Hasan Bülent KAHRAMAN
Bad Godesberg programı 1959'da, genç, parlak, mücadeleci ve güçlüWilly Brandt'ın öncülüğünde hazırlandı. Alman Sosyal Demokrat Partisi o bildirgeyle iki önemli adım attı.
Bir, proletarya diktatoryası kavramını tüzüğünden çıkardı. İki, sosyal demokrasiye sadece Marksist bir kökenden gelinebileceği tezini reddetti.Klasik felsefeden de, Hıristiyan ahlakından da sosyal demokrasiye geçilebileceğini karar altına aldı.
Biz ise sosyal demokrasimizi oluştururken sosyal demokrat kitlemizin kim olduğunu, nereden kaynaklandığını düşünmedik. Klasik felsefeden gelemezdik, Hıristiyan ahlakı söz konusu değildi.
İçlerinde benim de bulunduğum bir kesim Marksizmle sosyal demokrasi arasında bir bağ kurmak istedi. Bunun maksadı herkes Marksist olsun, o niteliği taşımayan sosyal demokrat olmasın demek değildi.
Sosyal demokrasiyi Kemalist bir kökenle özdeşleşmekten korumak,Atatürkçülük ve CHP bağlarından koparmaktı. Kaldı ki, bizde işçi sınıfı yoktu. Onun desteğini almayan bir hareket hızla bu zemine kayabiliyordu. Peki, neydi bu çekirdek?
Aslında belliydi. Nasıl, Bad Godesberg, Hıristiyan ahlakı diyorsa, Türkiye'de deMüslüman kimliği, onun sosyalizan dokusu, paylaşmacı, bölüşmeci anlayışı bu zemini hazırlayabilirdi.
Laiklik öne çıktığı ve Müslümanlık korkulan, kaçınılan bir kavram olduğu için kimse bunu söz konusu dahi etmedi.
Sadece Ecevit, çok yıllar sonra, "inançlara saygılı laiklik" dedi. O bile kendisini iktidar yapmaya yetti. Sosyal demokrasinin her şeyi vardı, kitlesi, tabanı yoktu.
Şu beğenmediğimiz, solcuların burun kıvırdığı, sosyolojik gerçeğini dahi anlamak istemediği AK Parti tam da bu noktada teşekkül ediyor. Proletaryası bulunmayan ve galiba olmayacak bir toplumda, köylülüğün, tarımın ve kırsal alanın çözülmesiyle oluşmuş, uydu kentlerde yaşayan kitleleri Müslüman kimliği üstünden, sosyal politikalar uygulayarak dönüştürüyor.
Şunu belirteyim: Sosyal demokrasi ve radikal olmayan sol, Avrupa'da, 1945-1979 arasında, kısa kopukluklarla birlikte, sürekli iktidar olmuştur ve üç aşağı beş yukarı AK Parti'nin uyguladığı politikaları temellendirmiştir. Bu,bölüşümcü, dayanışmacı, modernleştirici bir politikaydı. Sağlık, eğitim ve sosyal güvenlik sisteminedayanıyordu.
Amansız bir kapandır bu. Kuran önüne çıkanı avlar. O kadar ki, Batıda sözünü ettiğim sol iktidarları yerinden oynatmak, ona destek veren kitleler belli bir ölçüde kapitalistleşene kadar mümkün olmadı. Bu da 30 yıldan fazla sürdü.
Türkiye'de de benzeri bir durum yaşanıyor.
Buradaki politikaların çok daha popülist olduğunda kuşku yok. O bakımdan dünya kadar yanlışı da içeriyor. Ama doku aynı doku olduğundan burada da AK Parti iktidarını (hele sosyal demokrat bir söylemle) yerinden kımıldatmak çok zor görünüyor.
Çünkü o sosyal demokrat söylemin kitlelerde yankısı, karşılığı yok. Zaten onu söz konusu eden de yok. Kaldı ki, AK Parti uyguladığı politikayı sadece ekonomik özlü bir sosyal politika olarak inşa etmekle kalmıyor, ona bir kimlikdokusu da katıyor. Bu durumda elinden iktidar almak başka bir anlayışı ve yaklaşımı gerektiriyor.
Peki AK Parti tıkanmaz mı? Tıkanır.
Ama o darboğaz ancak diyalektik bir şekilde oluşur. Yani AK Parti'nin rakibi AK Parti olabilir, olacaktır.
100 bin kişi Boğaz'da gezerken biz bu esrarengiz cümlelere geldik. Cuma günü açıklayayım diyorum.
http://www.sabah.com.tr/Yazarlar/kahraman/2013/07/31/muslumanlik-ve-sosyal-demokrasi
Yazarlar
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları




















































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
19.08.2025
18.08.2025
17.07.2025
20.06.2025
13.05.2025
5.05.2025
6.03.2025
26.02.2025
13.02.2025
6.01.2025