Kürt siyasal rönesansının bir boyutu da PKK’nın yasallaşma süreci. Demokratik Halk Kongresi daimi meclisi üyesi Seyit Fırat ve arkadaşlarıyla görüşmek üzere kuruluşun merkezine gittik.

Binanın dış cephesini, kimi dağda can vermiş olan, tanınmış Kürt şair ve yazarlarının fotoğrafları süslüyor; odaların duvarlarını da Öcalan resimleri. Öcalan, 2013 Nevruz’unda silahlı mücadele döneminin kapandığını, siyasî mücadele döneminin açıldığını ilan etti. Barış müzakereleri İmralı’da, onunla yürütülüyor. “Sayın Öcalan” demek suç olmaktan çıktı. Anayasa Mahkemesi, Öcalan’ın kitabına el konulmasının hak ihlâli olduğuna karar verdi. Kürdistan’dan söz etmek meşruiyet kazandı.

Bundan sonra gelecek adımlar silahlara vedaya öncülük etmesi için Öcalan’ın ev hapsine alınması; sonraki bir aşamada serbest bırakılması olabilir. Bundan Türkiye’ye zarar gelmez. Zarar gerçekleri inkârdan gelir. Öcalan serbest kalırsa (evet herhangi biri değil, ama) Kürt siyasilerden biri haline gelebilir; kimilerinin atfettiği uhrevi niteliğinden uzaklaşabilir; diğer Kürt siyasileriyle, silahların gölgesinde değil eşit koşullarda rekabete girerse, etkinliği artmayıp aksine azalabilir.

Diyarbakır/Amed’de görüştüğümüz, hemen her siyasi eğilimden kişiler, “Kürt sorunu çözülmeden Türkiye demokratikleşemez, Türkiye demokratikleşmeden de Kürt sorunu çözülemez.” tespitini paylaşıyor. Çözüm sürecinin devamına hemen herkes büyük bir hassasiyet gösteriyor. Erdoğan ve AKP’nin oyalama taktiğine sapmaması için Kürt siyasi hareketinin Türkiye’nin öteki demokratik güçlerle dayanışma halinde olmasını önemseyenler var. Bu bağlamda, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun son olarak Diyarbakır’a yaptığı ziyaret sırasında CHP’nin artık 1930’lar CHP’si olmadığını, çözüm sürecine destek için açık çek verdiğini söylemesi olumlu karşılanmış. Eski Diyarbakır Baro Başkanı, şimdi CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu’nun verdiği “Toplumsal Mutabakat Komisyonu ile Ortak Akıl Heyeti Kurulması” hakkında kanun teklifi de öyle.

Öte yandan Kılıçdaroğlu’nun anadilde eğitim konusunda bile muğlak açıklamalarının, “bölgenin gerçeklerine tamamen yabancı, oryantalist bir bakış açısının ürünü” olarak görüldüğü de bir gerçek. CHP ile MHP’nin çatı adayı Ekmeleddin İhsanoğlu’nun Türk milleti ve Atatürk’ü dilinden düşürmeyip, Kürtlerin adını dahi ağzına almaması dikkatlerden kaçmıyor. (Nasıl kaçsın ki?!..) Demokratik güçler arasında dayanışma bağlamında Kürt siyasi hareketi ile Hizmet Hareketi arasındaki gerginliklerin giderilmesini, iki tarafın da bunun gereklerine uygun davranmasını temenni edenlere de tanık olduk. Son zamanlarda Lice ve Şırnak’ta yaşanan dershanelere yönelik kimi provokatif eylemleri, “harekete sızmış, kontrol edilemeyen unsurların marifeti” olarak niteleyenler oldu.

Özgürlükler genişledikçe Kürt siyasi hareketinde bir yandan tabanın etkinliği artıyor, öte yandan görüşler ayrışıyor. Sivil toplumun önde gelen temsilcilerinden Diyarbakır Barosu Başkanı Tahir Elçi’yle de görüşme fırsatı bulduk. Sayın Elçi, “Kürt talepleri karşılansın da Türkiye’de demokrasiye ne olursa olsun…” diye düşünmenin mümkün olmadığının, son yıllarda demokratikleşme alanında ciddi gerilemeler yaşandığının altını çizdi. Ne var ki, HDP ile Erdoğan arasında “sen bize özerklik ver, biz de sana başkanlık sistemi verelim…” türünden bir pazarlığı destekleyenlerin az olmadığı da malum. Herhalde bugüne kadar bu görüşü en açık şekliyle ifade eden, başkanlık sistemini binbir dereden su getirerek allayıp pullayan Hakkari Milletvekili Adil Zozani oldu. (Bkz: T24, 3 Temmuz.) Bu konuya döneceğim.