Dün, Türkiye’nin tüm dünya ile ekonomik alış verişinin büyük boy resmini veren cari işlemler dengesinin Ağustos ayında 3,96 milyar dolar açık verdiğini öğrendik.

Piyasalardaki beklenti ise 3,85 milyar dolar açık olacağı yönündeydi...

Ayrıca...

Cari işlemler hesabı, yılın ilk sekiz aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre 27 milyar 447 milyon dolar artarak 54 milyar 261 milyon dolara ulaştı.

Tabii ihracat bir türlü ithalatı karşılayamadığı için cari işlemler açığı büyümekte...

Nitekim dış ticaret açığı 29 milyar 432 milyon dolar artarak 61 milyar 435 milyon dolara ulaştı.

Gene...

Yatırım geliri dengesinin altında yer alan doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve faizlerden oluşan diğer yatırımlarda gerçekleşen toplam net çıkış, 1 milyar 48 milyon dolar artarak bu yılın ilk sekiz ayında 5 milyar 451 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Kısacası yatırım çıkışı da sürüyor...

Neyse ki...

Turizm gelirleri, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 17 oranında artarak 15 milyar 109 milyon dolara ulaşırken, turizm giderleri yüzde 6,1 oranında artışla 3 milyar 264 milyon dolara yükseldi.

Açığın daha da artmasını bir oranda turizm gelirleri engelledi...

***

Esas ürkütücü haber ise Amerika Birleşik Devletleri’nden geldi.

ABD Kongresi Bütçe Ofisi’nin ilk tahminlerine göre ülkenin bütçe açığı, 30 Eylül’de sona eren 2010-2011 mali yılında, bir önceki mali yıla göre 4 milyar dolar artarak 1 trilyon 298 milyar dolara yükseldi ve açık ABD GSYH’sinin yüzde 8,6’sı düzeyine ulaştı.

Bütçe Ofisi’nin tahminleri ABD Hazine Bakanlığı’nca doğrulanırsa, ülkenin bütçe açığının GSYH’ye oranı, 1945 yılından bu yana üçüncü büyük oran olacak.

Ülkenin bütçe açığı, 2009 ve 2010’da GSYH’nin yüzde 10’u düzeyinde bulunuyordu.

Amerika’da da devletin cebindeki paranın gelir ve gider dengesinin ayarı fena halde bozulmuş gözükmekte...

***

Ama esas bomba haber Çin’den...

Esas bomba haber diyorum çünkü Çin ‘ekonomik büyüme’ konusunda dünya şampiyonu...

2010’da yüzde 10,4 büyüdü.

IMF tahminlerine göre 2011’de yüzde 9,5, 2012’de de yüzde 9 büyümeye devam edecek...

Ancak, orada da kamunun borçları, gayri safi yurtiçi hâsılanın yüzde 68’ine ulaşmış bulunuyor... Bu oran 1 trilyon 300 milyar euroya denk... Bunların yarısından fazlası yerel yönetimlere ait...

2008 Krizi patlak verdiğinde Çin piyasaya alelacele 52 milyar euro sürmüştü... Zaten bu hızlı ve iddialı büyümenin temelinde piyasaya sürülen paranın rolü büyük...

Ama piyasaya sürülen bu karşılıksız para sadece gayrı menkul fiyatlarını değil, enflasyonu da patlattı...

Batı basını ikinci bir ‘Yunanistan sendromu’ndan söz etmeye başladı...

Yıllık 5,5 trilyon dolarlık üretimiyle ABD’den sonra dünyanın en büyük ikinci ekonomisinden söz ettiğimizi unutmayın...

***

2008 Krizi’nin ‘nasıl’ çıktığını herkes biliyor...

Ama ‘neden’ çıktığının pek tartışıldığına rastlamadım...

Hep yazıp söyledim, bu bilgi ekonomisinin Kâbe’si olan Silikon Vadisi ile parasal işlerin ana kumanda merkezi olan Wall Street arasındaki bağların kopmasından, ileri üretim biçimi ile eskide kalmış bir finans yönetiminin yollarının ayrılmasındandır...

Gel gör ki hükümetler bu derin krize Keynes yöntemiyle olur olmaz şekilde ani pansuman tedavisi yaptılar...

Bu yersiz tedavi girişimi şimdi bir ikinci kriz olarak geri gelmekte...

Çin ekonomisi ile endişeleri o açıdan değerlendirin...

***

Yaşananı teknik bir aksaklık olarak algılayıp, çağ değişim depremini ıskalamak çok sarsıcı sürprizlere neden olabilir...

Örneğin, karşılıksız para ve freni kopan iç borç ile büyüme rekorları kıran Çin ekonomisi de aniden batabilir...