Türkiye tarihinin en ciddi ekonomik krizine girmiş durumda ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan açık bir biçimde bu gerçeği inkar ediyor ve ekonominin gerçeklerini yerine getirmekten ısrarla kaçınıyor.

İşin uzmanları ekonomik alanda yapılması gerekenleri sıralıyor: Ciddi bir faiz artışı, cari açığın düşürülmesi ve kamu harcamalarının kasılarak bütçe disiplininin sağlanması, yani küçülme. Ancak Türkiye’de bugün bütçe disiplini sadece lafta kalmış durumda.

Ekonomi Bakanı Albayrak durmadan konuşuyor ama kimseyi ikna edemiyor. Çünkü ekonomistlere masallar anlatıyor. Bütçe disiplini diyor ama nasılını açıklayamıyor. Çünkü bu disiplini denetleyecek Meclis ve Sayıştay gibi temel kurumlar devre dışı bırakılmış, keyfi bir ekonomik sistem oluşturulmuş bir halde.

Türkiye’nin demokrasiden uzaklaşması önce insan haklarının erozyonunu, ardından da kaçınılmaz ekonomik iflası getirdi. Bir kişinin İslamcı ideolojisi yüzünden koca ülke oradan oraya savrulur oldu, Katar’dan gelecek 3-5 milyar dolara umut bağlar hale geldi.

Bütün uzmanlar Erdoğan’ın eninde sonunda IMF’nin kapısını çalmak zorunda kalacağı konusunda hemfikir. Gecikme iyileşmek için ödenecek maliyeti ağırlaştıracak. Bu işin bir yüzü…

Diğer yüzü ise, IMF’nin Merkez Bankası ve tüm ekonomik kurumların denetimini sıkı sıkıya elinde tutan Erdoğan yönetimine bu koşullar değişmedikçe kuruş vermeyecek olması gerçeği…

Diktatoryal rejim deneyimi olan uzmanlar, Erdoğan’ın suyun üzerinde kalabilmek için Latin Amerika diktatörleri gibi, akıldışı işler yapabileceği uyarısında bulunuyor:

“Türkiye'nin şu bugünkü durumunu 1980'lerde Latin Amerika'daki popülist yönetimlere benzeten Hollandalı uzman Van Wijnbergen, ‘Dünya Bankası'ndaki deneyimlerimden biliyorum; tüm otokratik rejimler bir süreliğine çok iyi görünüyor’ uyarısı yapıyor.

Latin Amerika ülkelerinin de, ekonomiyi dış borçla finanse ettiklerini ve sonunda sermaye kaçışına neden olduklarını söyleyen eski Dünya Bankası yetkilisi, bu nedenle ‘suyun üzerinde kalabilmek için garip kararlar aldıklarını’ hatırlatıyor.

Arjantin'in, emeklilik fonlarına el koymasını buna örnek gösteren van Wijnbergen, ‘Erdoğan'ın yapacağı da buna benzer şeyler’ diyor.”

 

‘IMF'ye gidin, damadın işine son verin’

Ahval

2001 krizinde IMF’nin talebiyle ekonominin direksiyonuna geçen Kemal Derviş’in ilk işi kurum ve kurulların bağımsızlığını sağlamak olmuştu.

“Şimdi Merkez Bankası’nın bağımsızlığının kriz tartışmalarında en öne çıkması gibi, piyasaları regüle edici kurulların özerkliği, siyasi iktidar karşısındaki bağımsızlığı da inandırıcılığını yitirdi.”

 

Ekonomide kurumsal çöküş hızlanırken, Erdoğan 'değişim' ile kazanıyor

Ahval

Bugünkü tablo böyle. Erdoğan’ın içselleşmiş Batı düşmanlığı ve akıldışı davranış biçimi, özenle kurduğu sistemi IMF denetimine teslim etmesine izin vermeyecektir. Bir gün mecbur kaldığında ise ülkenin ve toplumun ödeyeceği bedel bugünkünden çok daha ağır olacaktır.

Konjonktürel olarak Avrupa Birliği’de dönüş, bu koşullarda Türkiye’de ekonomik bir destek olarak dönmeyecektir.

Nitekim, Başbakan Angela Merkel'in lideri olduğu Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partili Jürgen Hardt ancak Türk hükümetinin siyasi çizgisini değiştirmesi halinde Türkiye'ye mali yardımda bulunulabileceğini söyledi.

Rheinische Post gazetesine konuşan Hardt, "Türkiye'deki ekonomi ve döviz krizinin nedeni, Merkez Bankası'nın bağımsızlığı ve hukuk devleti ilkelerine ilişkin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dikkatsizce yaptığı açıklamalar” dedi.

Erdoğan bu tavrını değiştirmezse Türkiye'ye yapılacak mali yardımın boşa harcanacak para olacağını ifade eden Hardt, "Türk hükümeti tutumunu değiştirdiği takdirde, yardımlar konusunda düşünülebilir” şeklinde konuştu.

Hardt, "Siyasi ve ekonomik nedenlerle güçlü bir Türkiye bizim de çıkarımıza” dedi. Hardt, sorunlara çözümün Erdoğan'ın elinde olduğunu da sözlerine ekledi.

Bunlar akılcı talepler olduğu için Ankara’da karşılık bulması mümkün değildir. Çünkü Erdoğan’ın son dönemde özenle kurduğu faşizan rejimin sona ermesini kabul etmesi gerekecektir ki, ne Erdoğan ne de iktidar ortakları bu adımı atmaya hazır değiller.

İttihat ve Terakki serüvenini neredeyse birebir tekrar eden bu rejimin kaçınılmaz sonu büyük bir iflas ve çöküştür. Bu gerçeği yaşayıp göreceğiz hep birlikte...