Hukuk devletinin  ve Cumhuriyetin temeli 3 devrim yasası diye de adlandırıldı.3 Mart 1924 yılında meclise geldi . Yasalar Cumhuriyetin ve Hukuk Devletinin yol haritası olmuştur.

 İkili Hukuk ve ikili  Eğitim sistemi ile birlikte Hilafet de kaldırılarak; Demokratik,laik bir Cumhuriyetin kurulmasında önemli bir yol alınmıştır.

Ayni gün kabul edilen yasalar neydi .

1. 429 S.Y. Şer'iye ve Evkaf ve Erkanı Harbiye-i Umumiye Vekaletlerinin İlgasına Dair Kanun.(Din İşleri ve Vakıflar  Bakanlığı ile Genel Kurmay Bakanlığının Kaldırılmasına Dair Yasa)

Bu  yasayla ilgili öneri ,Siirt mensubu Halil  Hulki ve elli arkadaşı tarafından verilmiştir. Yasanın gerekçesinde       " din ve ordunun siyasetle ilgilenmenin bir çok sakıncalar doğuracağı. Bu gerçeğin bir çok uygar ülkede, temel ilke  kabul edildiği" belirtilmiştir. "Yeni bir yaşam sağlamakla yükümlü olan Türkiye Cumhuriyeti, siyasal  yapısında bu bakanlıkların olması uygun değildir" Ayrıca "vakıfların ulusa devredilmesi ve buna göre yönetilmeleri".  uygun görülmüştür.

   2.430 S.Y. Tevhidi Tedrisat Kanunu (Eğitim Sisteminin Çağdaş İlkelerine Göre Birleştirilmesi Hakkında Yasa)

   İki Mart 1924  Saruhan mebusu  Vasıf Bey (Çınar) ve arkadaşlarının verdiği öneri. Ertesi günü "Tevhidi Tedrisat Kanunu olarak kabul edilecekti. "Yasanın gerekçesinde "ulusun düşünce  ve duygu yönünde bütünleşmesi için , devletin tek bir eğitim sistemi uygulamasının çağdaş ve en geçerli sistem olacağı belirtilmiş."Gerekçeye göre , " Türkiye'deki  tüm bilim ve eğitim kurumlarının sorumlusu Milli Eğitim Bakanlığı olacaktır. Din işleri ve Vakıflar Bakanlığı tarafından yönetilen mektep ve medreselerin Milli Eğitim Bakanlığına devredildiği hükme bağlanmıştır.

  Adım adım yürütülen çalışmayla, artık işlevi kalmamış olan halifeliğin kaldırılmasına sıra gelmiştir.

  3. 431 S.Y. Hilafetin İlgasına  ve Hanedanı Osmaninin Türkiye Cumhuriyeti Memaliki Haricine  Çıkarılmasına Dair Kanun. (Halifeliğin Kaldırılmasına ve Osmanlı Hanedanına Mensup Olanların Yurt Dışına Çıkarılmasına Dair Kanun)

 Bu yasanın önerisi Urla mebusu Şeyh Saffet Efendi'ye verdirilmiştir. T.C.  dahilinde Hilafet Makamının varlığı. Türkiye Cumhuriyetini iki başlı olmaktan kurtaramadı. Bağımsızlığında ve ulusal yaşamında ortaklık (şirk) kabul etmeyen   Türkiye'nin, şeklen ve üstü kapalı (zahiren ve zımnen) bile olsa ikiliğe tahammülü yoktur. Yüzyıllardan beri Türk Ulusunun felakete sürüklenmesine neden olan Hanedanın, Hilafet kisvesi altında  Türkiye'nin varlığına daha etkili şekilde tehlikeli olacağı tecrübelerle kesinlik kazanmıştır.Hilafet, islamda,  hükümet  görevi görmek üzere konulmuş. "Dünyevi ve dinsel işleri üstlenmiş olan hilafetin yanında birde halifeliğin olmasına gerek yoktur" denilmiştir.

Mecliste görüşmeler sürerken öneri hayli gürültüler koparmış. Başta Gümüşhane Milletvekili Zeki Bey olmak üzere, bazı hanedan yanlısı kişiler ,Halifeliğin kaldırılmasına karşı çıkmışlardır.

 3 Mart 1924 günü yasalar kabul edilmiş. 431 Sayılı yasayla Halife görevden alınmış. Hilafet, Hükümet ve Cumhuriyet kavramı içinde  bulunduğundan, Hilafet makamı kaldırılmıştır. Halife ve  Osmanlı Saltanatından olan erkek ve kadınlar,on gün içinde Türkiye'yi terk etmesi gerekiyordu.Bilindiği gibi Halife Abdülmecit Efendi, 4  Mart 1924 günü  Türkiye'den çıkarılmıştır.

Özet olarak,rövanşı almak isteyenlerle mücadele devam ediyor. Hesaplaşma,eşitlik ,özgürlük ,adalet, barış ve demokrasiden yana olanların aleyhine  gelişmekte.. 03.11.2025

EĞİTİMCİ – YAZAR / Necati  Kur