Bazen Türkiye’de daha çok insan yabancı dil bilseydi Kürt meselesi daha iyi mi anlaşılırdı diye düşünüyorum. Ama sonra, bu ülkenin en eğitimlilerinin gösterdiği onulmaz empati eksikliğini fark edince, bunun bir eğitim meselesi olmadığını idrak ediyorum. 

BDP’lilerin arkasından söz alıp, onlardan “O kaba Türkçeleriyle konuşanlar” diye söz eden beyaz Türk milletvekilimiz, baya eğitimli ve muhtemelen birkaç tane de yabancı dil biliyordur. Tıpkı ‘Türk ulusu ile Kürt milliyetinin eşit olamayacağını’ söyleyen o profesör hanım gibi. 

Üniversitedeki o sessizliğin nedeni 

Yabancı dilin Kürt meselesinin anlaşılmasına yardımcı olabileceğini düşünmem, kendi tecrübemden kaynaklanıyor. Ben, üniversitede neşeyle aramızda şakalaşırken Kürt arkadaşlarımızın üzerine aniden çöken sessizliğin nedenini yıllar sonra Londra’da anladığımı düşünüyorum. 

Hukuk konuşurken, entelektüel meseleleri tartışırken İngiliz avukat arkadaşlarımla aramda oluşan sıcak muhabbet, onlar kendi aralarında şakalaşmaya, kelimeleri orasından burasından çekiştirip ‘şirinlikler’ yapmaya başlayınca birdenbire kayboluyordu. Onlar bir anda, biraz önce olduklarından daha ‘zeki’ görünmeye başlıyorlardı; ben de ‘andaval’, mizahtan anlamaz bir adama dönüşüyordum. Üzerime çöken sessizlik, kim bilir kaç yüzyıllardır, bir ülkede konuşulan dili sonradan öğrenen insanların üzerine çöken o hüzün bulutunun aynısıydı. 

Ninnisini dinlemeden; adınızın annenizin, kardeşlerinizin sevgiyle yoğurduğu kısaltmalarını duymadan; canavarlar, melekler, ak yüzlü dedeler, türlü türlü ağaçlar ve bitkilerle dolu masallarını dinlemeden; annenizin, babanızın kızarken ve severken söyledikleri sözleri, onlara eşlik eden melodiyi işitmeden, bir dili anadiliniz gibi öğrenemezsiniz. 

Türkiye’de pek çok Kürt, Türkçeyi büyük travmalarla öğreniyor. Onların başka bir dili olduğunu, Türkçenin ‘ikinci’ dilleri olduğunu inkâr eden eğitim sistemi, sınıfta konuşulan dili doğru düzgün anlayamayan bu çocuklara ‘hayat bilgisi’, ‘ahlak’, ‘din’ matematik falan anlatıyor. İnkâr o kadar büyük boyutlarda ki, bu çocuklar için bir ‘Türkçe hazırlık’ sınıfı bile açılmıyor. Kaç kişi okulu bırakıyordur, bu travma kaç tanesinin özgüvenini temeline kadar sarsıyordur, suça yöneltiyordur bilmiyorum. Ama hayat boyu kalacak izler bıraktığına eminim bu ‘dil travmasının’. 

Şimdi en başa döneyim, CHP’li milletvekili Kürt milletvekillerinin arkasından “Kaba Türkçeleriyle konuşanlar” diye bahsediyor ya, aslında tam da işte Kürt meselesinin ne olduğundan bahsediyor orada. İkinci bir dili anadili kadar iyi konuşan insanların, yani iki dil konuşanların elinden bir hokkabazlıkla, bu dillerin bir buçuğunu alıp onlara yarım dil bırakma becerisidir Kürt meselesi. 

Yanlış teraziler çarpık aynalar 

Kendi çocukları, yabancı bir ülkede, o ülkenin hiç dilini bilmediği halde, ilkokula başlayıp o dilde eğitim almayı başarsa, onları birer deha gibi görecek olan insanların, kendi ülkelerinde tam da bunu yapan Kürtleri küçümseyebilmesidir Kürt meselesi. “Ben senin dilini konuşamıyorum ama sen benimkini çok iyi konuşuyorsun” deme samimiyetini, dürüstlüğünü gösterememe halidir Kürt meselesi. Sürekli yanlış teraziler, çarpık aynalar kullanma ve herkesi de bu çarpık algıya zorlama halidir Kürt meselesi. 2’den ½ yaratan çarpık algıdır.