Şimdi olanlarla Ergenekon vb. davaların son hızla devam ettiği günlerin çarpıcı olayları arasındaki benzerliklere dikkat çeken çok. Gerçekten de, birçok benzerlik var.

O günlerde bir kesimin başı dertteydi. Bugün, onların başına o derdi açanların başı dertte. Kasetler benzeşiyor, dinlemeler benzeşiyor, iddialar ve iddialara karşı söylenenler özellikle benzeşiyor. Hepsinin ötesinde “bilgiyi topluma verme” teknolojisi aynı biçimde çalışıyor. Ergenekon bağlamında başı derde girmiş olanlar, onlardan çok da o zaman ve şimdi onları savunmuş olanlar, bugün, “nisbet yapmak”tan kendilerini alamıyor ve “İşte, sizin de başınıza geldi,” diyor, “Biz dememiş miydik?” diyor, “Gülme komşuna...” edebiyatı yapıyor.

Çünkü ortada bitmeyen bir iktidar savaşı var ve savaşan tarafların saldırı ya da savunma araçları, saldırının ya da savunmanın strateji ve taktikleri aynı.

Örneğin, “Şöyle oldu,” diye bir şey atıyorsun ortaya; orada bırakıyorsun. Öbür taraf bağırıp çağırıyor: “Yalan! İftira!” Onu yeterince bağırttıktan sonra kanıtını açıklıyorsun.

Şu günlerde bir “çürütme” taktiği: “Üç bağlantısız olay neden aynı anda ortaya döküldü? İşte, komplo olduğu belli!”

Döküldü ve iki gün içinde Başbakan bilmem kas polis şefini görevden aldı. “Teker teker” açıklasalardı ne olurdu?

Ama zaten sorunun asıl cevabı bu değil. Asıl cevap, toplumu etkileme teknolojisi.

Bu iyi mi, kötü mü, tartışılır, tartışırız. Ancak, Ergenekon’dan beri devam eden bir özellik var ki bana bir yanıyla olumlu görünüyor.

Bu işlerin, açıklamaların, kanıtlamaların böyle bir “reklam kampanyası” gibi planlamasının ve yürütülmesinin çok belirgin bir amacı var: kamuoyunu etkilemek. “Olumlu” dediğim bu. Toplumun siyasette “oyuncu” olmak bir yana, “seyirci” bile olamadığı bir tarihî süreçten geliyoruz. Demek artık seyirci olduk ve hatta “hakem” dahi olma imkânımız doğdu ki, savaşçılar bizi etkilemeye böylesine önem vermeye başladılar.

Eskiden savaşçılar kendi kamplarında güçlerini toplar, bunlarla dövüşür, kazanan da bize sonucu bildirirdi; “Ben kazandım, bundan böyle benim dediğimi yapacaksınız,” derdi. Oysa şimdi, “Bakın, ben haklıyım,” diyorlar. Mücadele, bizim seyrimize ve “takdir”imize sunulan bir gösteri biçimini alıyor.

Demek ki şu “seçim” denen şey, uzun, hattâ bir hayli uzun bir vadede de olsa, belirleyici olabiliyor.

Ama benim “olumluluk” bulduğum bu gidişin olumsuzları da az değil.

“Propaganda” denen etkinliğin, en azından Goebbels’den bu yaba, “ilmi yapıldı”. Teknikleri geliştirildi. Erdoğan’ın eski dostları, şimdiki düşmanları bunları etkin olarak uyguladı ama önceki “vesayet” kadroları da, bütün süreç boyunca hükümet kampı da, bu teknikleri biliyor. Biri bir “kampanya” senaryosu kuruyor, kanıtlarını sıraya sokuyor, etkileri hesaplıyorsa, ötekinin de savunma stratejileri, senaryoları var. Önceki iki cepheli savaş, şimdi müttefiklerin bozuşması üstüne, en azından üç kampa ayrıldı. Ama bunların dışında kalan başka savaşları verenler de var ve onların da bütün bu olayların “üst-belirlenme”sinde payı olacak.

Bu kargaşalık “seyirci”yi bunaltıyor. “Hangisi doğru?” Bütün taraflar, kendi cephelerinden, kulağa inandırıcı gelen hikâyeler anlatıyor.

Ayrıca, toplumun şimdiye kadar politize olabilmiş kesimlerinde alınmış “kadim” tavırlar da var. Bunlar, kendi haklılıklarından başka hiçbir teze ikna olacak değiller.

Gene de, bu tür bağnaz bağıtlanmaların dışında kalan büyük çoğunluk, uzun vadede, nihaî karar mercii. Şu tür özelliklerle yürüyen süreç, Türkiye için tarihî bir dönemeç aslında. Öyle olduğu için, “edilgin seyirci”ye de pek öyle izin vermiyor, imkân tanımıyor. Bu “seyirci” aynı zamanda siyaset biliminde en azından “master” yapacak.
 

http://www.taraf.com.tr/murat-belge/makale-edilgin-seyirciden-etkin-seyirciye.htm