Hasan CEMAL
Evet, Türkiye Cumhuriyeti’nde demokratik ya da gerçek laiklik hiç olmadı.
Çünkü devlet dine karışıyordu.
Dini kontrol ediyordu.
Belli bir inancı empoze ediyordu.
Allah’a ulaşmanın farklı yolları olan tarikatlar, tekke ve zaviyeleryasaklanmış, yer altına itilmişti.
Devletin dine dönük bu kontrolü bir yandan kanuni yasaklarla, öte yandan bir devlet kurumu olan Diyanet İşleri Başkanlığı ile yürütülüyordu.
Bu çerçevede Sünnilik dikte ediliyor, Alevilik dışlanıyordu.
Sünniliği esas alan mecburi din dersleri anayasada yer alıyordu.
Başörtüsüne, örtünmeye dönük yasakçı anlayış en hoyrat biçimde uygulanıyordu.
Bütün bunlar alt alta sıralandığında tek bir sonuç çıkıyordu:
Bu ülkede laiklik hikâyedir!
Din ve vicdan özgürlüğünü hiçe sayan, inanç ve inançsızlıklara eşit mesafeyi yok sayan bir anlayışa, isterseniz, otoriter ya damilitan laiklik sıfatını takabilirsiniz.
Ama bu laikliğin özgürlükle, demokrasiyle ilgisi yoktur.
Demokratik laiklik değildir.
Peki, AKP 14 yıldır ne yaptı?..
Başörtüsüne, türbana, örtünmeye dönük yasakçı anlayış ve uygulamalara son verdi.
Hepsi bu kadar galiba.
Bunun dışında her şey yerli yerinde duruyor.
Sünniliğin dayatılması...
Aleviliğin dışlanması...
Dinin, farklı inanç ya da inançsızlıkların denetimi...
Bu konularda, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın devlet kurumu olarak varlığını sürdürmesi...
Mecburi din dersleri...
Eğitimin sistemli bir biçimde dinileştirilmesi, Sünnileştirilmesi...
Bunların hepsi yerli yerinde...
Ve AKP iktidarı bütün bunlardan herhangi bir rahatsızlık duymuyor.
Tersine sahip çıkıyor, savunuyor bunları...
Bu arada AKP’li Meclis Başkanı kalkıp laiklik anayasadan çıksındiyor.
Dindar anayasa istiyor.
Anayasa’da Allah sözü geçsin diyor.
AKP Meclis Grubu’nda da tartışılıyor:
“Madem Türkiye Cumhuriyeti’nin yüzde 99’u Müslüman, o zaman yeni anayasada da İslam dinine ve Allah inancına neden vurgu yapılmasın?..”
Abdülkadir Selvi’nin AKP kulisine dair yazısı
Daha birkaç gün önce Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Türkiye’de laikliğin tam bir hikâye olduğunu vurgulayan bir karar verdi, dedi ki:
Türkiye’de Alevilere ayrımcılık yapılıyor!
Türkiye düşünce, vicdan ve din özgürlüğünü ihlal ediyor!
Güven Özalp’ın dün Hürriyet’te çıkan haberinin özeti şöyle:
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) temyiz organı olan 17 yargıçlı Büyük Daire, Türkiye’de Alevilere ayrımcılık uygulandığına hükmetti.
Türkiye’nin düşünce, vicdan ve din özgürlüğünü ihlal ettiği belirtti.
Alevilerin kamunun sunduğu dini hizmetlerden yararlanamadığını, bunun dini ayrımcılık olduğunu söyledi.
2010 tarihli bu davanın temelinde, Cem Vakfı tarafından 2005’te Başbakanlık’a gönderilen bir dilekçe yatıyor.
Dilekçede, Alevilerin inanç özgürlüğüne ilişkin hakları konusunda anayasanın, kanunların ve uluslararası hukukun ilgili maddelerinin ihlal edildiği savunuldu.
Başbakanlık, ilgili dilekçeye, cemevlerine ibadethane statüsü verilmesinin hukuken mümkün olmadığı ve Alevi vatandaşların inançlarının gereklerini yerine getirebilmeleri için bir ödeneğin genel bütçeden ayrılmasının söz konusu olamayacağı yönünde yanıt verdi.
