Ankara’nın, IŞİD terör örgütüne karşı ABD önderliğindeki koalisyon güçlerine vereceği desteği, mevcut mülteciler ile gelecek olanlara da topraklarında yardım götürülmesi için Suriye içinde güvenli bölgeler oluşturulması karşılığında daha aktif politika izleyeceği denklemine oturttuğu netleşiyor.

Nitekim, Erdoğan, geçen hafta New York’a giderken verdiği demeçte, koalisyona desteğin, “illa topla, tüfekle” olmayacağı sözlerinin ardından bu şehirde yaptığı açıklamalarda, mültecilere kendi topraklarında yardım götürülmesi için tampon ya da güvenlikli bölge kurulması gerektiğinin sıkça altını çiziyordu. Erdoğan’ın, New York’ta ABD ile yaptığı pazarlıkların odağında “güvenli bölge karşılığı destek” olduğu anlaşılıyor.

Destek ama niteliği ne olacak?

Türkiye’nin, Suriye’deki IŞİD hedeflerini vurmaya başlayan Batı-Arap ittifakına olası desteğinin,  Türk askerlerinin koalisyon güçleriyle birlikte, örneğin, IŞİD hedeflerini bombalama gibi savaşa doğrudan katılım anlamına gelmediği de artık açıklığa kavuşuyor. Belli ki Türkiye, mülteciler için güvenli bölge oluşturulması halinde ancak Türk askerini, bu bölgede güvenliği sağlaması için kullanacak. Suriye içinde güvenli bölge kurulması için gerekli BM Güvenlik Konseyi kararının,  konseyin üyelerinden Şam’ı destekleyen Rusya ve Çin’in vetosuna takılacağından böyle bir bölge oluşturulması ise çok zor görünüyor. Ankara yine ısrar edecek, öyle anlaşılıyor.

Diğer yandan, Ankara, bomba yüklü uçakların İncirlik’ten IŞİD hedeflerini vurmak için kalkışına belki izin vermese de rehineler kurtarıldığından Libya iç savaşı sırasında NATO harekatına katıldığı örnekte olduğu tarzda şimdiki koalisyona destek verebilir. Ankara, Türklerin, 2011 yılında iç savaşın yaşandığı Libya’dan tahliye edilmeleri sonrasında ancak NATO’nun bu ülkede uçuşa yasak bölge uygulamasına, savaş uçaklarıyla devriye uçuşları yaparak ve uçakların yakıt ikmalini yaparak katkıda bulunmuştu. Kritik soru ise rehinelerin serbest bırakılması pazarlığı üzerinde IŞİD gölgesi sürüyor mu?

Türkiye’nin rehinelerin serbest bırakılması karşılığında Erdoğan’ın da vurguladığı üzere yapmış olduğu diplomatik pazarlık gizemini koruduğu sürece Ankara’nın, bu örgüte karşı koalisyonun Irak ve Suriye’de başlattığı harekata desteğinde manevra alanının ne ölçüde geniş olacağını bilmiyoruz. Ya da Türkiye, IŞİD ile pazarlığını bahane ederek koalisyona toplu, tüfekli destek vermeyebilir.

Ancak, yönelteceğimiz aşağıdaki bir dizi sorularla, Ankara’nın koalisyona destekte manevra alanını hangi unsurların daraltabileceği üzerine tahmin yürütebiliriz.

IŞİD, gerçekten daha önce tehdit ettiği üzere Türk topraklarına saldırı yapar mı ya da Ankara’nın, kendilerine uzattığı iddia edilen yardımların detayını açıklayabilir mi şayet Ankara koalisyona askeri destek verirse? Ankara, olası IŞİD tehditleri karşısında, İncirlik’in askerî amaçlı kullanımına izin vermeyebilir mi? IŞİD militanlarının, Türkiye’de tedavi olduktan sonra geldikleri ülkelere değil de Suriye’ye dönüşlerine izin verir mi, veriyor mu?  Ya da bu sorulardan hiçbiri.

Erdoğan, Amerikan televizyon kanalı PBS’in sorularını yanıtlarken, rehineler karşılığında IŞİD’e taviz verilmediğini söyledikten sonra şu ilginç cümleyi kuruyordu: “Belki de edindikleri düşman sayısını artırmak istemiyorlardı (rehine bırakma nedeni olarak).”

Doğru IŞİD, rehineleri bırakarak belki de iyi bir stratejik karar almıştı. Zira hiç dostları olmadığından en azından rehineleri bırakma karşılığında köşeye sıkıştıklarında kaçış yolu olarak Türkiye’ye belki güvenebilirlerdi.

Nihayetinde Erdoğan, IŞİD’e karşı koalisyonda öyle ya da böyle yer alınacağını ilan etti, detayların bir kısmını ileride öğreniriz.