Kafama takıldı; Çevik Bir ASMEA’ya kurucu olmak için ne yapmış olmalı ?

Yavuz Önen, Çevik Bir’in 12 Mart 1971 döneminde işkence timlerinde yer aldığını ve kendisine de işkence yaptığını; “şurada bir kurşun eder ancak senin hayatın; o kurşunu sıkmak da benim yetkimde” dediğini; Önen’in yeni doğum yapmış karısını getirip kocasına işkence yapılışını seyrettirmekle tehdit ettiğini anlattı.

Düşündüm; 1939 doğumlu, 1958 Harbiye mezunu Çevik Bir, 32-33’ünde olmalı o sırada 1971’de bitirdiği TSK Akademisi’nde işkence dersi de görmüş müdür, kurmay olmak için ? Elektrik ve (şimdiwaterboarding denen) su işkencesi dâhil modern “sorgu” yöntemleri, ilk Fransız paraşütçüleri tarafından 1950’lerde Cezayir’de denenip sistemleştirildi. Sonra Roma’daki NATO Savunma Koleji üzerinden Amerikalılara ve Soğuk Savaş gladio’larına aktarıldı. Türkiye’nin elektrik işkencesiyle 12 Mart’ta tanışmasını da Roma’dan geçmiş genç subaylarımıza borçlu olduğumuz, o sıralarda hep anlatılırdı. Acaba Çevik Bir NATO Savunma Koleji’ne sırf mezun olduğu 1973’te mi, yoksa daha önce de gitti mi ? Sırf 73’te, yani artık 12 Mart rejimi inişteyken, “tecrübeli” bir işkenceci olarak gittiyse, bu konuda eğitim mi verdi, ek bir “güncelleme” eğitimi mi aldı ?

Çok cahiliyim bu işlerin; sırf merakımdan soruyorum : orgeneral cv’leri neye benzer ? Açık ve gizli iki ayrı bölümü mü vardır ? Sorgu uzmanlığı gibi şeyler, gizli kısmında mıdır ? Ya da sadece “kozmik” bir odadaki özel personel dosyasında mı yer alır ?

(Bir gün, bütün eski personel dosyalarını görebilecek miyiz acaba ? Hele [1915 dahil] Birinci Dünya Savaşı yıllarına ait olanlarını, büyük ihtimal Başbakanlık Arşivi’nde değil Ankara’da, Genelkurmay’a bağlı Harp Tarihi Dairesi’nde tutulan ? Öğrenebilecek miyiz, Ermeni kafilelerinin nakli sırasında Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da kimin nerede görev yaptığını ?)

Bernard Lewis, MESA’yı sabote etmek için ASMEA’yı kurarken Çevik Bir’in bütün cv’sini görmüş müydü dersiniz ? Ya da “tanırım, iyi çocuktur” diye gerek mi duymamıştı ? İsrail establishment’ının da kazandırdığı engin hayat tecrübesiyle zaten seziyor muydu, 1970’lerde NATO Savunma Koleji’ni bitirmenin ne demek olduğunu ?

Veya, ne kadar geriye gittiğini bilemediğim kişisel tanışıklıklarının yanı sıra, generalin aktif hizmet hayatının sonlarında aldığı iki ödül –(a) 28 Şubat muhtırasıyla aynı yıl (1997) Atatürk Society of America’nın verdiği “Laiklik ve Demokrasi Ödülü” ile (b) neo-con’ların 76’da kurduğu Jewish Institute of National Security Affairs’in (Ulusal Güvenlik İşleri Yahudi Enstitüsü) verdiği “Uluslararası Liderlik Ödülü”– fazlasıyla yeterli referans ve akreditasyon muydu ?

Her şey bir yana; bize pek bilim adamı gibi gözükmese de, çok mu aykırıydı Çevik Bir, MESA’dan daha sıkı bir objektiflik ve tarafsızlık adına kurulan ASMEA’nın profiline ? Derneğin bugünkü yöneticileri, belki bir fikir verebilir bu açıdan. (1) Başkan : Mark T. Clark. Kaliforniya Eyalet Üniversitesi, San Bernardino kampüsü Ulusal Güvenlik Araştırmaları programının direktörü. Ulusal İstihbarat Direktörlüğü’nden uzun süreli bir proje desteğiyle, Kaliforniya Eyalet Üniversitesi’ne bağlı yedi kampüste bir “İstihbarat Camiası Akademik Mükemmeliyet Merkezi” kuruyormuş (daha ne olsun). (2) Başkan yardımcısı : J. Peter Pham. Aynı anda National Committee on American Foreign Policy’nin de (Amerikan Dış Politikası Ulusal Komitesi) kıdemli başkan yardımcısı; keza, Foundation for the Defense of Democracies’in (Demokrasileri Savunma Vakfı) kıdemli üyesi. Amerika’yı az buçuk tanıyan herkes, bu gibi adların anlamını ve söz konusu kuruluşların nerede durduğunu çok iyi bilir. (3) Sekreter ve sayman : Joseph Morrison Skelly. Mount Saint Vincent diye küçücük bir New York kolejinin küçücük (dört kişilik) Tarih Bölümü başkanı. Bir diğer uluslararası terörizm uzmanı. Üstelik, ABD Ordusu Yedek Birlikleri’nde subay. “Irak’a Özgürlük Harekâtı”nda görev yapmış. Direkt kontr-terör operasyonlarına katılmış. Efendim, Bakuba’daki üniversitelerin renovasyonuna da katkıda bulunmuş.

Üç su katılmadık güvenlikçi, velhasıl. Bu da başlı başına bir janr, bir kategori. Bizdeki Mahir Kaynak tipinin muadilleri. Dünyaya perde arkasındaki gizli iktidar ilişkilerinin yön verdiğine (ve vermesi gerektiğine) inanan birtakım insanlar.

Fakat eh, tarafsızlık olursa bu kadar olur. Şapka çıkarmak lâzım doğrusu. Yapınca böyle “sübtil” yapacaksın; rafine bir üslûp ve akademik hava yaratacaksın; öyle telefon açıp “gelsinler” diye emir vererek, dört yüz küsur hukukçu ve öğretim üyesini karşında hazırolda durdurup illâ kendini alkışlatmayacaksın.

Ah, nerede o eski günler ! İsviçre’de filân finishing school’lar, kibarlık mektepleri vardır ya, zengin genç kızları evliliğe hazırlayan.

On beş yıl önce şu ASMEA, Kemal Gürüz, Erdoğan Teziç ve Yusuf Halaçoğlu’lar ile bütün Atatürk Yüksek Kurumu ekibi için ne güzel bir kibarlık mektebi olurdu !

Gelecek hafta bu konuya eski ve yeni YÖK ile devam edeceğim.