Mehmet Baransu, tümüyle gazetecilik faaliyetlerinden dolayı 1 Mart 2015'ten bu yana, ilk üç ayı hücre hapsinde olmak üzere 9 aydır tutuklu ve türlü eziyetlere uğratılmakta.

Hepsi 17/25 Aralık Cumhuriyet tarihinin en büyük rüşvet ve yolsuzluk soruşturmasının örtbas edilmesinden sonra açılan davalarda bin yıla yakın hapisle cezalandırılması isteniyor. Daha önce 6 kez gözaltına alınıp serbest bırakıldığı halde “kaçma şüphesi”yle tutuklandı. Hakkındaki davaların başlıcası “Balyoz darbe planı” üzerine Taraf gazetesinde yayımlanan haberiyle ilgili. Bu haberle “devletin gizli belgelerini temin etme, çalma, tek başına örgüt kurma” suçlarını işlediği iddia ediliyor.

Balyoz darbe girişimiyle ilgili davada çoğu sanık dört yıla yakın tutuklu kaldıktan sonra, bir “kumpas”a uğradıkları gerekçesiyle beraat etti. Ne var ki Anadolu cumhuriyet başsavcılığı yedi sanığın aklanması aleyhine Yargıtay'a başvurdu. Kimi hükümet üyeleri yanı sıra dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı da, 2003 yılında 1. Ordu'daki Balyoz plan seminerinde suç işleyenler olduğunu, ancak suçlu–suçsuz ayrımı yapılmadığını söylemekte. Baransu'nun tutuklu olarak yargılandığı öteki davalar ise Uludere bombalamasında istihbaratını MİT'in verdiğine, MİT'in CHP ve MHP üyelerini yasa dışı fişlediğine dair haberleriyle devletin gizli belgelerini ifşa; ülkeye girişi yasak GDO'lu pirinç ithalatı haberiyle hükümeti devirmeye teşebbüs ve Cumhurbaşkanı'na hakaret ettiği iddialarına dayanıyor.

Yavuz Baydar'ın “Robert Redford, Mehmet Baransu'ya ilgi gösterir mi?” başlıklı yazısında (The Guardian, 17 Kasım) belirttiği üzere, tümüyle gazetecilik faaliyetleri nedeniyle tutuklu olan Baransu'ya Türkiye'yi ziyaret eden uluslararası gazetecilik örgütlerinin hiçbirinin ilgi göstermemesi; yerli meslektaşlarının ise tümüyle duyarsız kalması, hatta husumetle yaklaşması gazetecilik mesleği açısından içler acısı, ibret verici bir durum.

Baransu'nun başına gelenler, şu hususların vurgulanmasını zorunlu kılıyor: Demokrasi, yöneticilerin seçimle belirlenmesinden ibaret değildir; seçimlerin partiler-adaylar arasında eşit koşullarda yapılmasını da zorunlu kılar. Demokrasi, yurttaşların temel hak ve özgürlüklerinin hukuk devleti güvencesinde olduğu rejimdir. Demokratik düzende medya “Dördüncü Kuvvet”tir, yani iktidarın kötüye kullanılmasının denetlenmesinde yasama ve yargı kadar önemli rol oynar. Bu nedenle demokratik anayasalar ifade ve basın özgürlüğünü güven altına alır. Bu nedenle demokrasilerde basın mensuplarının haklarını koruyan meslek örgütleri; uyulması gerekli meslek ilkeleri, ahlak kuralları vardır.

Demokrasinin işlemesi, yurttaşların sağlıklı tercihlerde bulunabilmeleri için olan bitenler hakkında doğru bilgi sahibi olmaları gerekir. Bunun için medya topluma doğruluğunu bütün yollardan tahkik ettiği haberleri vermek, olabildiğince farklı açılara dayalı yorumları sunmak durumundadır. Demokratik ülkelerde basının işlevi haber ve yorumla da sınırlı değildir. “Dördüncü Kuvvet” işlevinin esas gereği, araştırmacı gazetecilik, yani siyasi, idari ve iktisadi güç sahiplerinin evrensel değerlere dayalı hukuka ve ahlaka aykırı davranışlarının tespiti ve ifşasıdır. Baransu, tam da basının “Dördüncü Kuvvet” işlevinin gereklerini yerine getirdiği için bin yıl hapis istemiyle yargılanmakta.

Mehmet Baransu, Türkiye'ye araştırmacı gazetecilik dersleri verdi. Muhakkak ki bu alanda temayüz eden bir avuç gazetecinin en cesur olanı. Onun tutukluluğuyla Türkiye'de gazetecilik çok ağır bir darbe aldı. Baransu'nun en kısa zamanda özgürlüğüne kavuşması, sorumluluklarının bilincinde olan meslektaşlarının en büyük dileği.