29 Eylül’de Trump tarafından Gazze savaşını sona erdirmek ve Filistin sorununu çözmek için açıklanan yol haritasının ilk aşaması Kahire’de yapılan uzun, zahmetli ve aşamalı görüşmelerin ardından tamamlandı. Ateşkes prensip olarak sağlandı, İsrail askerleri Gazze’den az da olsa çekildi ve Gazzeliler artık geride ne kaldıysa evlerine, işyerlerine dönmeye başladı.

Pazartesi öğle saatlerinde rehine/esir takası gerçekleşecek yaklaşık 2 bin Filistinli mahkûma karşılık yaşayan 20 İsrailli rehine evlerine dönecek, çatışmalar sırasında hayatını kaybedenlerin bedenlerinden kalanlar da bulundukça İsrail’e verilecek. Salı günü de Refah sınır kapısı yardım kamyonları için iki yönlü geçişe açılacak.

Eğer bu veya bir sonraki aşamada İsrail ya da Hamas sorun çıkartmazsa, Gazze’deki diğer grup ve hatta çeteler oyun bozanlık yapmazsa, yıkılıp yok olan 365 kilometre karelik sahil şeridi yakında Körfez parasıyla yeniden inşa edilecek.

Bu arada da geçici bir yönetim kurulacak, bu yönetim belli ki biraz manda rejimine benzeyecek, iç güvenliği Ürdün ve Mısır’da eğitilen Filistinli polisler, dış güvenliği ise bir yanda Amerika, öte yanda da aralarında Türkiye’nin de olması öngörülen bir istikrar gücü sağlayacak.

Henüz bu gücün görev emrinin ne içereceği tam olarak bilinmemekle birlikte önceliği anlaşılan Hamas’ın silahsızlanmasını sağlamak olacak. Hepsinin ötesinde de Ramallah’taki Filistin Otoritesi’nin bir şekilde yenilenmesi için çalışılacak.

20 maddelik Trump yol haritasının hemen her aşamasında da taraflarla müzakerelerin başarıyla sonuçlanması ve arabulucular, uygulayıcılar arasında uyumun sürmesi gerekecek.

Görünen o ki Türkiye de bu sürecin ayrılmaz bir parçası haline dönüşecek, siyasi ve askeri gücüyle Gazze’ye barışın gelmesi için çaba harcayacak. Tıpkı bundan önce olduğu gibi bundan sonra da duruşu, bakışı ve diplomasisiyle Filistin sorununun yönetilmesinde rol oynayacak.

Ama umarım Türkiye Gazze’ye asker göndermeyecek. Muhtemelen önce İsrail karşı çıkacak fakat karşı çıkmaması halinde asker göndermemesi bence kendisi açısından iyi olacak. Çünkü oraya giden askerin görevi anlaşıldığı kadarıyla en çok Hamas’ın silah bırakmasını sağlaması, bırakmaması halinde de müdahale etmesi şeklinde planlanacak.

Dahası Amerikalıların başında olacağı çok uluslu Gazze görev gücünün yönetimi kaçınılmaz olarak sorunlu, üstelik de İsrail tehdidi altında olacak. Arkasında da BM Güvenlik Konseyi kararı bulunmayacak.

Gazze’ye giden askerlerin Hamas, İslami Cihad, İsrail ya da mesela İsrail’e yakın duran aşiretlerle çatışması Türkiye’yi hem içeride hem de dışarıda zorlayacak, siyasi ağırlığını azaltacak, Filistin sorununun yönetilmesine verebileceği olası katkıyı sınırlayacak.

Elimde yetki olsa benim tercihim siyasette, diplomaside, yardım ve yeniden inşada rol oynamayı sürdürmek olurdu. Savunma Bakanlığı ya da Genel Kurmay Başkanlığın’dan ziyade etkinliği ispatlanmış MİT’i ve Dışişleri Bakanlığı’nı devrede tutardım. Askeri değil siyasi yönetimin içinde yer almak için çaba harcardım.

Unutmayalım ki Türkiye için önemli olan akan kanın durması, Gazzelilerin biraz olsun rahata ve huzura kavuşması, sorunun iki devletli çözüm temelinin tamamen yıkılıp yok olmaması, İsrail saldırganlığının dizginlenmesi ve bölgesel istikrarın az da olsa sağlanması.

Tüm bu hedeflere Trump yol haritası marifetiyle, İsrail, Hamas ve Amerika üstünde baskı oluşturarak ama asker göndermeden, etkimizi ve ağırlığımız, hepsinin ötesinde askerlerimizi riske atmadan da ulaşabiliriz.

Fakat ille de asker göndereceksek hem görev gücünün bütün unsurları arasındaki koordinasyonu sağlam kurgulamak hem de onların güvenliğini sağlayacak gerekli altyapıyı kurmak, siyasi karar mekanizması içinde kesinlikle yer almak zorundayız.

Bir de diğer risklerinin yanı sıra bunun günün birinde hiç istemesek dahi Hamas ile çatışmak anlamına gelebileceğini hesaba katmak durumundayız. Tabii ki daha önce kriz çıkmaz, İsrail bahane bulup Gazze’yi ilhak politikasına geri dönmezse…