Kuşağımın tanıdığı en usta yazar ve en etkili entelektüellerden biriydi Çetin Altan.

Rastlantı bu ya: Perşembe sabahı, bir sağlık muayenesi için gittiğim Fatih Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin Sema Hastanesi'nde bu dünyadan göçtüğü haberini ilk öğrenenlerden biri; Ahmet, Mehmet ve Zeynep'e ilk başsağlığı dileyen dostları ben oldum. Eve dönerken yol boyunca Çetin Altan'ın hayatımdaki yerini düşündüm.

1960'ların başlarında yazılarıyla, yurttaşların özgür ve eşit oldukları toplum ideali olarak sosyalizm fikrini bana ve kuşağımdan pek çok gence aşılayan seslerin başta gelenlerinden biri o olmuştu. O yıllarda Türkiye İşçi Partisi'ne yakınlık duymamızı ve giderek sosyalizm idealine bağlanmamızı sağlayan kalemlerin başta gelenlerinden biri de oydu. 1966'da Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğrenci Derneği başkanlığına seçilmiştim. Basında çıkan ilk yazımın, Akşam gazetesinde Çetin Altan'ın köşe yazısının hemen yanında yer almasından duyduğum mutluluğu hiç unutmam. O yıl boyunca düzenlediğimiz konferanslarda, sadece sadık bir parti üyesi olduğum TİP'li konuşmacılara, (şimdi hepsi rahmetli olan) Mehmet Ali Aybar, Behice Boran, hocamız Sadun Aren ve Çetin Altan'a söz vermiştik…

Sosyalizmle tanıştığım bu ilk yıllarda Mehmet Ali Aybar'ın ve Çetin Altan'ın “güler yüzlü”, tam bağımsız sosyalizm anlayışını paylaştım. Ne var ki çok geçmeden benim ve birçok arkadaşımın anlayışı giderek radikalleşti; Marx'tan Lenin'e, Lenin'den Mao'ya uzandı... Sosyalizmi şiddetle gerçekleşecek devrim, komünist partisi diktatörlüğü, yani toplum üzerinde devlet boyunduruğu olarak anlamaya yöneldik. Aybar'ın ve Altan'ın temsil ettiği, özgür ve eşit yurttaşlar toplumu olarak sosyalizm fikrini bir tür “tatlısu sosyalizmi” olarak küçümsemeye başladık. Ne mutlu ki, çok geçmeden, bu şiddete dayalı devrim ve diktatörlük olarak sosyalizm anlayışının, özgür ve eşit yurttaşlar toplumu idealinin tam zıddı olduğunu, ideallerimizin tam zıddına hizmet ettiğini kuşağımda ilk kavrayanlardan biri ben oldum.

Evet, çok geçmeden, belki tam olarak da Aybar ve Altan'ın temsil ettikleri sosyalizm anlayışına, daha doğrusu liberal, yani devletçi değil özgürlükçü sosyal demokrasi fikrine, yani tek tek yurttaşların hak ve özgürlüklerine saygılı, hepsine eşit fırsat sağlayan toplum idealinde karar kıldım. 1970'lerin başında siyasi mülteci olarak gittiğim İsveç'ten 1980'lerin başında yurda dönüşümden bu yana da bu ideali paylaşmaya çalışıyorum.

Yolda aklımdan bunlar geçti... Eve döndüğümde aklıma dönemin başbakanı Tayyip Erdoğan'ın 1 Şubat 2009 tarihinde Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'nü Çetin Altan'a verirken yaptığı konuşma geldi. Açıp okudum. Neler söylememiş ki: “Eleştiriye tahammül olmadan yol alamayız. Söz olmadan, yazı ve fikir olmadan uygarlık iddiamızı gerçekleştiremeyiz… Bugün mutlulukla ifade ediyorum ki Türkiye, artık ne Çetin Altan'ı 300 kez mahkeme kapılarına çağıran ve düşünceyi mahkûm eden bir Türkiye'dir ne de Nazım Hikmet'i 12 yıl boyunca hapishanelerde tutan bir Türkiye'dir. O algılarıyla vehimler üreten Türkiye, yerini özgüvene bırakmıştır… Türkiye daha fazla özgürleşecek, daha fazla demokratikleşecek… Bu ülkede istikrar, demokrasi, hukuk devletinin eksiksiz işleyişi çok büyük önem arz ediyor… Türkiye, tam bir demokrasiyi hak etmeyen ülke olamaz…” Erdoğan, sözlerini şöyle tamamlamış: “İyi ki varsınız, iyi ki yazıyorsunuz. Sayın Altan, tebrik ediyorum. Teşekkür ediyorum…” Ne ibret verici bir konuşma! Ne yazık ki 2009'da istenenin, 2015'te tam tersi bir yere getirildik…

Ben de diyorum ki, evet Sayın Altan, ülkemize demokrasinin geldiğini göremeden ayrıldınız bu dünyadan… Ama özgürlüğe inancı ayakta tuttunuz. Düşün hayatımıza yaptığınız bütün katkılar için candan tebrik ve teşekkürlerimi sunuyorum. İyi ki bize Ahmet ve Mehmet'i de miras bıraktınız.