Bir ülkedeki insan hakları tablosunun en önemli göstergesi cezaevlerinin halidir. Adalet Bakanlığının bir soru önergesi üzerine verdiği rakamlara bakalım. Şu anda 246 bin tutuklu ve mahkum cezaevlerinde, bunun 66 bini tutuklu.

Kapasitenin en az 30 bin üzerinde insanın özgürlüğü kısıtlanmış durumda. İnsanların 15 kişilik koğuşta 45 kişi kaldığı, kadın ve bebeklerin T.C. tarihinde hiç olmayan sayılarda fazla olduğu yürek yakan bir manzara içindeyiz.

Duvara ketıl resmi çizerek "HDP",  "Demirtaş" yazıları yazan gençlerin tutuklandığı bir ülkeden bahsediyoruz. Son 3 ayda 10.528 kişi tutuklanmış,  günde 115 kişinin tutuklandığı anlamına geliyor. Kimsenin genellikle diğerini önemsemediği bir ortamda herkes kendi tecrübesiyle insan haklarının önemini anlıyor.

Yeter ki geç olsun, geçici olmasın. Bu baskıcı ortamdan daha demokratik bir kimlikle çıkamayacaksak yaşadıklarımız bize kötü bir hatıra olarak kalacaktır.

Bir başka araştırma yine çok kötü bir tabloyu gösteriyor. Veri  kaynağı'nın yaptığı araştırmaya göre adalet sistemi her geçen gün daha bunaltıcı bir hava yaşıyor. 2017 yılında Cumhuriyet Başsavcılıklarında bir sonraki yıla devreden faili meçhul dosya sayısı 3,4 milyona yükselmiştir. 2017 yılında bir hakime düşen dava sayısı 829'dan, 864'e yükselmiştir. 2017 yılında 100.000 çocuktan 1.608 çocuk suça sürüklenmiş.

Her gün cezaevlerinden inanılmaz haberler geliyor.  Geçtiğimiz gün çok başarılı bir doktorun cezaevinde şüpheli ölümünü haber aldım. Onu yakından tanıyan herkesin insaniyetine ve çalışkanlığına şahitlik ettiği Radyoloji uzmanı bir doktor belli ki cezaevi ortamının getirdiği umutsuzluk içinde hayatına son vermiş. Ancak yine de ihtiyatı elden bırakmamak gerekiyor.

İntihar mı, bir başka ölüm şekli mi tam olarak bilinmiyor, farklı iddialar var. Ancak ülkenin yetiştirdiği nadide değerlerin hukuksuz, adaletsiz ortamda teker teker yitip gitmesi nasıl kötü bir ortamda yaşadığımızı bize tekrar  hatırlatıyor. Bu olayların peşini bırakmayacağız.

Bu ölümler  3-5 gün sonra unutulacak olaylar değildir, kamusal olaylardır ve hepimizin sahip çıkması gerekir. Sadece cezaevleri mi? Hukukun olmadığı bir ortamda umutsuzluğa kapılan insanlarımız ya Ege sularında, ya Meriç akıntılarında ya da cezaevlerinde hayatını kaybediyor.

Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri de en ufak bir eleştirilerinin bedelini 3 ay tutuklu kalarak ve belki yıllarca sürecek davalar ve hayat boyu silinmeyecek etiketlenmelerle ödeyecek. Ülkenin parlak beyinleri için bu karanlık ortamda cezadan başkası yok. Ahmet Altan ve Mehmet altan gibi demokrasiyi hayatının amacı ve hedefi olarak belirlemiş kişiler cezaevindeyse demokrasinin tutuklu olduğunu söylemek çok normal.

Alpaslan Kuytul sırf muhalif olduğu için 120 gündür müebbet mahkum şartlarında insanlık dışı bir ortamda tutuluyorsa suskun kalmak mümkün değil. Her muhalifi ağır bir şekilde cezalandırmak genel bir ilke ise o ülkede iktidarı değiştirmek şart olmuştur.

Hücre cezasının 20 gün olduğu bir hukuk sisteminde aylarca tutuklular hücrelerde kalıyorsa o ülke zaten dibe vurmuştur. 24 Haziran fırsatını kaçırmamak gerekiyor, aksi takdirde çok daha kötü günler bizi bekliyor.

Bütün bu gelişmeleri boş gözlerle izleyen birçok dindar, muhafazakar devletin terörist diye nitelediğinin suçsuz olacağına inanmıyor. Oysa aynı dindarlar çok değil 20 yıl önce 28 Subat'ta o günün devleti tarafından "terörist" diyerek nitelendiriliyordu.

Bu empati fukaralığı devam ettiği müddetçe işimiz oldukça zor. Ama yılmak yok. Bıkmadan, usanmadan insan hakları ve özgürlüklerin değerini anlatmaya devam etmek zorundayız, başka çaresi yok.

*Ömer Faruk Gergerlioğlu, Halkların Demokratik Partisi'nden Kocaeli Milletvekili adayıdır.