Yıldıray OĞUR
Geçen hafta CNN Türk’te Devlet Bahçeli’yi izleyen bir yabancı seçimin MHP ile cemaat adlı bir parti arasında geçtiğini zannedebilirdi. O akşam cemaat mevzuunun şehvetine kapılan gazeteciler ile Bahçeli bir saatten fazla “ah şu cemaat yok mu” sohbeti yaptılar. Sohbetin bir noktasında herhalde az önceki konuşmadan cesaret alan sosyalist bir gazeteci Devlet Bahçeli’ye şu soruyu sordu: Peki neden ülkücüler Nedim Şener ve Ahmet Şık eylemlerine destek vermiyor?
“Fena fikir değil” gibi bakan Bahçeli, “12 Eylül öncesi görüş ayrılıklarının aşıldığından bahsetti, bu eylemlere desteğin yanlış anlaşılabileceğinden, henüz zamanının gelmediğinden dem vurdu.
İlginç bir andı. Ve MHP için kasetlerden daha ciddi bir soruna işaret ediyordu.
Bundan 42 yıl önce MHP bir karar verdi.
8 Şubat 1969 günü Adana’da toplanan kongrede parti Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi olan adını Milliyetçi Hareket Partisi’ne çevirdi. Aynı kongrede partinin amblemi üç hilal, gençlik kollarının amblemi hilal ve bozkurt olarak belirlendi. “Tanrı Dağı kadar Türk, Hira Dağı Kadar Müslüman” formülünü bulan Türkeş sert tartışmaların ardından parti içindeki, Nihat Atsız çizgisindeki laik Türkçülüğü tasfiye etti.
Partinin bu hâli 1969’da ancak yüzde 3,0 oy alabildi. 1973 seçimlerinde de bu oy oranı yüzde 3,4’e çıkabildi.
1974’te solcu Ecevit iktidarı ve yükselen devrimci dalgaya karşı komünizmle mücadele bayrağını ele geçiren MHP, hızla taban buldu, gençliği örgütledi, AP’den ve MSP’den Orta Anadolu’da oy çaldı. 1977 yılındaki seçimlerde oy oranını ikiye katlayıp yüzde 6,5’a çıkardı.
1997’de ortada bir düşman yokken Milliyetçi Çalışma Partisi sadece yüzde 2,93 oy aldı. 1991’de Refah Partisi ve IDP ile birlikte girdikleri seçimde yüzde 16’ının ne kadarı onlara ait bilinmiyor.
1995’te, Orta Asya Türk Cumhuriyetleri özgürlüğüne kavuşmuş, büyük ülküsü ilk kez hayal olarak çıkmışken bile nüfus artışıyla sayısı artan ama oranı değişmeyen tabanı kımıldamadı MHP’nin: Yüzde 8,18.
Ve 1999 seçimleri. MHP her yere “ürkek değil erkek” Devlet Bahçeli posterleri asmaktan, Bahçeli de hiç konuşmamaktan başka hiçbir şey yapmadı. Ama Öcalan’ın yakalanmasıyla yükselen milliyetçi dalga, 28 Şubat’la Fazilet Partisi’nden ürken devletçi muhafazakârlığı da önüne katarak MHP’yi tarihinin en büyük oy oranına yükseltti: Yüzde 17,98.
MHP’li koalisyon o kadar başarısız oldu ki. ANAP ve DSP yüzde beşlerin altına düşerek ödediler 2002’de bunu. MHP ise kutsal tabanına geri dönerek: Yüzde 8,35. MHP’yi taşıyan dalga çekilince geriye sarkık bıyıklılar, bozkurtlar, Asenalardan ibaret olan iç cemaat kalmıştı.
2007 seçimlerinde aralarında Hıncal Uluç’un da olduğu Kemalist ulusalcılar MHP’yi keşfetti. Ulusalcı dalganın ne içinde ne dışında kalabilen MHP, artık CHP’nin bile kesmediği hardcore Kemalistlerin, beyaz Türklerin, Egelilerin teveccühünü kazandı. 2007’de Orta Anadolu’yu AKP kaybeden MHP kıyılardan ve büyükşehirlerden aldığı oylarla yüzde 14’ü gördü.
