Tüketici fiyatları Ekim ayında yine yükseldi. Fiyatları ölçülen 426 malın 296’sının fiyatı arttı, 50 malın fiyatı değişmedi, 80 malın fiyatı düştü. Tabii fiyatı artan malların sayısı epeyce yüksek olduğundan Ekim ayında enflasyon yüzde 1,55 oranında arttı. Yıllık enflasyon yüzde 7,58 oldu. Bu arada Ocak-Ekim enflasyonu yüzde 7,86 düzeyinde gerçekleşti.

İSTANBUL’DA PALTO FİYATLARI YÜZDE 44 ORANINDA ARTTI

Yeri gelmişken İstanbul’da Ekim ayı fiyat artışlarını da verelim; İstanbul Ticaret Odası’nın ücretliler geçinme endeksine göre; Ekim ayında perakende fiyatlar yüzde 1,61 oranında arttı. Ve İstanbul’da yıllık enflasyon yüzde 10,1 oldu. Bir de unutmadan belirtelim İstanbul’da Ekim ayında en çok palto fiyatları arttı. Genç giyim grubunda palto fiyatları yüzde 44.15 oranında yükseldi.

DÜNYADA GIDA FİYATLARI YÜZDE 18,9 ORANINDA DÜŞERKEN TÜRKİYE’DE GIDA FİYATLARI YÜZDE 8,69 ARTTI

Gelelim düşük gelir gruplarını yakından ilgilendiren gıda ve giyim fiyatlarına…

Ekim ayında gıda fiyatlarında yıllık enflasyon yüzde 8,69, giyim eşyasında yıllık enflasyon yüzde 5,78 oranında gerçekleşti. Hemen hatırlatalım Ekim ayında giyim eşyası fiyatları yüzde 11,43 oranında yükseldi. Bu arada gıda fiyatlarına paralel olarak lokanta ve otel fiyatlarında yıllık artış 13,77’ye ulaştı.

Peki, bu yüksek oranlı enflasyon niye durdurulamıyor?

Enflasyon durdurulamıyor, çünkü harcama grubu ağırlığı en yüksek olan gıda fiyatlarındaki artış bir türlü durdurulamıyor.

Peki, niye gıda fiyatları hızla artıyor?

Çünkü dünyada petrol fiyatları yüzde 58 oranında düşerken Türkiye’de iç fiyatlara bu düşüş yansıtılamadı. Bunun nedeni; bildiğiniz gibi petrol tüketimi üzerinden alınan yüksek oranlı dolaylı vergiler ve yaşanan yüksek oranlı devalüasyon petrol fiyatlarının Türkiye’de gerilemesini engelliyor. İşte bu nedenle son bir yılda gıda fiyatları dünyada yüzde 18,9 oranında düşerken Türkiye’de yüzde 8,69 oranında arttığını söylemek herhalde yanlış olmaz.

PARA ARZINDAKİ HIZLI ARTIŞ VE DOLARİZASYON ENFLASYONU YÜKSELTİYOR

Gelelim enflasyonun durdurulması için yapılması gerekenlere…

Önce para arzındaki hızlı artışın durması gerekiyor. Bildiğiniz gibi geniş tanımlı para arzı M2 bir yılda yüzde 20 oranında artarken ekonominin büyüme hızı yüzde 3 oldu. Yani para arzı, üretimin yaklaşık üç katı arttığı için enflasyonun olmaması mümkün değil. Bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde para arzı, ekonominin büyüme hızının çok üzerinde artması hâlinde enflasyon kaçınılmaz oluyor. Bu arada ekonomi yönetimine güvenin kaybolması nedeniyle ortaya çıkan dolarizasyon da enflasyonu hızla yukarıya doğru çekiyor. O hâlde enflasyonu düşürebilmek için para arzındaki artışı ekonominin büyüme hızına uygun hâle getirmek gerekiyor. Tabii bir de ekonomi yönetiminin başına vatandaşın güveneceği kişileri getirmekte fayda var. Çünkü dolarizasyon oranı azalmadığı takdirde enflasyonu önleyici para politikası geçersiz olacağından enflasyonun artmaya devam edeceğini belirtelim. Dolarizasyonun azalması da bildiğiniz gibi demokrasi ve hukuk devleti ilkelerine uyumla paralel gelişiyor.

Kısaca enflasyonun düşmesi demokrasi ve hukuk devletine, dolayısıyla yatırım ikliminin düzelmesine bağlı oluyor. Aksi takdirde enflasyon artmaya devam edecek.

[email protected]