31 Ekim’de bu köşede, Meclis’e başörtüsüyle gelecek kadın milletvekillerine karşı Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) sözcülerinin “direneceğiz” çıkışlarını yorumlayan bir yazı yazdım.

“CHP başka türlü davranamazdı” başlıklı yazıda “direniş” çıkışlarını tabandaki katı laik tepkiye bağlamış, CHP’nin farklı bir tavır sergileyemeyeceğini savunmuştum.

Fakat yazımın yayımlanmasını müteakip CHP “direniş”ten vazgeçti ve böylece yıllardır dile getirdiğim, CHP yönetiminin, tabanına rağmen “kendisini aşan” adımlar atamayacağı tezim bu son olayda işlemedi.

Üstelik bir şey daha olmuş, CHP tabanı partisinin bu tavrına karşı fazla homurdanmamıştı.

CHP’nin tabanıyla zımnî anlaşması mı?

Bu durumda bana düşen, yeni bir yazıyla tahminimde yanıldığımı belirtmemdi... Fakat yazıyı yazmadan önce bir süre beklemem, tabanın, normal olarak “cumhuriyet değerlerine aykırı” bulacağı bu girişime partilerinin “geçit vermesi”ne sonraki birkaç hafta içinde nasıl bir tepki göstereceğini gözlemlemem gerektiğini düşündüm.

Bekledim ve gördüm: Hayır, benim tezimi doğrulayacak bir taban tepkisi, aradan bu kadar zaman geçtiği halde gelişmedi.

Peki, bu ne anlama geliyor?

CHP tabanında ciddi bir yumuşamayı mı idrak etmekteydik, yoksa yaşadığımız bu “ilk”in başka bir nedeni mi vardı?

Ben tabii ki birinciyi tercih ederim... Fakat o tabana, o tabanı temsil eden sivil toplum kuruluşlarına, o tabanın hissiyatını seslendiren gazetelere ve gazetecilere baktığımda, bir zihniyet ve tutum değişikliğinin işaretlerini ne yazık ki göremiyorum.

Lâkin işte, bir yandan da partilerinin “Meclis’te başörtüsü” karşısındaki tutumuna verilen sessiz onay var. Bunu nasıl açıklayacağız?

Bana öyle geliyor ki, Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AK Parti) “çekirdek taban”ıyla kurduğu zımnî anlaşmanın bir benzerinin CHP ile tabanı arasında kurulmakta olduğunun bir işareti bu...

Kapalı oldu biraz, farkındayım, fakat şimdi uzun uzun anlatacağım...

CHP’nin ideolojik tabanı ve ‘siyasetsiz seçmen’ler

AK Parti’yle çekirdek tabanı arasında zımnî bir anlaşma olduğu; bu anlaşmayla tabanın hoşuna gidecek ideolojik söylemlerin parti tarafından fazlaca dile getirilmemesini tabanın kabul ettiği; bu sayede “siyasetsiz” seçmenin oylarının alındığı ve seçimlerin bu sayede kazanıldığı tezi benim benimsediğim fakat orijinali bana ait olmayan bir tez...

Tezin sahibi, 2009’da Antalya’da CHP’nin belediye başkanı adayı Mustafa Akaydın’ın kampanyasını yürüten ve “imkânsız”ı gerçekleştirip ona seçimi kazandıran reklamcı Ateş İlyas Başsoy...

Başsoy’a göre, Türkiye’deki seçmenlerin kabaca yüzde 25’i AK Parti’nin, yüzde 25’i de CHP’nin çekirdek tabanı... Bunlar, partileri ne yapsa oylarının rengi değişmeyecek seçmenler...

Yüzde 25’lik bir başka grubu Türk ve Kürt milliyetçileri, kalan yüzde 25’i de “siyasetsiz seçmenler” oluşturuyor. (Başsoy, siyasetsiz seçmenleri, Selim Türkhan adını verdiği hayali bir seçmenle simgeliyor.)

