Berrin Sönmez
Yüksek perdeden seslendirilmiş hak ihlalleri ve açıkça hukuk tanımazlık örnekleriyle dolu gündem. Her birisi üzerine uzun uzun konuşup tartışmayı gerektirecek kadar önemli olan, farklı biçimlerdeki hak ihlallerini topluca ele almak belki değerlendirmeyi kolaylaştırır. Örneğin sadece son bir haftada gündemi şekillendiren vakalara bakalım. Önce iki Ebubekir çıkıyor karşımıza sonra bir Ömer Faruk derken bir Özlem. Ömer’in Farukiyetini ve özlenilecek şeyler söylemeyen Özlem Zengin beyanlarını yazının sonuna bırakarak önceliği Ebubekir Sofuoğlu’na vereceğim. Birbirinden bağımsız sayamayacağımız tekil örnekleri çoğaltmak istersek sayfalar yetmez bu nedenle son hafta ile sınırlamak en iyisi. Ama Terörün Finansmanını Önlemek için hazırlanan ve yasalaşmakta olan teklife, BM kararını aşan ve kurnazlık saçan, sivil toplum kuşatması anlamındaki hükümleri de bu çerçevede tamamlayıcı düzenleme sayabiliriz tabi.
Sofuoğlu, rektörün dile getirdiği gibi ilk olmayan “aşağılayıcı” sözleriyle ayrımcı ve kutuplaştırıcı tavrını sürdürürken şüphesiz hedefinde yine kadınlar vardı. Cinsiyet eşitliğini sağlayacak olan eğitim hakkına saldırı, kadınları ikincilleştirmenin yollarından birisi olan fuhuş ithamıyla geldi yine. Üniversiteleri “fuhuş evi”, Z kuşağını hedonist olarak tanımlamasında kullandığı ölçüt ilginçti ayrıca. Derse devamın giderek düşmesiymiş ölçüsü. Hocanın dersine talip olmayanın hali de akıbeti de fena ona göre. Dersini cazip kılamayan, dersine talip olmayanı tahkir ediyor. Mesele bu kadarla bitecek olsa hadi hocanın haline gülüp geçelim ama bitmiyor işte. Bitmiyor. Burada başlıyor çünkü fuhuş ithamı ataerkinin en eski, en bilindik ve yazık ki her zaman işleyen temel mekanizması. Bir araç olarak fuhuş ithamı tekil de olsa Ebubekir Sofuoğlu’nun yaptığı tüm üniversiteleri ve bütünüyle genç nesli hedef alsa da kadın hakları tehlikededir. Kadın öğrencilerin üniversitelerdeki varlığı ve bağımsız bireyler olarak ailelerinden ayrı yaşıyor olmalarından rahatsızlık duyulmasını sağlama çabası ile Kadın Üniversiteleri planı arasında bir ilişki kuşkusuz var.
Tıpkı Ali Dizdar vakasında, İhsan Şenocak vakasında vd. olduğu gibi Ebubekir Sofuoğlu için de hemen soruşturma açılması, ayrımcılığı önlemek ve eşitliği yerleştirmek yönünde bir siyasi iradenin göstergesi değil maalesef. Tersine o fikirler iktidarda ve iktidarı pekiştirecek şekilde toplumu dizayn etmek için düşünülen planlar yürürlükte. Üniversitelerde çeşitlilik adıyla kamufle edilerek Cumhurbaşkanlığı Strateji Belgesi'ne giren Kadın Üniversitelerinin düşünsel arka planını teşkil ediyor bu sözler. 19’uncu yüzyıl toplum hayatı günümüze taşınmak isteniyor Kadın Üniversiteleriyle. Geniş kesimleri ikna için zihinler fuhuş ithamıyla şekillendirilmeye çalışılıyor. Karma üniversitelere gidecek kadın öğrenciler için, insan haklarından soyutlayarak, “çıplak yaşama indirgenmiş bedenler” sayma yolu açılacaktır. Şu anda o sözlerin “kerih ve sakil” şeklinde nitelendiriliyor oluşu, böylesi kötücül gelecek tahayyülü ihtimalini yok etmiyor.
Ebubekir Sifil de inanç düzleminde kutuplaşmayı pekiştirecek sözleriyle bilinen iki kişiyi hedef almıştı. Öldüklerinde cenaze namazlarının kılınmasını istemeyişi, Kur’an sayfalarını mızrak ucuna takmak gibi bölücü bir tutum. Takipçileri Tevbe Suresi 84’üncü ayete dayandırdılar bu çağrıyı. Surenin 81-85’inci ayetleri arasındaki pasajda İlahî mesajla evet, namazı kılınmayacak kişiler anlatılır. Düz mantıkla düşünüldüğünde herkes kendince münafık olarak tanımladığı herkese bu hükmü uygulamaya kalkar. Peki tarih boyunca bu şekilde uygulanmayışının hikmeti neydi, sorusuna cevap bulmak için biraz düşünmek gerekir. Biraz düşünerek cevabı bulmak istediğimde ulaştığım ipuçlarını paylaşayım merak edenlerle. Doğrudan Peygambere “namazını kıldırma” denilen bu kişilerin, Tebük Seferi'ne katılmak isteyen ve halkı da bu sefere itiraz yönünde kışkırtanlar olduğu yazılır tefsirlerde. Nasıl yaşamakta oldukları ve nasıl ölecekleri İlahî mesajla bildirilen kişilerdir bunlar. Yani somut bir olay ve somut şahıslar için geçerli bir hükümden söz ediliyor. Münafık oldukları İlahî mesajla tescilli olanlar hakkında verilen bir hüküm yani.