Bu bilindik kısa tarih hatırlatması aslında şunu söylemek için: MHP’nin esas meselesi istihbarat işi gibi duran, “kaçamak” (Bir MHP’linin korkunç ifadesiyle) kasetleri değil. Esas kaçamak orada değil.
MHP’yi esas zıplatan hiçbir zaman ne dokuz ışık gibi amatör işi ideolojik denemeler ne de Başbuğları oldu.
Parmak işaretleri, sarkık bıyıkları, Ülkü Ocakları, Başbuğlar, Asenalar, Türkçülük Bayramları, Tekir Yaylalarıyla yarı tarikatvari bu parti normal şartlarda ancak kendi militanlarının üzerinde yükselen marjinal bir parti olarak kalabilirdi.
MHP’yi esas zıplatan, harekete geçiren her zaman karşısında diklenebileceği bir düşman çıkması oldu. Adındaki “hareket”e ters olarak MHP aksiyoner değil, reaksiyoner bir parti oldu hep. Ülkücülük değil, komünizm, bölücülüktü partiyi esas harekete geçiren ideolojiler.
Bugün MHP’yi harekete geçirecek hiçbir sebep ortada yok.
Ülkücülük, Orta Asya Türklerinin hayallerdeki gibi çıkmamasıyla suya düştü. Azeriler dışında kendine Türk diyen bile yok. Komünistler ortadan kayboldu, eski tüfekler bardak hatta ulusalcı adı altında daha sıkı faşist oldu.
Geriye kaldı tek bölücülük. Artık eski Genelkurmay Başkanlarının bile bu iş silahla çözülmez dediği bu sorun artık bölücülük sorunundan Kürt Sorunu’na dönüştü. Şehit cenazelerinde analar artık generallerin yakasına yapışıyor.
Türkiye de değişti. MHP’nin Orta Anadolu’daki sosyolojik tabanı eski düşlerini gerçekleştiren cemaatin Türkçe Olimpiyatları için gözyaşlarını döküyor. Dünya’ya “one minute” çeken Tayyip Erdoğan’la gideriyor “güçlü Türkiye” açlığını.
Ulusalcılıkla açılan sahaya girip at koşturmak mümkün. Ama laik bir milliyetçi partiye dönüp bütün gemileri yakma riskini de kimsenin alması mümkün değil.
Zamanın ruhu tersine dönünce, Milliyetçi hareket siyaseten hareketsiz kalınca, at, avrat silahtan ikisi gidince geriye de MHP’lilere sıkıcı Ankara’da boş zamanlar kaldı.
Bir de dalgalar ve rüzgârlar kesilince konuşarak sihrini bozmak zorunda kalan Devlet Bahçeli’nin hilal kartlarıyla çocuklarına akşama püskevit, karılarına fistan, entari getiren kocalardan oluşan Alice Harikalar Dünyası hikâyeleri...
MHP’nin esas korkması gereken şey hareketin hikâyesini anlatan belgesel kasetleri olmalı.
MHP’yi kemirecek kurdu özünde saklı çünkü...
