Şu sıralar dışarıda AB kriziyle içeride de malum konularla meşgul olduğumuzdan pek ABD tarafına bakmıyoruz. Aslında ABD’de çok ‘derinden’ olup bitenler hem Avrupa’da hem de Türkiye’de gündemi önemli ölçüde belirliyor.

Bundan bir süre önce Obama yönetimi, savunma harcamalarında bir kesintiye gideceğini duyurmuştu. Önümüzdeki on yılda ABD, savunma bütçesinden yaklaşık 480 milyar dolarlık bir kesinti yapacak.

Obama, bu kesintiyi Pentagon’da yaptığı bir sunumda, yeni savunma stratejisini anlatan bir rapor eşliğinde açıklamıştı. ABD’nin ikinci savaştan beri yürüttüğü ve işgale, birkaç cephede doğrudan savaşa, nükleer tehdide ve silahlanmaya dayalı stratejisinden radikal bir kopuş anlamına gelen bu yeni stratejinin nükleer ayağını da Obama geçen gün açıkladı.

ABD’nin hızlı nükleer silah indirimi seçeneği, nükleer silahlarda kademeli olarak yüzde seksen kesintiye gidilmesini öngörüyor. Bu indirim, ABD’yi nükleer silah stoklarında hızla Çin ve Rusya’nın arkasına düşürecek. Bu durum, soğuk savaşa bağlı nükleer silahlanmanın başladığı 1950’lere dönülmesi demek. Tabii şimdilik yalnız ABD için.

Zaten Çin, ABD’nin yeni savunma doktrinine, ‘niyetinin açık olmadığı’ türünden şeyler söyleyerek karşı çıktı. Çin ordusunun günlük çıkan gazetesi Kurtuluş Ordusu’nda ÇKP’nin militarist kanadının teorisyenlerinden tümgeneral Luo Yuan, bunun ABD’nin yeni bir oyunu olduğunu (bizim ulusalcılar gibi emperyalizmin bir oyunu da demiş olabilir; orijinaline bakmadım) bir güzel anlattı. Bakar mısınız; ordunun günlük yayın organı var Çin’de ve burada generaller ‘özgürce’ yazabiliyorlar. Ne ülke değil mi?!! Gerçekten insan imreniyor; neyse biz konumuza dönelim.

Tabii ki Çin’in generallerinin ABD’nin yeni savunma stratejisine karşı çıkmaları yakında başlarına ne geleceğini bilmelerinden. Çin’in nükleer silahlanma hevesi ortada. Ayrıca Çin’in konvansiyonel silahlanma harcamaları da açık değil. Bu rakam resmi olarak 70 milyar dolar seviyelerinde ama nükleer silahlanmayla siz bunu en az üç ile çarpın. Dolayısıyla yıllık silahlanma harcaması ABD’ye yaklaşmakta olan bir Çin var karşımızda. 

Ama ABD’nin bu yeni stratejisi, Çin ve İran’ı ilkönce diplomatik sonra da ekonomik olarak sıkıştırmaya dönük bir başka stratejiyi de içinde barındırıyor. Yani ABD’nin yeni savunma stratejisinin bir nevi bir ‘matruşka’ olduğunu söyleyebiliriz. Yeni savunma stratejisi, içinden diplomatik, ekonomik açımlar ve bunların operasyonel ayaklarını çıkartıyor.

Bu açıdan ABD’nin bu yönelimi, BM’nin güvenlik anlayışını da tümünden değiştirecek hatta BM’nin kendisini değiştirecek bir değişimin ilk adımıdır. Yalnız bundan dolayı bile Çin ve Rusya şimdi diken üstünde. Aslında Çin ve Rusya’nın şu sıralar Suriye rejimini BM’den başlayarak destekler görünmelerin ardında bu gerçek de yatıyor. Çünkü Suriye’de Baas partisi tarih olursa sıraya İsrail ve İran da girecek. Bu, bölgedeki nükleer silahlara bağlı dengeyi ve ikinci savaş sonrası Pentagon-NATO’nun (NATO üyesi olmayan ülkeleri de içine alarak) oluşturduğu Avrupa-Atlantik cephesini delecek bir gelişme de aynı zamanda. Bu ittifak, Mısır’la Süveyş Kanalı’nı, İran’la da Hürmüz Boğazı’nı kontrol ediyordu. Avrupa-Atlantik cephesi, Ortadoğu’nun enerji yatakları ve sınırlarının örtülü güvencesidir. Ve burada Hindistan’dan Türkiye’ye, Japonya’ya kadar bütün Ortadoğu enerjisi ile ‘işi’ olan ülkeler vardır. Aşağıdaki haritada, bu bölgenin İsrail, Rusya, ABD, Hindistan, Pakistan, Çin tarafından nükleer kuşatılmasını görüyorsunuz. Şimdi buraya İran girmeye çalışıyor.

Türkiye ‘eksen-devlet’

ABD’nin yeni stratejisinde, Türkiye hem enerji hatları hem de AB’yi bu bölgeyle birleştirecek ve Rusya-İran-Çin tarafını dengeleyecek bir eksen devlet olarak ortaya çıkıyor. Gelişmekte olan Asya’ya varacak enerji hatları, Hazar’da Türkiye üzerinden gelenlerle buluşuyor. Bu bölge, aynı zamanda, AB’yi kurtaracak, yeni teknolojilerin hayat bulacağı beşeri sermayenin hızla yukarı çıkacağı bir pazar da. Ama Obama yeniden seçilirse kesinlikle hızlanarak hayata geçecek bu yeni yapılanmada kaybedecekler belli.

Türkiye’de büyük dönüşüm karşısında elleri boş kalan ‘eski’ egemenlerin bu dünyada yeri yok. İsrail’in bu haliyle yeri yok, Baascı katillerin yeri yok. Bilmem anlatabiliyor muyum; Kürt sorunu üzerinden MİT’e dayanan meselenin gerçek kaynaklarını...