecek ilk raunt olarak düşünülüyordu. ANAP, Ankara’da Mehmet Altınsoy, İzmir’de Burhan Özfatura ve İstanbul’da Bedrettin Dalan ile seçimleri kesin kazanacağına inanıyordu. Üç isim de çok başarılı yerel yöneticilerdi. ANAP cephesi merkezî yönetimde hız kesmiş olmakla birlikte yerelde kendini sarsılmaz görüyordu. Parlamento düzleminde SODEP, Halkçı Parti birleşmesini sağlamış bir SHP yükselişi vardı. Daha önemlisi, siyasi yasağı kalkmış öfkeli Süleyman Demirel, yıpratıcı muhalefetiyle iktidarı sallıyordu. Ama kimse yerel seçimlerde büyük sürpriz beklemiyordu. SHP, üç büyük şehirde başarılı belediye başkanlarını alaşağı etmeyi başardı. Gerçekten 89, seçim tarihimizin en önemli kırılmalarından birine tekabül etmektedir.

Bugünün 89’dan farklarını sıralayacak olursak şöyle diyebiliriz: AK Parti’yi merkezî yönetim düzleminde tehdit edebilen parti hâlâ yok. Ne solda gözle görünür yükseliş, ne de Demirel gibi aynı tabana talip agresif bir lider var. Uzun iktidar dönemlerinin yıpratıcılığına maruz kalsa da AK Parti, ANAP’a nazaran daha güçlü duruyor. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, kendini ve rakiplerini iyi analiz etmeye çalışan bir lider. Mahallî seçimlere 2012’de aldığı yüzde 50’nin psikolojik baskısı altında giriyor. Normal şartlarda iki seçim çok farklı faktörler etkisinde yaşanır ve aynı oyu almak neredeyse imkânsızdır. Nitekim, 2007’de alınan yüzde 47 oy, 2009 yerel seçimlerinde 38,8’e kadar düştü. Yüzde 50 vurgusunu fazlaca yapmanın psikolojik maliyeti var.

Habertürk’ün Konsensüs’e yaptırdığı son anket, makasın kapanmadığını ve yerel seçimde yüzde 39’luk bir oy tahmin edildiğini gösterdi. Ancak yaklaşık dört ay sonra yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi, yüzde 50 vurgusunu kaçınılmaz kılıyor. İlk defa halk tarafından seçilecek cumhurbaşkanı için yüzde 50 mecburiyeti var. Eski sistem devam etse ve Köşk’e çıkacak isme Parlamento karar verse iktidar partisi daha rahat olurdu. İki seçimin böylesine yakın olması, etkileşim ihtimalini artırıyor. Yerel seçimler neredeyse cumhurbaşkanlığı seçiminin üçüncü turu gibi algılanabilir. Abdullah Gül’ün görev süresi 28 Ağustos’ta bitiyor. Ancak seçim süreci önceki 60. gün başlıyor; yani 29 Haziran. Yerel seçimler 30 Mart’ta. İşlemlerin tamamlanması vs. derken nisan ortasına sarkacak bir süreç. Onun afişlerini toplamaya fırsat kalmadan tarihî cumhurbaşkanlığı seçimi sath-ı mailine gireceğiz. Normal şartlarda doğal kabul edilecek yüzde 45 altı bir oy, cumhurbaşkanlığı seçiminin gölgesinin düştüğü günlerde psikolojik eşiğe dönüşebilir.

AK Parti, Gezi gerilimini safları sıklaştırmak için iyi kullandı. Kırgınlıkları telafi edemese de erteletmeyi, üstünü örtmeyi başardı. Bu gerilimi önümüzdeki 6 aya yayması kolay değil. Ülkenin selameti açısından doğru da olmaz. Yeni kırgınlıklar oluşmasını engellemek ve alternatifsizliğin rehavetine kapılmamak en akıllıca yol. Muhalefetin 89 hayalleri şimdilik gerçekçi değil. Ama o başarıyı altın tepside ANAP’ın sunduğunu hatırlamakta yarar var.