Yazarlar
-
Taha AkyolÇankaya şişmanı... 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTrump şaşırtmaya devam ederken… 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciÇöken CHP mi AK Parti mi? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezÖnümüzdeki Küresel Riskler 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUİçişleri bakanı ne demişti, gerçek ne çıktı? 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENDavos 2026: Küresel belirsizlikler eşliğinde ‘diyalog ruhu’ 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİNHızlı çöküşün anatomisi 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZSuriye’de yeni dönem arayışı: Çatışmadan entegrasyona geçilebilecek mi? 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKANİstanbul çok kötü yönetiliyor! 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKDışarıdan ABD, içeriden mollalar: İranlılar ne yapacak? 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Nevzat CİNGİRTSıfır tüketim, 402 lira fatura… 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUHakan Fidan’ın anlamadığı 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİBeleş hamaset, boş balon 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENSuriye’de İstikrar da “Süreç” de Tehlikeli Sularda 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAGün Rojava’yı Savunma Günüdür; Ortak Geleceğe Yönelik Tehdit... 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENSuriye’nin “normal”i inşa ediliyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KirasSuriye’nin bir ucunda oyun içinde oyun 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞ“81 İLDE 81 AŞEVİ “YOKSULLUĞU”… 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluCumhurbaşkanı 23 yıl sonra niye hâlâ şikayetçi? 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYılın kelimelerine siyaseten bakmak: “Parasosyal” ve “Rage Bait” neden ayrımı keskinleştiriyor, araş 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞRastgele büyüme 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanGrönland kavgası: Ne Trump NATO’yı feda edebilir ne Avrupa 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRSURİYE'DE İHLALE SUKUNET MORFİNİ 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURBuyurun tekrar çözüm sürecine... 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile Bayraktarİran’ın dinamikleri 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRİTO Başkanı’na milyonlarca liralık harcamayı sordular 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakDizinformasyon mu, manipülasyon mu? 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUToplumsal gidiş nereye doğru? 17.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalVenezuela, MAGA ve Çin 17.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayVenezuela ve Trump doktrini 17.01.2026 Tüm Yazıları
-
Figen Çalıkuşu“Terörsüz Türkiye” süreci ne alemde? 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRGül, Arınç, Atalay’ın olduğu bir AK Parti iktidarında İmamoğlu tutuklanabilir miydi? 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİAranan baron İmamoğlu muymuş? 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTAN“Yetkim olsa HSYK’yı anında yargılardım” … 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERSefalet ücreti 15.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanAdaletsizlik Müslüman toplumların kaderi olabilir mi? 14.01.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraZamanımızın Bir Kahramanı 14.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALKürtlerle Suriye’de savaş, Türkiye’de barış: Ne kadar mümkün? 12.01.2026 Tüm Yazıları
-
Murat Sevinç'Barış Bildirisi'nin 10'uncu yılında hali pür melalimiz 10.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKABD terörü ve rızanın çözülüşü 6.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalSiyonist evanjelist yayılmacılığa karşı demokratik konfederal dayanışma 4.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANDavutoğlu’nun “öfkeli çocuklar”ı 3.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANLeyla Zana vakası bir gösterge. Ama neyin? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNKüfürbazlar ve ötesi 19.12.2025 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselPara politikasında sınav zamanı 18.12.2025 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKEN"O Yıl", hangi yıl? 15.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞEntelektüel üretimin kaybı-Rejimin vesayeti-Siyasetin iflası 13.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpHissedilemeyen büyümenin anatomisi 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYTürkiye İçin Irak Peşmergeleri Sorun Olmuyor da Rojava neden Sorun! 4.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKEve siyaset için dönüş öncesi bir mıntıka temizliği gerek 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP modernizmi ve faşizmi... 23.11.2025 Tüm Yazıları
-
Ali TürerÇÖZÜM, BARIŞ VE KARDEŞLİK GETİRECEK Mİ? 23.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zeki ALPTEKİNEmeğin Sosyolojisi ve Kapitalizmin Geleceği: Marx vs. Marx 16.11.2025 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDEN"Arananlar" zulmü ne zaman son bulacak? 14.11.2025 Tüm Yazıları
-
Mehveş EVİNYerel yönetimlerle işbirliği kültür politikası için hayati 13.11.2025 Tüm Yazıları
-
M.Latif YILDIZÇÖZÜM SÜRECİ KOMİSYON VE EKMEN 12.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zülfü DİCLELİKeşke… 4.11.2025 Tüm Yazıları
-
Etyen MAHÇUPYANKemalizm mi daha ‘iyi’, (Yeni) İttihatçılık mı? (3) 25.10.2025 Tüm Yazıları
-
Hasan Bülent KAHRAMAN‘Parlak gelecek’ ve sol gelecek... 12.10.2025 Tüm Yazıları
















































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
17.01.2026
13.01.2026
10.01.2026
7.01.2026
5.01.2026
3.01.2026
31.12.2025
24.12.2025
23.12.2025
17.12.2025