Sanma ki bir tek sanadır bu “Hayır”.

Sen bu tarihte fiske bile değilsin.

Bu “Hayır” insanın insanlaşmasındandır, toplumsal ilerlemenin durdurulmaz akışındandır.

Nasıl ki kaldırıp başını iki ayağının üzerinde durduysa insan… Dört ayaklı bir sürünmeye, eğilip

bükülüp yaşamaya “Hayır” dediği içindir.

Bu yüzden “bitmedi daha sürüyor o kavga”.

* * *

Suyun devinimini bilmeyenlere “Hayır” demişti Herakleitos.

Sokrates’in baldıran zehirliydi vazgeçmediği “Hayır”ı.

Dönmediğini sananlara “Hayır” demeseydi yine de dönecekti bu dünya. Ama Galile’ye

kalmıştı bu “Hayır”ın tarihsel onuru.

O yüzden “bitmedi daha sürüyor o kavga”.

* * *

Spartaküs’ten Şeyh Bedrettin’e, Paris Komünü’nden Ekim Devrimine…

Yolu aydınlanmıştır insanlığın, bedeli ağır “Hayır”larla.

Çin’den Che’ye… Ho Şhi Minh’den Bask’a, Zapatistalar’dan Kolombiya’ya…

“Hayır” dedikleri için biraz daha aydınlıktır bu dünya.

Onun için “bitmedi daha sürüyor o kavga”.

* * *

Kilisenin tabularını tersyüz eden bir “Hayır”dı Kopernik’in devrimi.

Ortaçağın karanlığında en büyük gediği güçlü bir “Hayır”la açmıştı Spinoza.

Nietzsche’nin hırçındı “Hayır”ı.

Darwin’in “evrim”i bir “Hayır”la yıkıp geçmişti bütün boş inançları.

Freud’un her doğmaya karşı bir “Hayır”ı vardı.

“Bitmedi daha sürüyor o kavga” bunun için.

* * *

Nazım Hikmet’in güneşli, güzel günler gören çocuklarıydı “Hayır”.

Ahmet Arif’in hasretinden prangalar eskitmesidir “Hayır”, “Bir umudum sende anlıyor

musun” aşkıdır.

“Hayır” Hasan Hüseyin’in bal eylediği acıydı; O yüzden “kör olasın demiyorum, kör olma da

gör beni” yiğitliğindeydi.

Can Yücel’in Hayır’ı “aşk olsun sana çocuk, aşk olsun”du.

İtirazın ilk şartıdır “Hayır” Nevzat Çelik için.

Ahmet Telli’nin “en insani hali”dir “Hayır”:

O yüzden “bitmedi daha sürüyor o kavga”.

* * *

Yaşar Kemal’in o iyi insanlarının o güzel atlara binip çekip gitmemeleridir “Hayır”, demirin

tuncuna, insanın piçine kalmamaktır.

“Hayır”, Sait Faik’in “Yepyeni günler başlayacak” umududur.

Orhan Veli’nin “Şeytan diyor ki; aç pencereyi; bağır, bağır, bağır; sabaha kadar” isyanıdır

“Hayır”.

Oğuz Atay’ın saptadığı “kimse aydınlıkta konuşmaya cesaret edemiyor” karanlığına karşı

çıkmaktır “Hayır”.

İşte o nedenle “bitmedi daha sürüyor o kavga”.

“Hayır” demek bir cesaret işidir, bir kahramanlıktır.

İnsanın kendisiyle yüzleşmesidir “Hayır”.

Direnişin ta kendisidir ağız dolusu, kocaman bir “Hayır”.

Bir başkaldırıdır “Hayır”, tek sözcüğe sığan önlenemez bir isyandır.

Bu yüzden “bitmedi daha sürüyor o kavga”.

* * *

Sakın üstüne alınma.

Sen bu tarihte fiske bile değilsin.

Sanma ki bir tek sanadır bu “Hayır”.

İnsanlığı yücelten; yerleşik düzene, egemen düşünceye; tanrıların, kralların, imparatorların,

sömürgenlerin, oligarkların buyruklarına “Hayır” demektir.

Tehdide, şantaja, zulme diz çökmemektir “Hayır”.

İnsanlığa, bilime, özgürlüğe, adalete, gelişmeye, vicdana, akla, barışa karşı her teşebbüse

“Hayır” diyenler, gelecek güzel günler için yarın neye “Evet” diyeceklerini çok iyi bilirler.

“bitmedi daha sürüyor o kavga

Ve sürecek

Yeryüzü aşkın yüzü oluncaya dek!” (*)

(*) Bu dizelerin yazarı değerli dostum, Şair Adnan Yücel’in anısı önünde saygıyla eğiliyorum.