Pek aldıran yok ama MİT’le ilgili Taraf gazetesinde son günlerde çıkan haberler son derece önemli. Bunların gerçek olmamasını diliyorum; gerçekse eğer kaygılanmamak elde değil.

Önce iddialar; Taraf’ın haberine göre THY, Milli Eğitim Bakanlığı, PTT, Tapu ve Kadastro gibi bazı özel ve kamu kurumları çalışan, hizmet alan, hizmet alanların aileleri hakkındaki özel bilgileri ‘gizli protokoller’ gereği MİT’e aktarıyormuş. Örneğin MEB’le yapıldığı iddia edilen protokol tüm MEB personelinin, öğrencilerin ve velilerinin özel bilgilerini MİT’le paylaşmayı öngörüyormuş. PTT’de yapılan tüm işlemlerin bilgileri ve THY ile yapılan tüm uçuş bilgileri web sistemi üzerinden sürekli olarak MİT’in erişimine açılmış. Mahkeme kararı olmadan vatandaşları ‘potansiyel suçlu’ veya belki de ‘potansiyel muhalif’ diye ‘fişlemek’ akıl dışı bir uygulama eğer doğruysa.

MİT iddialar üzerine bir açıklama yaptı. Açıklama, iddialar hakkında hiçbir somut cevap içermiyor. Genel olarak ‘fişleme’ iddialarını reddetmekle birlikte sözü edilen kurumlarla ‘kişisel verilerin paylaşımı’nı içeren ‘protokoller’ yapıldığı inkâr edilmiyor. Anladığım kadarıyla MİT kamu ve hatta özel kurum ve kuruluşlarla yaptığı protokoller üzerinden vatandaşların ‘özel bilgileri’ne anında ulaşabiliyor, fakat bunu ‘fişleme’ olarak nitelemiyor. Doğru mu? MİT açıklamasından benim anladığım bu. Yani, bu protokoller var ve kişisel veriler MİT’le paylaşılıyor. Zaten PTT de bunu doğruladı. Ancak anlamadığım şu; MİT bildiğim kadarıyla yasası gereği ‘dış istihbarat’ işiyle meşgul olması gereken bir kurum. Niye kendi vatandaşlarının peşinde öyleyse? Yoksa tüm vatandaşlarını ‘yabancı örgüt ve odakların’ muhtemel işbirlikçisi olarak mı görüyor? Eminim bu meseleyi ‘güvenlik’ üzerinden ‘meşrulaştırmak’ isteyenler olacaktır. Güvenlik her zaman iyi bir ‘şal’dır, gerçekleri örtmek ve özgürlükleri kısıtlamak isteyenler için. ‘Eski Türkiye’yi yönetenlerin de en sevdikleri ve kullandıkları mazeretti güvenlik. Sorumuz; hâlâ mı?

Bu haber doğruysa mesele ‘özel hayatın mahremiyeti’ ve ‘kişisel bilgilerin korunması’ ilkelerinin açıkça ihlali anlamına geliyor. Bunlar tüm demokratik ülkelerde ‘anayasa’ tarafından korunan temel haklar. Bizim kötü anayasamız bile bu hakları koruyor. İşte madde 20: ‘Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.... Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir.’ Devletin her yerde gözünün kulağının olduğu, yurttaşların özel hayatlarının izlendiği bir ülkede yaşamak ister misiniz? Devlete, otoriteye ‘özel’inizi emanet eder misiniz?

Bunun yanı sıra bir de MİT’e ilişkin yeni bir yasa tasarısı iddiası var. Yine Taraf’ın haberi. Esas olarak dış istihbarat üzerinde yetkili olan MİT’e bu taslak ile ‘muhtemel iç tehdit odaklarına karşı her türlü istihbari ve operasyonel faaliyetlerde bulunmak’ yetkisi verilecekmiş. MİT ayrıca ‘iç ve dış tehdit’ odaklarına karşı psikolojik hareket çalışmaları’ yapabilecekmiş. Üst kademe bürokratlar da hakkında MİT ‘güvenlik soruşturması’ yapıldıktan sonra atanabilecekmiş. Mahkeme kararları olmadan ‘her türlü sinyal istihbaratını toplamak,’ yani telefonları dinlemek, telefon sinyalleri üzerinden yer tespiti yapmak da MİT’in yetkisinde olacakmış. Dahası, taslağa göre MİT mensupları kolluk kuvvetlerine tanınmış hak ve yetkileri kullanabilecekmiş.

Size söyleyeyim; vesayet rejiminin Milli Güvenlik Konseyi bu kadar güçlü değildi. Hükümete yönelik ‘otoriterlik’ eleştirilerinin yoğunlaştığı bir dönemde bir de MİT’in toplumu tümüyle denetleyici mekanizmalarla donatıldığı haberleri kaygı verici. Zaten hükümet özel hayata ve tercihlere ‘makro düzeyde’ karıştığı için eleştiriliyorken devletin özel hayata ‘mikro düzeyde’ müdahale etme imkânlarını ve araçlarını artıran düzenlemeler çok yanlış.