Başsoy’a göre “ideolojiye” değil “hizmete ve projeye” bakan bu kesimin oylarını neredeyse blok olarak AK Parti topluyor. Bunun bir nedeni AK Parti’nin hakikaten projeci ve yatırımcı olması... Fakat başka bir nedeni de tabanıyla yaptığı zımnî anlaşma...

Başsoy’a göre, AK Parti baştan beri çekirdek tabanıyla zımnî bir sözleşme yapmış ve onları, partinin bütün enerjisini “siyasetsiz” Selim Türkhan’ların oyunu almaya harcamasına ikna etmiştir. Yani AK Parti çekirdeği, seçimi kazanıp iktidar olabilmek için bunun kaçınılmaz olduğunu kabul eden ve gereğini yapan bir kitledir.

CHP ise tam tersine, sürekli olarak Çetin Altan’ın deyişiyle “Türk’ün Türk’e propagandası” misali kendi “çekirdek”ine propaganda yapan bir parti görünümündedir. Yönetim buna biraz da mecbur kalmaktadır, çünkü bunun dışına çıkıp mesela laiklikten biraz daha az bahsettiğinde aşağıdan homurtular gelmektedir. Fakat Başsoy’a göre burada temel sorumluluk, tabanını bu yönde eğitip gereğini yapmayan yönetimlerdedir. Ayrıca, yönetimler cesaret gösterip bunu yapsalar, “çekirdek”ten yine de büyük kopmaların olmayacağını görecek ve rahatlayacaklardır. Çünkü, adı üstünde; çekirdek çekirdektir, öyle kolay kolay kırılmaz. Hele ki, bu “fedakârlığı”nın seçim zaferi getireceğinin kokusunu alırsa...

Zımnî anlaşmadaki zımnî uyarı

Tekrar hikâyemize dönelim ve onu Ateş İlyas Başsoy’un analiziyle birleştirelim...

Sorumuz şöyle: CHP tabanının “Meclis’te başörtüsü”ne ciddi hiçbir tepki göstermemiş olması, CHP ile çekirdek tabanı arasında nihayet bir “zımnî anlaşma”nın kurulduğunu gösteriyor olabilir mi?

Bence olabilir... Özellikle de, CHP yönetiminin, bu olayı “AK Parti’nin CHP’yi katı tutumlara zorlayan stratejisi”nin bir parçası olarak sunduğunu ve “bu defa tuzağa düşmeyeceğiz” sloganını kullandığını hatırladığımızda...

CHP tabanı buradan, aslında partisini yönetenlerin de bu işte kendisi gibi gönüllü olmadığını, fakat seçimi kazanmanın yolunun buradan geçtiğini düşündüğü için öyle davrandığı mesajını almış, cevaben de “tamam, öyle davranabilirsin, tepki göstermeyeceğim” demiştir. (Yoksa CHP tabanı yine bildiğimiz çekirdek tabandır ve “cumhuriyet değerleri”, “laiklik” vb. konularda bildiğimiz katı tutumunu sürdürmektedir.)

Tabii bu zımnî anlaşmanın içinde zımnî bir uyarı da vardır: “Tamam, sen benim ideolojik ihtiyaçlarıma göre değil, ‘siyasetsiz seçmen’leri kazanacak biçimde konuş ve davran... Fakat bu ‘fedakârlığım’ karşısında seçim zaferi isterim...”

CHP seçmeni sonuna kadar bu sabrı gösterir mi?

CHP yönetimi proje-hizmet meselesinin yükleyeceği zorluklardan yılıp bir süre sonra yine “cumhuriyet değerleri” ve “laiklik” eksenli propagandasına döner mi?

Bunları şimdiden bilemeyiz, şahsen ben CHP’yi bundan böyle özellikle bu gözle izleyeceğim.

Fakat öyle ya da böyle, “Meclis’te başörtüsü” meselesinde CHP “başka türlü” davrandı ve beni mahcup etti.

Memnun oldum. Devamını beklerim.