Benim babam devlet memuruydu. Çok yer gezdiğimizi hatırlıyorum. Ama en iyi hatırladığım yer Ağrı Dağı’nın etekleri. Küçük bir çocukken Iğdır’da kollarımı açıp Ağrı Dağı’na doğru koşardım. Eteklerine erişeceğimi sanırdım. Sonra da dik yamaçlarından tırmanmaya başlayıp bir solukta karlı tepesine varacakmışım gibi gelirdi. O zamanlar barakalardan oluşan lojmanlarımız Iğdır’ın toprak yolla gidilen arka mahallelerinden birindeydi. Lojmanlara giden yol sanki Ağrı Dağı’nın eteklerinde son bulurdu... Her akşamüstü okul çıkışı tekrarladığım bu Ağrı’ya varma koşularını arkamdan gelen babam, elinde benim okul çantam olduğu halde, gülümseyerek izler, peşimden koşmaz ve bir müddet sonra soluğumun kesilip geri döneceğimi ve ona doğru koşmaya başlayacağımı bilirdi. Ağrı’ya varamazdım ama babama varırdım.

Şimdi bazen gözlerimi kapayıp Ağrı’ya doğru yola çıkarım. Herhalde, bir kalkınmışlık göstergesi olarak, bizim Ağrı’nın eteklerine varacakmış gibi kıvrıla kıvrıla giden toprak yolumuz asfalt olmuştur. Ama ben onu hep toprak hayal ederim. Sonra Ağrı’ya doğru koşularımızda çocukça yarıştığım ilkokul arkadaşlarım gelir aklıma.

Bazılarının isimleri, bazılarının yüzleri aklımda. Biz hepimiz yetmişli yılların krizlerinin, seksenli yılların boğucu baskılarının ve doksanlı yılların sersemliğinin çocukları olarak büyüdük ve çok hırpalandık. Iğdır da çok değişti; yolları asfalt oldu, okulları çoğaldı, nüfusu arttı. Değişmeyen tek şey, ben buradayım ve hep burada olacağım diyen ve bize meydan okuyarak bizi kucaklamaya çalışan Ağrı oldu. O hep orada duracak. Ve biz hep kollarımızı açarak ona koşacağız. Nefesimiz yetene kadar. Şimdiye kadar da böyle yaptık.

Eteklerine ne zaman varacağız ve vardığımızda karlı tepesine tırmanma gücümüz olacak mı; bilinmez. Ama bu bir yol hikâyesidir. Tekrar eder durur. Ama her tekrar bir öncekinin derslerini içerir. Her yeni koşu hem bir öncekinden hem de bir sonrakinden alacağını alır.

Ağrı Dağı, hepimizi kucaklayacakmış gibi hep orada duruyor. Ama bütün bu yolculuk sırasında, biz hiç birbirimizi anlamak istemedik, bu toprakların çocukları hiç özgür olmadı çünkü. Ağrı’nın davetkar özgürlüğünü hiç içimize çekemedik. Oysa Ağrı hep ordaydı. Ve sanki geçen bu bütün çaresiz zamanlarda,”hepiniz benim çocuklarımsınız, hepiniz bana geleceksiniz” dedi durdu. Oysa biz hepimiz onu çoğu zaman görmezden geldik. Onu görmekten vazgeçtiğimiz zamanlarda ise ‘başka yollarda’ birbirimizi kaybettik. Ancak bu ‘kaybetme’ şimdiye kadar süregelen koşulların sonucu oldu hep.

Bir yolculukta yola birlikte çıkanların birbirlerini kaybetmesi olabilecek en kötü şeydir. Çaresiz bir panik etrafınızı sarar; hedeften çok kaybettiklerinizi aramaya kilitlenirseniz. Bütün bu yolculuklarda bu çok oldu. Şimdi de öyle. Ama bunun çaresini bulmamız lazım. Eğer bulamazsak insanlık tarihine, hedefini görüp, ona giden yolu bulan ama o yolda birbirini yitiren şaşkınlar olarak geçeceğiz. Oysa en çok şimdi birbirimize ihtiyacımız var. Daha doğrusu bir buluşmaya ihtiyacımız var. Bu belki de doğu ile batının buluşması olacak. Bunu becerdiğimiz andan itibaren o geri dönülmez yola girmiş olacağız.

Bütün yollar Roma’ya çıkmaz

Şimdiye kadar bize bütün yolların Ankara’ya çıktığı söylendi. Bir ülkede bütün yollar tek bir yere çıkıyorsa ve bunu da herkes kabul etmişse o ülkenin sonu yakındır. Roma İmpara-torluğu bütün yollar Roma’ya çıktığı için yerle bir oldu.

Türkiye, şimdilerde bütün yolların tek bir merkeze çıkmayacağını anlamaya başladı. Ama devletin bile bütün yolların tek bir merkeze çıkmayacağını anladığı bir zamanda, ‘eski’ Türkiye gibi bütün yolların Roma’ya çıktığı bir toplumu üstelik teröre başvurarak kurmaya çalışırsanız yalnız o ‘eski’ olanın faşist bir karikatürü olmazsınız, acımasız bir vahşetin öznesi de olursunuz.  Babamı kaybettiğimin ertesi günü, babamı, Ağrı Dağı’nı, Ağrı’nın çocuklarını ve çocukluğumu düşünürken aklıma bunlar geldi.