Merve Şebnem Oruç
Gregor Samsa bir sabah uyandı ve kendini dev bir Salvador Dali tablosunun içinde buldu.
2013’ün Haziran ayına girdiğimiz günlerde bir çevre eylemi gibi başlayan Gezi olayları, bir anda yıkıma dönüştü. Normalde bu tür bir harekete “vandalizm” denirdi ama içinde uyandığımız sürreel (gerçeküstü) tabloda bu kaotik eylem ‘yaratıcı yıkım’ diye bile nitelendi. ‘Yaratıcı yıkım’ tanımı Schumpeter’in “Yeni bir sistem üretmek için eski sistemi yok etmeliyiz,” prensibinden alınmıştı; adı da pek afiliydi. Ağaçla, çiçekle, böcekle başlayan hareketlenme, kısa sürede darbe çağıran bir kalkışmaya dönüşmüştü. İstanbul’u gasp etmeye çalışanlardan askeri göreve çağıranlara, üzerine “demokratik” etiketi yapıştırılmış ama son kullanma tarihi geçmiş bir kavanoz dolusu insan hükümeti yıkmaya çalışıyordu.
“Ulusalcıyı, Kürt’ü, ateisti, dindarı, liberali, solcuyu, birbirine düşman herkesi birleştirdin, ya Tayyip” diyerek öfke meşrulaştıran, yakası açılmadık küfür bırakmayan ‘devrimci’ler, FETÖ’cü polislerin sokakları kışkırtan müdahalesiyle zevkten çıldırırmışcasına kamçılanıyor; kalan zamanlarda ‘kurtarılmış bölge’ ilan ettikleri İstanbul’un göbeğinde, koskoca bir metrolopolün merkezinde kurdukları çadırlarda açık parti verip şenlik yapıyordu. Onlar biraları birbirine vururken, sermayedarları deniz kenarında kadehleri tokuşturup Erdoğan’ın yerine lider arıyordu. FETÖ ve ortakları hepsini can damarından yakalamıştı. Olan ortak bir başkaldırı bile değil, uyuşturulmuş bir darbe konsensüsü idi.
Sol liberallerden ulusalcılara eğreti ittifak ülkede çoğunluğu temsil etmiyordu ya, bunun da cevabı hazırdı: “Sandık her şey değildir.”
Değil mi ya, demokrat kıblesi Batı’da sandıktan ne çıktığına bakılmıyordu. ‘Gezi zekâsı’ işte böyle bir şeydi. Demokrasiyi kafasına göre eğip büküyordu. Kimse de dönüp, “Yahu biz ne yapıyoruz? Kimin gazına geldik de böyle savrulup gidiyoruz?” demiyordu. Kukla oynatıcılar ipleri çekince onlar yürüyor, tencere tava çalıyor, cam çerçeve indirip araba otobüs yakıyordu.
Hükümeti destekleyenlere ‘koyun’ diyen koyunların ortak bir isyanı vardı nitekim. ‘Bağzı’ şeyler kahrolmalıydı.
Hiçbir mantığa dayanmayan eylemler, tümden gelim metotlarını devre dışı bırakan söylemler, yeni Türkiye normu olmuştu. V for Vendetta maskesi takıp Guy Fawkes oluveren gençlerden ‘kahrolsun bağzı şeyler’ diyerek taş atarlarken zeka fışkırıyordu. İlkokulda sınav kağıdına ‘bağzı şeyler’ yazsanız ‘0’ alırdınız ama yılın sloganı buydu. Kimileri de ekrana çıkıp “Mesajı aldık,” diyordu. Acaba o mesaj nereden geliyordu?
Hatırlarsınız bir adam çıkıvermişti, protesto için bir ay Taksim Meydanı’nda duracağı söylenmişti. ‘Duran Adam’ dört saat bile duramamıştı ama 15. dakikada kahraman ilan edilivermişti. Ölüm orucuna yatanlar dahi 50. gününde bile onun kadar kutsanmamıştı; nasıl bir yetenekti, keşke dönemin modası ‘planking’e takılıp çıtayı biraz daha yükseltebilseydi…
“Gece 9’da tencere tava çalınacak. 10’da sokağa çıkıp 10 dakika durulacak. 11’de ışıklar kapatılıp on dakika düşünme eylemi yapılacak,” diye Facebook’ta eylem talimatları yayılıyordu. Çok komikti, bir Steve Carell filmi kadar komikti ama kimse içine düştüğü trajik komediye gülmüyordu.
Gezi başarıya ulaşsaydı elbette narkoz altındaki delüzyonlara benzer o dünya devam etmeyecekti. Gezi’ye yatırım yapanlar, kasa kasa biraları taşıyanlar, kamyonlarla yemek gönderenler, otel kapılarını açan, dünya medyasını “Türkiye’de ‘devrim oluyor” diye haber yayarak Taksim Meydanı’na yığan finansörler hasadı toplamak için yeni kuralları koyacaktı ama kimse durup sonunu düşünmüyordu.
