İlhami IŞIK
Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopesi, Kul Hakkı, başlığı altında şunlar yazılmaktadır.’’… Kul hakları açısından ilke mahiyetinde olan bazı hadislere göre Müslüman, Müslümanın kardeşidir; ona yalan söylemez, ihanet etmez, kötülük yapmaz, onu aşağılamaz, kötülük edebilecek birinin eline bırakmaz (Buhârî, “Meẓâlim”, 3; Müslim, “Birr”, 32, 58; Tirmizî, “Birr”, 18). Hiç kimse kendisi için beğenip istediğini din kardeşi, komşusu için de istemedikçe, komşusu onun kötülüğünden emin olmadıkça olgun bir mümin olamaz (Buhârî, “Îmân”, 7; “Edeb”, 29; Müslim, “Îmân”, 71-73). Allah’a ve âhiret gününe inanan kimse komşusuna eziyet edemez (Buhârî, “Edeb”, 31, 85; Müslim, “Îmân”, 74, 75). İnsanlara merhamet etmeyene Allah da merhamet etmez (Buhârî, “Edeb”, 18; Müslim, “Feżâʾil”, 66). Müslümanların kanları, malları, namusları ve şerefleri kendi aralarında kutsal Mekke kadar, hac ayları ve günleri kadar saygındır, dokunulmazdır (Buhârî, “Ḥac”, 132; Müslim, “Ḳasâme”, 29). Müslüman, elinden ve dilinden başka müslümanların zarar görmediği kimsedir (Buhârî, “Îmân”, 4-5; Müslim, “Îmân”, 64-65). Kul haklarını ihlâl eden kimseyi “müflis” olarak niteleyen Hz. Peygamber’dir.’’…
Kul hakkı bahsinde teolojik bir polemiğe girmek, benim haddim değildir. Bende teolojik derinliği bir tarafa bırakarak, Sevgili Mücahit Bilici’nin çok parlak bir ayırımla yaptığı teoloji ve tarihsel din farkının, ayrıştığı noktada Kul hak’ından ne anladığımı ifade etmeye çalışacağım. İslam Dini Kul’u diğer kul karşısında kardeş olarak konumlandırır. Bu bakımdan kul ve hakkı tartışılırken, sırtımızı yaslayacağımız kavram kardeşlik hukukudur. Elbette kardeşlik, hukuk’un kapasite ve kavrayışını aşan bir durumdur. Kardeşliği sadece hukukun kural ve kaideleriyle tanımlayamayız. Çünkü burada aslında aşkın bir durum sözkonusu.
Aile ve kan bağlarıyla da sıkı biçimde birbirine bağlanan, kardeşlik geniş bir faaliyet ve o oranda geniş hakların çerçevesini de beraberinde getirir. Kardeşlik örneği olmayan bir yakınlıktır. Samimiyet ve sevgi birliğidir. Bir adım daha ileri gidersem, herhangi bir karşılık beklenmeden, ya da herhangi bir beklenti içine girmeden, ön koşulsuz bir kabul ediştir. Eğer bu doğruysa o zaman kul’lar her bakımdan eşittir. Birinin ötekine karşı bir üstünlüğü ya da imtiyazı yoktur.
Dahası aslında herkes bu bakımdan kul’dur. Herkesin statüsü, pozisyonu ve ötekine göre vaziyeti buysa, kul ve hakkı, ahlaki ve kültürel bir unsur değil, doğrudan doğruya bir eşitlik ilkesidir. Bu kavram pratik uygulamada bir takım ahlaki sorumlulukları gözetse bile, esasında bu durum ön’dur, ilktir ve ilkeseldir.
Peki, bu kadar değerli ve önemli olan bu kavram neden hak ettiği itibarı görmez? Neden toplumsal hayatımızı düzenleyen en önemli ilke durumunu muhafaza etmez? Neden, sanki hiçbir ehemmiyeti, önem ve değeri yokmuş gibi rahatça hareket edilir? Ne ilkin kul hakkı kolayca ihmal ve ihlal edilir?
Buhari’nin ifade ettiği gibi Haç’ca gitmek kadar saygı ve dokunulmaz olan bu ilke, hayatımızda neden cep telefonlarımız kadar, bizim için vazgeçilmez olmayı başaramaz?
Kul hakkına bütün ruhuyla riayet etmeyen bir toplum, sağlıklı bir demokrasiye sahip olabilir mi? Kul hakkına hayatı düzenleyen temel ilke muamelesi yapmayan bir toplum normalleşebilir mi? Kul hakkını, sosyal adaletin biricik ölçüsü haline getirmeyen bir iktidar adil olabilir mi?
‘’..Müslüman, Müslümanın kardeşidir; ona yalan söylemez, ihanet etmez, kötülük yapmaz, onu aşağılamaz, kötülük edebilecek birinin eline bırakmaz (Buhârî, “Meẓâlim”, 3; Müslim, “Birr”, 32, 58; Tirmizî, “Birr”, 18)’’.. Bir Müslümanı ona kötülük yapacak birilerinin eline bile, bırakmayı yasaklayan bu ulvi ilke, nasıl olurda bir Müslümanın elinden öteki Müslümana kötülük yapmaya cevaz verebilir?
Biz, Maalesef Zalimleşmek için sırasını bekleyen mağdurlar ülkesine dönüştük.
Artık kabul etmeliyiz ki, biz Bu ülke'de
Düşüncesi
İnancı
Etnik kimliği ne olursa olsun, gücü ele geçirince, karşısındakilere yaşam hakkı tanımıyoruz
Muhafazakarlar yapmaz dedik
Onlar herkesten daha fazla yaptılar
Ve sonunda herkes güç ile tanışıp zalimleşti bu ülke'de…
Yazarlar
-
Ahmet TAŞGETİRENTürkiye adına şık görüntüler değil 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANİçimizdeki Osmanlıya çok iyi gelir... 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezGürlek’ten ekranda iddianame savunmasıyla ‘önyargılama’ 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUKomisyon raporu yazılamıyor… Sebep ne? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞUR"Aynılar aynı yerde ayrılar ayrı yerde” iyi mi oldu? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha AkyolÖzerk üniversite? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları

















































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
2.02.2026
1.12.2025
25.10.2025
28.09.2025
14.09.2025
9.09.2025
1.09.2025
23.08.2025
10.08.2025
23.07.2025