“Nemesis”, kadim Yunan mitolojisinden bildiğimiz bir kavram: “tanrısal intikam” demek. Nemesis bir tanrıça olarak bilinir; Okeanus’un kızıdır. Ama soyutla somut arasında bir yerde durur, çünkü adından anlaşılan işlevi yerine getirmek, onu soyutlaştırır.

“Göze göz, dişe diş” ilkesinin geçerli olduğu bir dünyada, “tanrısal intikam” aynı zamanda “adalet” gibi de anlaşılıyordu. O zamandan bu zamana, “adalet” bu yaygın “göze göz” anlayışının uzantısı olmaktan çıktı, çok daha karmaşık, çok daha “sofistike” bir kavram haline geldi.

Peki, her yerde böyle oldu mu?

Hayır. Dünya böyledir. Bir zaman üzerinde iman edilmiş kavramlar veya uygulamalar, kolay kolay unutulmaz, üzerinden yıllar ve çağlar geçtikten sonra bile belirli zihinlerde (hattâ bazen kurumlarda) yaşamaya devam ederler.

Günümüzde Türkiye’de “Nemesis” yaşamaya devam ediyor. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın şahsında. Ama belki yalnız onun şahsında değil. Her işin daha örgütlü yürümek zorunda olduğu çağımızda, Türk Nemesis’i de bir “takım çalışması” ile işliyor sanırım: danışmanlar, polis amirleri, savcılar ve benzerlerinden oluşan bir “Millî Nemesis” örgütü var günümüzde.

Başbakan Tayyip Erdoğan şu Gezi olayına çok kızdı. Bunu zaten hiç de saklamadı; her fırsatta öfkesini dile getirdi. Dolayısıyla “Millî Nemesis Teşkilâtı” çalışmalarını devam ettiriyor. Tayyip Erdoğan’da cisimleşen “tanrısal intikam”ın tecelli etmesi için, birkaç gün önce, polisimiz bir “narkotik girişim”e geçti, birçok tanınmış kişiyi toparladı. Bu kişilerin ortak noktası, “tanınmış” olmalarının dışında, Gezi eylemlerini desteklemiş olmalarıydı. Böylece, Başbakan’ın mümin taraftarları, bu Gezi işine bulaşmış olanların nasıl bir “ahlâki sukut” içinde olduğunu görecekti.

Koç firması denetime uğradı. Gezi olayları sırasında bazı eylemcilerin Divan Oteli’ne kaçtıkları, Otel müstahdeminin de onların elini kolunu bağlayıp paket halinde güvenlik güçlerimizin eline teslim edecek yerde, normal insan gibi karşılayıp, hattâ belki de parası karşılığında çay, kahve ikram ettiği anlaşılmıştı. Neyin nesi, kimin malı bu Divan Oteli? Koç ailesinin, değil mi? O halde, dayan denetimi. Koç ailesi hanyayı konyayı öğrensin, Başbakan’ı kızdıran adamlara iyi muamele etmenin bedeli nedir, anlasın.

Koç’lar gıllıgışlı işler mi yapıyor? Yapıyorsa, buna evvelsi gün başlamamışlardır. Erdoğan’ın iktidarının on birinci yılına kadar, Divan Oteli’nin eylemci ağırlamasına kadar bir denetleme gereği demek ki doğmamıştı.

“Nemesis”in bugünün “adalet” kavramından farklı olmasının birinci nedeni, kişisel olmasıdır.

Başbakan’ın gazabı çok zaman kişisel bir hedefe yöneliyor. Bunun epey fazla örneğini gördük, şimdiye kadar. Aydın Doğan uygulamaları erken örneklerdendi. Ama o zamandan beri bunların arası uzamadı, kısaldı. Kimi zaman (Cüneyt Özdemir örneğinde olduğu gibi) “bu adamı nasıl tutuyorsunuz?” yollu kişisel hedefler göstermekten de kaçınmadı. Ama birçok durumda, belki onun özel bir talimatı olmadan da, Millî Nemesis Teşkilâtı patronun duygularını tahmin ederek, gerekli temasları yapmış, “Şunu, şunları atın, yoksa...” demiş olabilir.

Böylece, tarihin bu aşamasında, “Nemesis” ilkesinin bir kere daha geçer akçe olduğu bir döneme girdik.