Bu sene de ‘korkulan’ oldu ve Hac’daki ‘şeytan taşlama’ ritüeli yerine getirilirken adeta ‘beklenen’ facia gerçekleşti. Yaklaşık 800 kişi ‘ibadet’ amacıyla bulundukları Mina’da birbirlerini ezerek korkunç bir şekilde can verdi. Bayram kana boyandı. Olay duyulduğu andan itibaren ‘bizim’ medyanın ilgisi ‘ölenler içerisinde kaç Türk var’ sorusuna odaklanmıştı. Ardından Suudi Arabistan yönetimine tepkiler gelişti. Durumdan vazife çıkarıp ‘beceremiyorlar madem, versinler bize bu organizasyonu biz yapalım’ diyenler oldu.

Ne var ki ‘reis’ insanın kanını donduran son derece ‘soğukkanlı’ bir açıklama yaptı ve yandaş cenahından gelen tepkiler aynı anda kesildi. Tersi olsa, kuşku yok, aynı cenah Suudi yönetiminin ne diktatörlüğünü bırakırdı ne de Hac üzerindeki tekelinin ahlaksızlığını…

Sayın Erdoğan’a göre olaya ‘duygusal’ yaklaşmak doğru değildi, dünyanın her yerindeki organizasyonlarda ‘böyle şeyler’ olurdu, bardağın ‘dolu’ tarafına bakmak gerekirdi… Bardağın ‘dolu’ tarafından bakınca daha fazla insanın ölmemesine şükretmek mi gerekiyordu mesela!

Acaba AKP iktidarının Suudi yönetimiyle ‘derin’ bir muhabbeti, açıkça çıkar ilişkileri olmasaydı sayın Erdoğan’ın tepkisi yine de ‘bardağın dolu tarafına bakmak lazım’ şeklinde mi olurdu?

Gerçi Roboski için ‘kaza’ diyenlerden, Soma ve diğer iş cinayetleri için ‘fıtrat’ diyenlerden, hayatını kaybeden güvenlik görevlilerinin üzgün ailelerine ‘o da başka meslek seçseydi’ diyenlerden, ‘şehit aileleri kurban bayramını çoktan idrak etti’ diyenlerden gelen bu kan dondurucu tepkiyi görmeye şaşırmamak gerekir elbette.

Mina’daki olay düpedüz bir toplu katliam. Bu olayın her türlü sorgulanması başta İslam âlemi herkesin hakkıdır, sorumluluğudur. Suudi yönetiminin ‘kader’ açıklamasını kabul etmek, bu korkunç sorumsuzluğa ‘kader’ diye razı gelmek, benzer katliamlara da peşinen boyun eğmekten başka bir şey değildir.

Orada insanların korkunç bir şekilde, birbirlerini ezerek hayatını kaybetmeleri neredeyse her sene beklenen bir ‘olay’ haline geldi. Buna ‘kader’ denilebilir mi?

Görevli troller hemen ‘bu olaydan da AKP eleştirisi çıkardınız’ diye hücuma geçecekler, biliyorum. Hem de Erdoğan’ın sözlerine rağmen…

Olayın kendimize, kendi gerçeklerimize yontmamız gereken boyutu da bu zaten. Hangi olay karşısında ‘duygusal’ olacak, üzüleceğiz; hangi olay karşısında ‘soğukkanlı’ olacak ve ‘fıtrat’ diyecek, ‘kader’ diyecek ve soru sormadan, sorgulamadan oturacağız oturduğumuz yerde? Buna karar verecek olan ‘biz’ olmayacak mıyız artık?

Neresinden baksanız ciddi ve gerçekten düşündürücü boyutlarda bir toplumsal bozulma, ahlaki çöküntü durumu yaşıyoruz. İş gelip vicdanlarımızın, duygu ve duyarlılıklarımızın talan edilmesine kadar gelip dayandı. Sormayan, sorgulamayan, eleştirmeyen, itiraz etmeyen, neyin ‘kader’ olup olmadığını dahi bilemediğimiz bir toplum olmaya zorlanıyoruz.

Yüzlerce insanın hayatını kaybettiği, bir o kadarının yaralandığı bir facia karşısında ‘kader’ deyip, ‘fıtrat’ deyip susmak, ne insani, ne vicdani, ne de ahlaki bir tutum geliyor bana.

Olayın ritüel boyutunun da tartışmaya, sorgulamaya muhtaç olduğu kanısındayım; ama bu benim değil, ‘din âlimi’ sıfatı taşıyanların işi.