Cemil ERTEM
Tam bir yıldır devam eden teknokrat hükümet arayışları ve buna bağlı kalkışma-darbe-yargı marifetiyle hükümeti devirme senaryolarından sonra böyle bir final bekliyor muydunuz diye sormak gereksiz sanıyorum; evet bunu bekliyorduk. İlkönce Musul-Kerkük bölgesinde olan bitenin adını koymak gerekir. Bu çok açık olarak uluslararası bir saldırıdır ve esasında geçen yıl Haziran ayı başında başlayan, Türkiye’yi köşeye sıkıştırma sürecinin sınırları aşan daha büyük bir versiyonudur. Öncelikle şunu söylemek gerek; IŞİD denen yapı özünde paramiliter-lejyoner silahlı kalkışma örgütüdür. Bu tür yapılar, Sovyetlerin dağılmasından sonra Afganistan’dan başlayan ABD işgali-hegemonyası sürecinde giderek yoksullaşan ve yoksullaştıkça ‘balkanlaşan,’ bölünen bütün Önasya, Kafkasya, Ortadoğu coğrafyasında ortaya çıkmıştır.
IŞİD; paramiliter bir örgüt
Dini ve milliyetçi saikleri kullanan Batı istihbaratları, adeta bütün bu büyük coğrafyada bu örgütleri Frankenstein olarak ortaya çıkarmışlardır. El-Kaide böyle bir örgüttür. Yine bu bölgede Sovyetlerin dağılmasından sonra ortaya çıkan ve eski Sovyet Cumhuriyetlerinde, Rusya’nın baskısına karşı milliyetçi saikleri kullanan ve çoğunlukla Rusya’ya karşı kör terör kullanarak amacına varacağını sanan örgütler de aynı sürecin ve aynı merkezlerin ürünüdür.
Bu yapıları çoğunlukla, başta ABD ve İngitere olmak üzere, batılı gelişmiş ülkelerin istihbarat teşkilatları kontrol eder. Bu yapıların en önemli ortak özelliği, mezhep ya da etnik bir temel üzerinden ama homojen olmayan, dağınık hatta serseri-lümpen bir tarz seçerek örgütlenmelidir. Bu örgütlenme modeli, örneğin CIA gibi personel devşirme ve teknik imkanları çok geniş istihbarat örgütlerinin zaten tercih ettiği bir modeldir. Tabii ki, El Kaide’den, IŞİD’e oradan Kafkas coğrayasında her tür milliyetçi terör örgütüne kadar bu paramiliter yapıların insan kaynağı, bütün bu bölgenin parçalanarak, işgal edilerek yoksullaştırılıp insanlıktan çıkarılan genç nüfusudur. İşte IŞİD denen paramiliter yapının, Suriye iç savaşından başlamak üzere, hızla ortaya çıkmasının arkasında bu gerçeklik vardır. IŞID, bu anlamda siyasi bir gerçeklik olduğu kadar, iktisadi ve sosyolojik bir gerçeklikdir de...
İşte bu tespiti yapmadan K. Irak’ta olanları ve bundan sonra olacak olanları anlatamayız, derin mezhep çatışması tahlillerini artık geçelim; bu, yukarıda kısaca izah ettiğim paramiliter örgütler aracılığıyla başlatılan bir enerji ve pazar savaşıdır ve bu savaşın hedefi doğrudan Türkiye’dir. Tabii ki bu savaş aslında, tam da geçen sene bu zamanlar, bildiğiniz ayaklanma ile başladı, Türkiye’de tekelci sermayenin ve onun medyasının Erdoğan Hükümeti yerine, teknokrat hükümet talebi ile devam etti; sonra 17 Aralık’ta ABD merkezli bir örgütün elindeki yargı ve medyayı kullanarak yapmaya çalıştığı darbe ile doruğa vardı ama başarısız oldu. İşte bu başarısızlıktan sonra 17 Aralık darbesini tasarlayanların yapacağı tek şey, içeride Kürt kartını yeniden devreye sokmak, dışarıda ise, IŞİD gibi bir paramiliter örgütü Türkiye’nin Irak’taki ekonomik ve siyasi merkezlerine saldırtmaktı. Evet, Musul ve Kerkük’deki enerji merkezleri, petrol yatakları Türkiye’nin ekonomik merkezleridir. Bu tarihsel olarak da böyledir güncel olarak da, gelecek için de böyledir. Musul elçiliği de Türkiye’nin bölgedeki resmi siyasi merkezidir. IŞID, doğrudan bu iki hedefe saldırdı. İşte mesele bu kadar açık, net bir savaş ilanıdır.
Türkiye’nin ekonomik ve siyasi merkezlerine saldırıldı...
