Türkiye’de bir toplumdan, bir devletten bahsetmenin temel zorluğu en temel kavramlar üzerinde hukuk mutabakatının olmayışı. Bu mutabakat yokluğunun eskiden, insanların hayata, topluma doğal farklı bakışlarından kaynaklandığını zannederdim. Bu düşüncem hala kısmen geçerli ama son zamanlarda bilgi eksikliği, eğitim yetersizliği ve hatta biraz da zekâ probleminin, ya da başka bir şeyin öne çıktığını görüyorum, anlatacağım.

Bu cehalet ve zekâ problemine örnek olarak bugünlerde elimizde çok iyi bir örnek var. Roboski (Uludere) katliamını hepimiz biliyoruz. Devlet silahları, uçakları sınır ticareti yapan Kürt köylülerini, yapılan resmi uyarılara rağmen terörist oldukları iddiasına dayanarak öldürdüler. Aradan beş sene geçti, ortada ne suçlu, ne de yargılanan var. Bir askeri mahkeme de katliam için, yanılmıyor isem “kaçınılmaz hata” gibi saçma sapan bir açıklama getirip dosyayı kapatmış idi. Olan ölen Kürt köylülere ve ailelerine oldu.

Geçtiğimiz günlerde Diyarbakır’a bağlı Dürümlü köyünde de korkunç bir olay yaşandı, PKK’lıların kontrolündeki bilmem kaç ton patlayıcı yüklü bir kamyon köylüler oradayken patladı ya da patlatıldı, on yedi kişi parçalanarak öldü.
Her iki olay da korkunçtur, çünkü ölümler korkunçtur, ama iki olayı, insani facia ve hoyratlık boyutu dışında mukayese etme olanağı yoktur. Hele de, her iki olayın eşit ölçüde telin edilmesinin, eleştirilmesinin hiç ama hiç mantığı yoktur.
Diyarbakır faciasında, kuşku yok, fail, sorumlu bir terör örgütüdür. Bu süreçte devlete düşen asli görev de faillerin bir an önce yakalanıp adalete teslim edilmesidir. Ölümlerin dehşeti dışında olay bir terör örgütünün korkunç ama olağan faaliyetidir, devlet üzerine düşeni hukuk devleti kuralları içinde yerine getirmek zorundadır. Bazı zekâ problemli arkadaşlar, belki de kötü niyetten, bir terör örgütünün ya da aktivitelerinin eleştirilmesinin mantıksızlığını anlamak, görmek istememektedirler. Eleştiri, kınama ancak, meşruiyetini önceden kabul ettiğiniz kişi ve kurumlara yönelik bir eylemdir.

Devletin meşru ve yasal güvenlik güçleri, askeri, polisi, hükümeti, Cumhurbaşkanı eleştirilir, kınanır ama PKK’yı, DHKP-C’yi eleştirmek aptalcadır. PKK’yı eleştirmek, kınamak evinize giren hırsızı “eleştirmekten”, kınamaktan farksızdır. Terör örgütlerinin muhatabı vatandaş, entelektüel, gazeteci, öğretim üyesi değil, güvenlik güçleridir.

Gelelim zekâ özürlülerinin Diyarbakır-Dürümlü faciası ile aynı çizgiye çekmek istedikleri Roboski olayına. Burada, Dürümlü’de olduğu gibi, büyük bir insani facia vardır. Ama ilaveten büyük bir devlet skandalı vardır. Dünyanın hiçbir ülkesinde otuz beş vatandaşın ölümü karşısında devlet teşkilatı kayıtsız kalamaz ama bizde kalmış, soruşturmalar tıkanmış, failler cezalandırılamamıştır. Burada sorumlu vatandaşın, gazetecinin yapması gereken bu sürecin peşini bırakmamak, devletin içine çöreklenmiş katillerin cezalandırılması için çaba göstermektir, zira çok açıktır ki devlet aparatı bu işi kendi dinamikleriyle çözmek istememektedir. Oysa Diyarbakır faciasında durum bu değildir, devletin içinde birilerinin bu menfur olayın faillerini korumak istediğini zannetmiyorum.

Roboski olayı ise, tekraren yazıyorum, bir devlet skandalıdır. İyi vatandaşın üzerine düşen ise, devletinin skandallara imza atmasını engellemektir. Aynı iyi vatandaşın PKK’nın terör yapmasını eleştirmek, engellemek gibi bir vazifesi olamaz, bu vazife münhasıran devletin güvenlik güçlerine aittir. Bu nedenlerden, Türkiye’nin önemli bir gazetesinin çok okunan bir yazarının konuya ilişkin şu ifadeyi kullanmasının hiçbir manası yoktur: “ROBOSKİ’de köylülerin jetlerle vurulması neyse… DÜRÜMLÜ’de köylülerin PKK bombasıyla katledilmesi arasında hiçbir fark yok.”

Böyle yazılabilmesi için ya büyük bir kavramsal cehalet, ya büyük bir algı problemi, ya da, daha vahimi, belirli konularda, mesela Ergenekon, görevli olmak gerekmektedir.