Nuray MERT
İran ve ABD arasında imzalanan anlaşma, kim ne derse desin, Ortadoğu açısından umut verici bir gelişmedir. ABD önderliğinde Batı dünyası İran’ı hedefe koyan siyasetinden daha önce vazgeçip farklı siyaset yollarına aklı yatsa idi, Suriye harap olmaz, onca insan canını, evini, geleceğini yitirmezdi.
“Şii Hilali” imiş, “Fars yayılmacılığı” imiş, siz bunları ancak Ortadoğu’da beş on şehrin adını sayamayacak “strateji uzmanlar”ı veya mezhepçilikten gözü kör olmuşlara yutturabilirsiniz. Bölgedeki Sünni ülkelerin ve İsrail’in bu gelişmeden fevkalade rahatsız olmasının nedeni, bugüne kadar sırtlarını ABD ve genelde Batılı güçlere dayayıp at oynatma devrinin geçmiş olduğu korku ve endişesi. Tam da bu nedenle, İsrail de, Batı müttefiki Sünni ülkeler de, son ana kadar İran anlaşmasına çomak sokmak ve yeni siyasal dengeleri kavramamakta ısrar ettiler. Suriye’de yaşanan savaşın en önemli nedeni, İran-Batı çatışması çerçevesinde Esad rejiminin tasfiyesi planı idi. Plan tutmadı, bu sefer şimdiye kadar Batı emperyalizminden şikâyet edenler, ABD neden Suriye’de askeri müdahale yapmadı da Batı koltuğu altında bir kez daha “kazançlı çıkmadılar” diye dövünmeye başladılar. “Esad diktatörlüğü”nden dem vuranlar, Suud diktatörlüğü ve ceberut Körfez emirlikleri yanında saf tutup, İsrail ile İran’a karşı “düşman kardeşler” haline geldiler (“franemies”).
Hangi demokrasi dalgası
Tüm numaraları, sırtını güçlüye dayayıp iş çevirmek olduğu için, Batı siyaseti farklı bir yola meylettiğinde bozum oldular. Bizde, “Obama ABD’nin jandarmalığısiyasetinden vazgeçti’ diyerek ağıt yakanların durumu da bu, “Şii yayılması,mezhepçiliği” diye ortaya dökülenlerin de. “Obama’nın Arap isyanlarının demokrasidalgasına değil de, kaos sarmalına dönmesi sorumluluğu unutulur mu acaba?” imiş, “Tarih, Obama’yı affetmeyecek”miş.
Hangi “demokrasi dalgası”? Hangi “sorumluluk”? Suriye’ye Afganistan, Irak, Libya’da olduğu gibi “demokrasi getireceğim diye askeri müdahale etme sorumluluğu” mu? Oralarda yaşanan kaos mu demokrasi dalgası? Tek istisna Mısır olabilir, ama durun bir dakika, oradaki askeri darbe ve Sisi’nin baş destekçisi Suudi Arabistan değil mi? Bahreyn’de “demokrasi dalgası”nı Suudlar askeri müdahale ile ezerken, niye sesiniz çıkmıyordu? ABD, o zaman Suudi Arabistan yanında yer alınca neden şikâyet etmediniz? Suudi Arabistan’ın Yemen’e yaptığı askeri müdahalelerde ölen siviller için neden hiç sesiniz çıkmaz? Geçin bunları, bari insanı aptal yerine koymaya çalışmayın.
Türkiye kazançlı olabilirdi
Asıl mesele, Türkiye’de iktidar ve çevresinin de, İran-Batı yakınlaşması karşısında bozum olması. Oysa Türkiye, bu gelişmelerden en kazançlı çıkan ülkelerden biri olabilirdi. Hem kazançlı çıkardı, hem Suriye’de akan kanın vebali, diğerleri ile birlikte bizim de üzerimize olmazdı. Nitekim, Türkiye, İran-Batı çatışmasının en gerilimli dönemlerinde dahi İran ile ilişkilerini feda etmemeyi başarmıştı. İran İslam devrimi ardından, bu ilişkiler çok zora girmişti, zira, Türkiye Batı müttefiki, İran ise tam tersine dönmüştü, dahası “laik rejim” için İran, “rejim tehdidi” olmuştu, buna rağmen ilişkiler belli bir dengede tutulabildi. AK Partisi iktidarı da uzun süre bu yönde siyaset izledi, Batılı müttefikleri İran’a ateş püskürürken gerilimden kaçınmayı başardı. Ta ki, Batı baskısı bir yandan, emperyal hayaller diğer yandan Türkiye’yi Suriye’de kanlı bir mücadelenin içine sürükleyene kadar. Rusya ile ilişkiler de benzer bir seyir izledi, sonuç ortada.
Israr neyin nesi?
“Bad-el harab üs-Suriya”, hâlâ kafayı öne eğip düşünmek yerine, Suriye’de, iyi kötü bir uzlaşma siyaseti, müzakere imkânı, diplomatik çözüm yerine hâlâ savaşı kanırtmak çabasında ısrar neyin nesi? Evet, Türkiye bu gelişmelerden zararlı çıktı, ama bu zararın sorumlusu ne Şii hilali, ne Fars yayılmacılığı, ne o, ne bu. Türkiye’nin önünü görememesi, büyük oynama hevesine kapılması, hayaller dünyasında yaşayarak yanlış hesaplar yapması, Batılı güçlerin Suriye stratejisine gönüllü yazılması. Bari şimdi tövbe edin, büyük oyunlara oyuncu yazılma peşinde komşunun felaketine körükle gitmenin bir bedeli, ilahi adalet sayın! İran bölgenin en masum aktörü olmayabilir, ama malum Allah bizi birbirimizle terbiye eder. Bari bundan sonra, bir büyük muhasebe yapın, bu kör siyasetten vazgeçin.
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları






































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
8.11.2025
7.11.2025
19.10.2025
4.10.2025
15.04.2025
10.03.2025
23.02.2025
16.02.2025
11.11.2024
14.06.2024