Bu başlık sosyal demokrat olduğunu savunan bir siyasi parti için tuhaf ama bu kimlikle sorunu olan birçok parlamenteri içinde barındıran CHP gibi bir parti için şaşırtıcı olmasa gerek. Geçen martta yayımlanan “Evrensel sosyal demokrat kimliği” başlıklı yazımda, Kılıçdaroğlu’nun yeni CHP sürecinin hedefinin “evrensel sosyal demokrat kimlik” edinmek olduğuna ilişkin sözlerinin altını çizmiştim. Bu sözlerin üzerinden bir yıla yakın bir süre geçti. CHP, bu hedefine biraz olsun yaklaşabildi mi peki?

CHP milletvekilleri bu soruyu, Meclis’teki anadilde savunma görüşmelerinde, Birgül Ayman Güler’in “iyi ifade edemediği için” ırkçılık kokan sözlerini alkışlayarak yanıtladı. Sayın Güler’in Türkler için “ulus”, Kürtler için ise özerk yönetimlere dayanan İspanyol Anayasası’ndan ödünç aldığı “milliyet” kavramını kullanması doğru olmadı. Kaldı ki “Türk” sıfatının Güler’in anlatmak istediği gibi, Kürtler dâhil herkesi, bütün vatandaşlarımızı kapsadığı yorumu da, geçmişteki bazı yanlış uygulamalar nedeniyle inandırıcılığını çoktan yitirmiş bulunuyor. Bu bağlamda Yargıtay’ın gayrımüslim Türk vatandaşlarını yabancı saydığı ve vakıflarına el konmasına cevaz verdiği 1974 tarihli kararını anımsatmak yeterli olur sanırım.

Siyasi etiketler ne kadar önemli

Türkiye’de Kürt sorunu olmadığını savunan ve çözümden yana olanları da “sorunu Türk sorunu yapmakla” suçlayan Güler ve alkışlarıyla ona destek veren çok sayıdaki CHP’li milletvekili ulusalcı kanattan sayılıyor. Onlar MHP’liler gibi bu aşırı milliyetçi görüşü savunmakla birlikte, ilericiliği temsil ettiğini düşündükleri için olsa gerek, kendilerini “solcu” olarak tanımlıyor. Ama yetmiş yıl önce Avrupa’yı felâkete götüren aşırı sağcı ideolojinin “nasyonal” yani Türkçe karşılığıyla “ulusal sosyalizm” gibi sol bir isim taşıdığı hatırlanacak olursa bu tür siyasi etiketlerin o kadar da önemli olmadığını kabul etmek gerekir.

Kılıçdaroğlu’na göre, Altı Ok’tan biri milliyetçilik; Türkçe karşılığı ulusalcılık oluyor. Genel Başkan “o hâlde ulusalcıyız elbette” diyor da, 1930’ların oklarını güncellemek aklına gelmiyor. O zaman birileri de çıkar “sosyal demokrasi” sözcüğünün yeni tüzüğe neden yazıldığını sorar. Ama ben öncelikle sosyal demokrasinin evrensel kimliği CHP’nin de kimliği olacak diyen Genel Başkan’a ulusalcılığın bu kimlikle ne kadar bağdaştığını sormak isterim.

Sosyal demokrat partiler bireyin temel hak ve özgürlüklerini ve toplumsal farklılıkları içeren eşitlikçi bir anayasayı savunur. 82 Anayasa’sının demokrasinin evrensel ilkeleriyle bağdaşmayan başlangıç bölümü ve değiştirilemez maddelerine karşı çıkar. Vesayet kurumlarına ve siyasetin alanını daraltan müdahalelerine, çeşitli eylem planlarına, darbelere ve girişimlerine karşı tavır alır. Ama CHP, bu tür girişimlerde bulundukları iddiasıyla yargılanan Silivri sanıklarına destek vermekle kalmıyor, bir de kalkıp bunu topluma sosyal demokratlık olarak yutturmaya çalışıyor.

Türkiye’nin iktidar alternatifi olabilecek güçlü bir sosyal demokrat partiye ihtiyacı var. Ama bu partinin “ulusalcılık” gibi sosyal demokrasiyle taban tabana zıt bir ideolojiden arınmış olması şart. Bu da demek oluyor ki CHP’nin mevcut ikili yapısıyla bu ihtiyacı karşılaması mümkün değil.

Sosyal demokrasinin temsili

CHP’deki sosyal demokratlara bu dönemde çok iş düşüyor. Ama bu, azınlıkta kalan bir grubun imkânsız bir misyon üstlenerek partiyi mutlaka dönüştürmesi gerektiği şeklinde anlaşılmamalı. Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu sosyal demokrat parti mutlaka CHP olacak diye bir şart yok. Zira Meclis’in dışında sosyal demokrasiyi lâyıkıyla temsil eden siyasi partiler var. CHP’nin aldattığı sosyal demokrat seçmenin bir sonraki genel seçimlerde artık bu partilerden birine yönelmesi gerekiyor. Seçmene bu konuda rehberlik görevi ise CHP’nin sosyal demokrat parlamenterlerine düşüyor.

[email protected]