Kaçırma olaylarında genellikle bir gizem unsuru olur. Bazı vakalarda kaçıran örgütün kim olduğu bilinse de ismen kimin bu eylemi gerçekleştirdiği hemen ortaya çıkmaz. Veya kaçırılan kişinin nerede tutulduğu sırdır. Lakin bu son kaçırma eylemi tüm kaçırma “raconunu” bozacak cinsten. Epey şeffaf bir kaçırma eylemiyle karşı karşıyayız. Aşiretin kaçırılan Suriyelileri ve Türkiye vatandaşlarını tuttukları mekânda basın toplantıları düzenleniyor. Gazetecilerin kaçırılan kişilerle mülakat yapmasına izin veriliyor. Kaçırma olayını gerçekleştirenlerin ismini, kaçırılan insanların tutulduğu adresi herkes biliyor.

Peki, Lübnan devleti ne yapıyor? Hiçbir şey. Uzun zamandır Lübnan’da yaşanan kaotik güvenlik durumu yüzünden eleştirilerin hedefi olan, defalarca Lübnan basını tarafından istifası istenen İçişleri Bakanı Marvan Şarbel olaya ilişkin açıklamasında şunu söyledi: “Bu kınanması gereken bir eylemdir. Mukded ailesinin eylemi hepimizi utandırmıştır ve sanki Lübnan’da bir devlet yokmuş intibası yaratmıştır. Ailenin fertlerinin sakin olmaya davet ediyorum.”

Bu sükûnet çağrısının ellerinde kalaşnikofları ve yüzlerinde maskeler ile basına gururla poz veren aşiret üyeleri üzerinde nasıl bir tesiri olacağı şüpheli elbette. Ancak kesin olan şey şudur ki bu açıklamasıyla İçişleri Bakanı bizzat Lübnan hakkında oluşan devlet yok imajının ne kadar doğru ve gerçek olduğunu teyit etmiştir.

Lübnan’ın ikinci büyük Şii ailesi Mukdedler. Aslen kökleri Bekaa Vadisi’nden. Hâlâ bölgede etkililer ancak Beyrut’un bir ilçesi olan Dahye’de de faaliyet gösteriyorlar. 17.000’den fazla üyeleri olduğu söyleniyor. Silah ve uyuşturucu kaçakçılığı yanı sıra birçok illegal faaliyette isimleri geçiyor. Aktif faaliyet gösterdikleri bölgelerin Hizbullah kontrolünde bulunması, aşiretin birçok üyesinin Hizbullah adına da faaliyet göstermesi ve aşiretin üyelerinden Ali Mukded’in Hizbullah blokundan bizzat Nasrallah’ın desteğiyle aday gösterilmiş olması aşiret ile Hizbullah arasında belli bir ilişki durumunun olduğunu gösteriyor. Elbette bu Mukded aşireti eşittir Hizbullah demek değil. Ancak Lübnan basınının belli kalemleri ve bazı siyasetçilerkaçırma olayının arkasında Hizbullah’ın olduğunu iddia ediyor.

Aşiret ise Hizbullah ile ilişkisi olmadığını iddia ediyor. Hizbullah’tan gelen açıklamalar da kaçırma olaylarının durdurulması yönünde. Hizbullah lideri Hasan Nasrallah, cuma günü yaptığı açıklamadaHizbullah’ın ve Lübnan’ın diğer bir Şii partisi olan Emel’in kaçırılma olayı ile hiçbir ilgisinin olmadığını söyledi. Lakin aşiretin kaçırma olayından sonra düzenlediği basın toplantısında Emel’in bir milletvekili olan Gazi Zuayter’in hazır bulunması ve kaçırma olayını desteklediğini açıklaması da not düşülmesi gereken bir detay. Hizbullah’ın olayla ilgimiz yok açıklamasından tatmin olmayan Lübnanlı bir milletvekili ise şöyle diyor: “Bir yandan İsrail için tehdit oluşturacak kadar güçlü olduğunuzu iddia edip, diğer yanda kendi mahallenizde faaliyet gösteren bir aşireti kontrol edemediğinizi söylemeniz mümkün değil.”

Aşiret kaçırdığı Suriyelilerin Özgür Suriye Ordusu militanları olduğunu açıklamıştı. Daha sonra ellerinde tuttukları yirmi Suriyelinin ÖSO ile ilişkisi olmadığını söyleyerek serbest bıraktılar. Hâlâ ellerinde yirmi Suriyeli’nin olduğu söyleniyor. Pazar günü itibariyle Türkiye vatandaşları serbest bırakılmış değil. Lakin ailenin açıklamaları yumuşama eğilimi gösteriyor. İlk açıklamalar Lübnanlıların serbest bırakılmaması durumunda ilk kurbanın Türkiye vatandaşı olacağı yönündeydi. Daha sonra askerî operasyonlarını durdurduklarını açıkladı Mukdedler. Bunu takip eden açıklamalarında da“pazarlığa açığız” imaları bulmak mümkün.

Elbette gerçekleşen bu eylemler, sivillerin güvenliğini tehdit eden bu tür siyasi “showlar” kabul edilecek türden davranışlar değil. Ancak tüm bu sürecin Türkiye tarafında da iyi yönetildiğini söylemek de mümkün değil.

Türkiye’nin kaçırılan Lübnanlılar konusundaki diplomatik hatalarına daha önce yine bu köşede değinmiştim (Kaçırılan Şii Hacılara Ne Oldu? 11.06.2012). Suriyeli muhalif militanları Lübnan vatandaşlarını hangi gerekçeyle olursa olsun Suriyeli militanlar bu kişilerin Hizbullah savaşçısı olduğunu iddia ediyor kabul edilemez. Suriyeli militanlar bu tür sorumsuz eylemleriyle krizin Lübnan’a sıçraması için tüm uygun koşulları yaratıyor. Türkiye ise Lübnanlıların kaçırılması üzerine yapabileceğinden daha çoğunu vaat ederek bu krizde sorumlu bir aktör olma payesini kendi edinmiş durumda.

Bunun da ötesinde Lübnan’daki Türkiye vatandaşlarının güvenliğine ilişkin gerekli tedbirler alındı mı sorusu da sorulmalıdır. Türkiye vatandaşlarına yönelik tehditler ilk olarak bundan iki hafta önce gerçekleşti. Dışişlerinden ilk tehdide ilişkin bir açıklama gelmedi. Türkiyeli vatandaşların kaçırılmasından iki gün sonra Lübnan’ı ziyaret etmeyi düşünen Türklere bir uyarı geldi. Belki burada Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin nasıl davrandığını hatırlatmakta fayda var. Aşiretin körfez ülkelerinin vatandaşlarını da tehdit eden açıklamalar yapması üzerine bu ülkeler Lübnan’da bulunan vatandaşlarının derhal ülkeden ayrılmasını talep etti. Bu tür sembolik hareketlerin olası bir güvenlik zafiyetini engellemenin yanı sıra güçlü devlet imajını korumak açısından da önemi olduğu sanırım aşikârdır. Ki işin kapalı kapılar ardında gerçekleşen pazarlık aşamasındaki olası hatalar işin bu yönünü takip eden analistler tarafından masaya yatırılmalıdır.

[email protected]