Münafık kavramı Kur’an’da çok sık geçer ve muhtemelen bu kadar çok tekrarın nedeni tanınmalarının bilinmelerin zorluğudur. İlahî mesajla bildirilen müşahhas örnekler dışında bu kavramın içine girebileceklerin kimler olduğu yönünde çokça tahmin yürütebileceğimiz kadar geniş tanımlar vardır ama hüküm veremeyiz. Asla emin olamayız. Hüküm Allah’a aittir. Hiç kimsenin bir başka kişi için dinine, inancına dair kişisel kanaatlerini İlahî hüküm gibi sunmaya hakkı, haddi ve yetkisi yoktur. Böyle bir tavır topluma kin ve nifak tohum ekmek, fitne sokmak olur ve münafık tanımlarında da geçer bu özellikler. Dikkatli olmak gerekir. Özellikle de moda akımı olarak sıkça karşımıza çıkan muhalifi münafık sayma hevesi çok yanıltıcı. Her muhalefet edeni münafık sayarak onları insan haklarından soyutlanarak “çıplak bedenlere” indirgemek, dünyevi ve uhrevi kayıplara yol açacağı için de gelenekte, açık beyanla istemeyen dışında hiç kimsenin cenaze namazının kılınmayacağına dair hüküm, pek az istisnayla görülmez. Toplumların kargaşa dönemlerinde böyle vakalar yaşanmış olması da ayrıca ibret alınması gereken durumlardır. Allah’a muhalefet edenlerle dinin ve siyasetin muktedirlerine muhalefet edenleri aynı kefeye koymanın yolu şirke kadar gider, AlimAllah.
Kişiyi insan haklarından soyutlanmış çıplak bedenlere indirgemek, insan hakları hukukunun çiğnendiği pek çok olayda görüldüğü gibi bizde vakayı adiyeden. Pek çok kişi ve hemen hemen her toplumsal kesim iktidar olduğunda karşıtlarını, çıplak bedenlere indirgeyerek muhalifinden kurtulma yolunu seçti. Ama hiçbir zaman ders alıp akıllanmadık. İnsan haklarından soyutlama usulünün neredeyse yerleşik alışkanlık olduğu ülkemizde, mecazi çıplak beden tanımı somutlaştırıldı. İşkence yöntemi olan çıplak sorgu usulüyle birleştirilerek gözaltı işleminde bile uygulanmaya başlaması için yönetmelik çıkarıldı. Gözaltına alma işlemi sırasındaki arama usulüyle işkence yapılıyor, bildiğimiz en az altı aydır. Ömer Faruk Gergerlioğlu, örnekleriyle bu olayları Meclis kürsüsüne ve gündeme taşıyarak itiraz ettiği için suçlanıyor. İktidar mensuplarının duymaya tahammül edemedikleri işlemlerin uygulanıyor olması, en az çıplak arama usulü kadar vahim. Sadece altı ay kadar bir süre önce yönetmeliklere girmişti. Bu durumda çıplak arama usulünün olmadığını iddia eden Özlem Zengin için söyleyecek söz bulmak çok zor.
Her şeyden önce bilinmeli ki sadece başörtülü kadınlar için değil hatta sadece kadınlar için değil tüm insanlar için çıplak arama işkencedir. Cezalandırmadır. Hakkında hüküm bile verilmediği halde üstelik cezi hüküm bile insan onurunu gözetmeliyken, onuru çiğnenerek cezalandırılıyor insanlar. Kendisini en savunmasız ve çaresiz hissedeceği bir duruma düşürmek için yönetmelikle uygulanan bu usulün, kime yapılırsa yapılsın, akla ve vicdana sığması mümkün değil. Tıpkı ölü bedenden hınç almak için çıplak teşhir etmek gibi çıplak arama da insanlık dışı. Teknolojik aramalarla X-RAY cihazından geçirilmek bile insan hakları hukuku açısından tartışmalıyken fiili çıplak arama kabul edilemez. Kabul edilemez, savunulamaz bir uygulama olduğu içindir ki inkar ediliyor. İnkar, şimdiye kadar neye çare olmuş ki… Eşitlikten, ayrımcılık karşıtlığından, insan hakları hukukundan adeta ışık hızıyla uzaklaşıyoruz. Eskiden de yoktu sayılan insani gelişmişlik göstergeleri kabul ama böylesi açık beyanlarla dinin, siyasetin, akademinin muktedirleri tarafından pervasızca dile getirilmesi, apayrı bir şey, başka bir boyut. İnsan hakları hukukunun evrensel değer haline gelmesinden önceki zamanları hatırlatan farklı bir boyut. Distopya içinde yaşar gibiyiz.
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları







































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
13.12.2025
22.11.2025
3.11.2025
19.10.2025
12.10.2025
4.10.2025
21.09.2025
23.08.2025
17.08.2025
10.08.2025