Düşünün yalnız Kerkük-Yumurtalık petrol boru hattı, günlük1,5 milyon varil kapasiteli ama buradaki randıman, geçen sene, 300-400 bin varil düzeyinde idi. Bunun da en önemli nedeni, buraya yapılan sabotajlar, engellemelerdi.
Yani başta ABD ve Britanyalı petrol devleri ve bunları takip eden Suudi Arabistan-Rusya cephesi Irak arzını denetliyordu ve bu arzın hiç bir şekilde ticarileşmesini istemiyordu. Aynı şeyi, Ruhani’ye kadar, İran için de söyleyebiliriz. İran’ı mollaların eline, içe kapalı bir savaş ülkesi olarak, bunun için bıraktılar. Bugün Hazar enerji kaynakları, Irak enerji kaynakları, Doğu Akdeniz ve İran enerji kaynakları dünya ekonomisine, Türkiye ile dahil olmaya başlamıştı. Ve Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Britanya’nın, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra da Britanya-ABD ve Rusya’nın bölgede kurguladığı enerji oyunu bozuluyordu. Bir önceki oyunu, Britanya ve Batı yenilen Osmanlı’nın üzerinden kurgulamışlardı ve askeri vesayet altındaki-oligarşilerin yönettiği ‘eski’ Türkiye’de bu oyunu sürdürmüştü...
Britanya’nın Lozan’ı yerle bir oluyor...
Büyük Britanya İmparatorluğu, Türkiye ile masaya oturacağı Lozan anlaşmasına giderken önüne iki temel amaç koymuştu. Birincisi, bugün Kuzey Irak bölgesinde bulunan-özellikle Musul- enerji kaynaklarının kendi denetimlerine geçmesi, ikincisi Boğazların kontrolünün Türkiye dışında ama Türkiye’nin de ortak olduğu bir komisyona verilmesi... Britanya, Lozan’da bu iki temel amacını da gerçekleştirdi. Ancak bu iki temel amaç, yalnız enerji ve boğazlardan geçiş dışında da Türkiye için çok olumsuz şartlar sağlıyordu...
Lozan anlaşması dahil olmak üzere, 20. Yüzyılın ilk çeyreğinde Ortadoğu ve Hazar coğrafyasında bütün olan biten, -1917 Rus Bolşevik Devrimi dahil- bütün bu bölgeyi güvenlik ve buna bağlı siyasi istikrar açısından şüpheli hale getirmiş ve bölgede ilk aşamada siyasi istikrarsızlık oluşturmuştur. İkinci aşamada ise bölgedeki siyasi istikrar, askeri diktatörlüklerle sağlanmıştır. Irak, Suriye ve Mısır gibi ülkelerdeki Baas partileri ve askeri diktatörlükler bu şekilde ortaya çıkmıştır. Bir bakıma bu bölge, Londra ve Moskova arasında paylaşılmış ve Hazar’dan başlayıp Türkiye’yi geçerek Avrupa sınırına kadar giden geniş coğrafyadaki enerji kaynakları, ülke halklarının ekonomik ve siyasi denetimine hiç bir zaman geçmemiştir. Ayrıca, Türkiye’de bütün bu süreçte güney ticaret yolunu geliştirecek bir yatırım yapmamış ve Hazar, Mezopotamya ve Anadolu’yu Avrupa’ya bağlayan tarihi İpek Yolu da fiilen kapanmıştır.
Yani bir bakıma Irak diye bir ülke fiilen bitiyor; Irak’ın kuzeyi enerji ve pazar olarak Türkiye ile bütünleşerek zenginleşme ve ayrılma yoluna giriyordu.
İkincisi Türkiye, Kafkasya, K.Afrika ve Ortadoğu coğrafyasını, Boğaz geçişlerinde Lozan’ı (sonra Montrö) aşarak, Anadolu ve Akdeniz üzerinden, Yeni İpek Yolu ile, Avrupa ile birleştiriyor; üstelik bu ticari entegrasyon, aynı güzergahta, Güney Gaz Koridoru ile de pekiştiriliyordu. Bu, yalnız Ortadoğu’nun değil, Avrupa’nın bile sınırlarının değişmesi demekti. İşte başımıza bir yılı aşkın bir süredir gelenlerin ve IŞİD’ı Türkiye’ye sadırtmalarının nedeni bu olduğu gibi, 17 Aralık özneleri ile IŞİD’ın sahipleri aynıdır.
Peki Türkiye ne yapacak; bu tarihi bir fırsattır, Türkiye 1923’te yaptığını yapmayacak; kendisinin ve bölge halklarının tarihi haklarına gelecekteki çıkarlarına sahip çıkacak... Ancak artık diplomasi bu sorunu çözmez...
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları






































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
25.10.2018
24.10.2018
18.10.2018
17.10.2018
25.09.2018
21.09.2018
18.09.2018
11.09.2018