Bunun üzerine, Cem Vakfı Genel Başkanı İzzettin Doğan’ın da aralarında bulunduğu 203 kişi konuyu 2010’da AİHM’ne taşıdı.
AİHM ise 2014’te aldığı kararla din ve inanç özgürlüğü ihlali ve ayrımcılık teziyle açılan davanın Büyük Daire’de sonuçlandırılmasına karar verdi.
Büyük Daire de, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin düşünce, vicdan ve din özgürlüğünü garanti altına alan 9’uncu maddesini ihlal ettiğine karar verdi.
İhlal kararı 5’e karşı 12’yle alındı.
Ayrıca AİHM, devletin Alevilere, onların ibadetlerine ve ibadet mekânlarına yönelik yaklaşımının tarafsızlık ilkesi ve dini toplulukların özerk var oluş haklarıyla uyumlu olmadığına hükmetti.
Büyük Daire, AİHS’nin ayrımcılığı yasaklayan 14’üncü maddesinin de, dini özgülüklerle ilgili 9’uncu maddeyle bağlantılı olarak, Türkiye tarafından ihlal edildiğine karar verdi.
Bu karar, 1 oya karşı 16 oyla alındı.
AİHM eski yargıcı Rıza Türmen, devletin bu kararı tanımak ve uygulamak zorunda olduğunu belirtti.
Türmen şöyle dedi:
“Devlet birtakım bilirkişi raporlarında, ‘Alevilik ayrı bir inanç, din değildir; Sufi tarikatıdır’ diyor.
AİHM, bunun devletin tarafsızlığıyla bağdaşmadığını, tanımın ancak Aleviler tarafından yapılabileceğini söylüyor.
Dinsel toplulukların otonom olarak var olma hakları vardır. Bunun reddedilmesinin devletin tarafsızlığıyla bağdaşmadığına vurgu yapılıyor.
Kararda, ‘Alevilerin inançlarını uygulamaları devletin keyfine bırakılmış’ diyor.”
Rıza Türmen’in açıklamasının tam metni
Eyy AKP!
Kaç yıldır iktidardasınız.
Bunca yıldır Aleviler için kılınız kıpırdamadı.
Seçimden seçime Alevi çalıştayları toplayıp habire laf öğüttünüz.
Anlaşılan, sizin laiklik anlayışınız hikâye!
Farkında mısınız?
Siz çoktan dindar Kemalist oldunuz.
Yazın bir kenara:
Özgürlüğü tepeleyenlerden ne demokrasi gelir, ne de demokratik laiklik!
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRT“Birden dursun istersin seneler olunca mazi. Öyle bir geçer zaman ki…” 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeni gelen bakanlara “Hoşgeldiniz” yazısı… 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUİrfan Fidan’dan Akın Gürlek’e… 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAÖzgür Önderlik – Özgür Rojava – Jin, Jiyan, Azadî... 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha AkyolYine yolsuzluk sorunu 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZGüvenlik paradigması çağında Kürt Meselesi: Yeni statüko ve arayışlar 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRVe siyasallaşan yargıda yeni eşik 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKANDemirel’in köprüsünü sattırmam… Özal’ın köprüsünü sattırmam… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanEvrensel hukuk ilkesini rafa kaldırdığınızda neler olur? 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuBir yakın takip hikayesi bizimkisi… 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçCHP çok iyi bir şey yaptı 4.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KirasAmerika İran’a saldırır mı saldırmaz mı? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALKürt milliyetçiliği bilincini yok etmek istiyorlar… 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRİmamoğlu dediler, ucu yine AKP’ye çıktı! 110 milyon tazminat sözü vermişler 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları






























































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
14.04.2025
3.03.2025
28.02.2025
20.02.2025
13.02.2025
28.11.2024
12.11.2024
24.10.2024
27.08.2024
20.04.2024