Türkiye çok büyük bir terör saldırısıyla can evinden vuruldu, bu terör saldırısı ilk de değil, dünyada terör saldırılarına en açık ülkelerden biri haline geldik.

Bu sevimsiz durumu anlamsız siyasi zıtlaşmalara girmeden iyi değerlendirmemiz, doğru soruları sormamız lazım.

Bendeniz bu kısa yazıda, aklıma gelen ilk soruları, meseleleri tek tek ortaya koyacağım.

1-Terör olayları sonrası en önemli mesele muhtemelen iyi teşhis; siyasi mülahazalarla, Ankara faciasında olduğu gibi, bir partiyi seçmenin gözünde değersizleştirmek için, ödünç oyları azaltmak için, kokteyl terör gibi aptalca laflar kullanmamak lazım.

2-Terörün analizi konusunda nitelikli eleman yetiştirmek zorundayız. Terör konusu gündemde olduğu zaman son dönemlerde ekranlardan ayrılmayan bir terör uzmanı var, tercih ediliyor, demek nispi bir üstünlüğü bile var; bir kez sonuna kadar izledim, meşruiyet ile meşrutiyet kavramlarını sürekli karıştırıyor. Terör çok komplike, çok zor bir alan, meşruiyet ile meşrutiyet kavramlarını karıştıran birileri ile terör konusunda mesafe almamız mümkün değil. Bu düzeyde kişiler, sahada çok iyi dövüşebilirler, şükran duyarız ama siyasi analiz-terör yorumu başka şeyler.

3-Bu konu sıkıntılı bir konu ama fizikteki bileşik kaplar konusu çok önemli, toplumsal anlamda da belirleyicidir. Şayet terörle mücadeleyle görevli kadrolarımızın mukayeseli ehliyeti 2016 Avrupa Kupası futbolcularımız gibi ise, yargımız gibi ise, üniversitelerimiz gibi ise, işadamlarımız gibi ise, muhtemelen mukayeseli anlamda öyledir, işimiz zor demektir.

4-Terörle mücadelede saydamlık ve gizlilik enstrümanlarının gerektiği gibi, gerektiği anda kullanılamadığı anlaşılmaktadır. Hem siyasi hem idari güvenlik kadroları çok özel durumlarda kullanılması gereken gizlilik enstrümanına gereksiz ve abartılı bir ağırlık vererek büyük hata yapmaktadırlar.

5-Türkiye çok sayıda siyasi soruna dönemler boyu çözüm üretememekte, bu sorunların kronikleşmesine, kangrenleşmesine neden olmaktadır. Kürt meselesi, Alevi meselesi, Kıbrıs meselesi, Ermeni meselesi, Ege meselesi ilk aklıma gelenler. Bunlara muhtemelen son dönemde Suriye meselesi de ekleniyor. Kangrenleşen bu meselelerin bir bölümü orta vadede de terör üretebiliyorlar. Demek ki, önemli olan, her meseleyi, mesela Kürt meselesi, mesela Suriye meselesi, zamanında çözmek, kangrenleşmesine izin vermemek. Bizim asla beceremediğimiz de tam bu.

6-Terör eylemleri büyük ölçüde birilerine, mesela devlete dış politika merkezli bir sinyalidir. Devlet kurumları bu sinyalleri iyi algılayıp, çok iyi analiz etmelidirler. Benim kanaatim bu sinyallerin kesinlikle gerekli ölçüde analiz edilmediği yönündedir.

7-Terör konusunda devlet ideolojisi ve otoritesinden bağımsız araştırma kurumları olmalıdır. İktidar partisinin konjonktürel pozisyonlarına, askeriyenin biraz daha istikrarlı pozisyonuna çok yakın, hatta aynı görüşleri benimseyen bir strateji merkezi görevini ancak çok kısmi yerine getirebilir.

8-Dış politika vahim hataları nedeniyle -merkezinde de sinyalleri okuyamama var- terörle mücadelenin olmazsa olmazı niteliğindeki istihbarat paylaşımı, büyük istihbarat örgütleriyle enformasyon, bilgi, analiz paylaşımı gerçekleşememektedir. ABD, Rusya, İsrail, Almanya, İran ile sorunlu bir ülkenin vahim istihbarat zafiyeti yaşayacağını görmek için terör uzmanı olmaya da gerek yok herhalde. Dış istihbaratın akmadığı ya da yanlış aktığı bir yerde milli istihbaratın da etkinliğinin sınırlı olacağı açıktır.

9-Terörle mücadelede tanım da çok önemlidir. Vize muafiyeti konusunda AB ile yaşanan sorun terör etkinliğinin azaltılması değil, tam tersine doğru bir tanım üzerinden etkinlik arttırma meselesidir. Ama Türkiye bu konuyu da, egemenin şahsi takıntıları nedeniyle yanlış ele almıştır.

Terörle mücadelede zafiyetin ilk aklıma gelen dokuz nedenini sundum. Bu noktalar arasında eksikler de olabilir ama, tekraren ifade ediyorum, konu sanıldığından daha karmaşık bir alandır; meşruiyet ile meşrutiyeti karıştıranların işi değildir.

Bu sorunları aşamamış bir ülke maalesef teröre açık ülke haline gelmektedir.