Erdoğan’ı devirmekle vazifeli Taksim Dayanışma’nın kardeşi, Mısır darbesinin temel atıcısı Temerrüd Hareketi’nin bağlantıları çoktan ortaya çıktı. CNN International’ın ekrandan düşürmediği Mısır’ın ‘çiçek çocukları’, Orta Doğu’nun FETÖ’sü olan Birleşik Arap Emirlikleri’nin darbeci generallere para aktardığı hesaplardan besleniyordu. Sisi’yi kendileri için geldi sanan Y kuşağı takviyeli sol liberal gökkuşağının yerini Mısır’da kapkaranlık bir gökyüzü alırken, iki yıl içinde itirafçı Temerrüdcüler bile artık kendi ülkelerine giremez oldu. Bilmiyor muydunuz? Duymadınız mı? Yoksa BBC’nin CNN’in onlarla işi mi kalmadı?
Gezi Parkı’nda saatler boyu haber yapan CNN nasıl oluyordu da Mısır’da protestocuların üstüne gelişigüzel ateş açılıp canlı yayında buz gibi bir katliam izlediğimiz Cumartesi sabahı “İhanet aşkı kurtarabilir mi”yi tartışıyordu? André Breton sürrealizmi tanımlarken “Yapılacak en iyi sürreel eylem bir silah alıp kalabalığın üstüne rastgele ateş açmaktır,” diyordu ya, aynen öyleydi.
30 yıllık terörü bitirip barış getirmek için “Gerekirse baldıran zehri içerim,” diyen Erdoğan’ı bir gecede “Aniden Diktatör” ilan eden CNN, ABD’nin Mısır’daki darbeyi ‘darbe’ olarak tanımlayamamasını skandal olarak görmüyordu. ABD’nin ilgili yasayı yeniden düzenleyerek Mısır’a askeri yardımın devamını planlarken darbeye ‘darbe’ demezse neyi darbe olarak tanımlayacağını bilemiyor olması çok saçmaydı ama bu Dali tablosunda demokrasi de basın özgürlüğü de elastikti, istediğin kadar eğip büküyordun, kırılmıyordu.
Gezi’de birkaç ağaç başka yere dikilmek üzere söküldüğü için Erdoğan, görevi derhal bırakması gerekecek kadar suçlu ama Sisi darbeci bile değildi. Hele Türkiye’de, o günlerde cümleye “Ben de çevreciyim…” diye başlamazsanız anında ‘çevre düşmanı’, ‘alçağın teki’ oluveriyordunuz. Çok absürttü ama “Ağaçları sevmiyor” diye bir jurnalcilik bile başlamıştı. Doğaya tapmaya başlayan animistler gibi neredeyse ağaçlara tapacak kadar hipnotize edilmiş olan kalabalık, gerçekten çok akıllıydı. Neye alet edildiğini bile bilmiyordu.
Evinden trafiğe en az iki araçla çıkan beyzade konağı sakinleri yeni köprü istemiyordu. Uçuş mili biriktirirken telef olan, kapasite sıkıntısı yüzünden yaşanan her rötarda isyan bayrağı açanlar yeni havalimanı da istemiyordu. Tasarruf ve kalkınma üçüncü dünya ülkelerinin işiydi, hayran olunan Batı’da yoktu böyle şeyler. Ya da bilmiyorduk, ‘istemezük’çülerin hepsi New York’a, Milano’ya, Dubai’ye değil, Somali’ye, Nairobi’ye, Cibuti’ye uçup tatil yapıyordu.
Erdoğan’ı Hitler’e bile benzettiler. Her ülkede polisin elinde olan biber gazı FETÖ’cü polislerin kırbacı olup ‘devrim’ görünümlü darbe kışkırtması için kullanılınca, Taksim Auschwitz’in gaz odalarına bile benzetildi, Kazlıçeşme Mitingi de Nüremberg Toplantıları’na... İlginçtir İsrail, ilk defa ‘soykırım’ın böyle sulandırılmasına ses çıkarmıyordu.
Demokrasiyi eğip büken, oy sandığını oymalı çeyiz sandığına çevirenler, soykırımı bile soykırımlıktan çıkardı Gezi’de… Aslında yaptıkları, o güne kadar üzerinde durmayı başardıkları kaygan zeminde patinaj yapmaktı. Helvadan yaptıkları medeniyetin son putlarını da yediler ama karınları doymadı. Gezi başarılı olsaydı, 15 Temmuz’a gerek kalmayacaktı. 15 Temmuz gecesini kurgulayanlar, Gezi’yle işin içinden tereyağından kıl çeker gibi çıkacaktı. Çok şükür ki olmadı.
Gregor Samsa bir sabah uyandı ve çevresine örülmüş dev duvarların çatırdadığını, duvarların üstündeki boyaların aktığını, içinde yaşadığı ilüzyonun silinmeye başladığını gördü. Aslında gerçek eğilip bükülmüyordu. ‘Gerçek’ eriyordu. Gregor Samsa nihayet uyandı. İşte hikaye böyle başladı.
Yazarlar
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Nevzat CİNGİRT“Birden dursun istersin seneler olunca mazi. Öyle bir geçer zaman ki…” 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAÖzgür Önderlik – Özgür Rojava – Jin, Jiyan, Azadî... 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları














































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
11.02.2020
4.02.2020
5.01.2020
29.12.2019
8.02.2019
29.07.2018
22.07.2018
15.07.2018
12.07.2018
5.02.2018