İç İşleri Bakanı Üniversitelere genelge yollamış. Üniversitelerin açılışında ve daha sonraki günlerde olası yasadışı eylemlere yönelik gerekli önlemleri almaları için rektörleri uyarmış.

Yerinde bir girişim. İyi yapmış yapmasına da; şu yasa içine dâhil olanlarla yasadışı olanları tasnif etmeye ihtiyaç var. Öyle ya herkes nerede duracağını bilmeli. Maazallah olmadık işler başlara gelebilir yoksa.

Bunun basit bir ayrımı var aslında.

Yasa içi demek bize ait, bizim çizdiğimiz sınırlar içinde kalan demek. Anayasalar değişir ama bu yasa içinin sınırları değişmez. Değiştirmeyi teklif bile yasa dışında kalır.

Mesela Türklük yasa içidir ve yasanın değiştirilemez hükümleri arasında yer alır. Bu nedenle tarih denince Türkün tarihi, edebiyat denince Türkün edebiyatı anlaşılır. Kürtlük ise yasa dışındadır. Kürtçe diye bir ana dil, tarih içinde Kürt tarihi, edebiyat içinde Kürt edebiyatı diye bir ders kabul edilemez.

Aynı biçimde Cami yasa içinde, cem evleri yasa dışında kalır. Din derslerinin zorunlu olması örneğin yasa hükmüdür. Herkes kendi inancı doğrultusunda değil milli eğitim müfredatının çizdiği sınırlar içinde eğitim almak zorundadır.

Bu örnekleri çoğaltmak mümkündür, aynı zamanda da yararlıdır.

Mesela Mısır’ın yeni yönetimine, İsrail’e, Esed’e karşı istediğin gibi eylem yapabilirsin. Yasa bundan mutlu olur, seni destekler. Ama hükümete, hükümeti kurmuş partiye, hele hele Başbakanımıza karşı eylem yaparsan, densiz eleştirilerde bulunursan yasanın dışında kalırsın. Tez zamanda yakana yapışılır.

Yeter ki yasanın içinde ol, uçaklarınla sınır içinde ya da dışında istediğin yeri bombalayabilirsin. Usulünce soruşturma açılır, raporlar yayınlanır, yargı görevini yapar, topu bir birine atar, gerekirse bir iki tazminat ödenir. Sonuçta su akar yolunu bulur, ölen öldüğü yerde kalır; sorumlular da elini kolunu sallayarak dolaşır.

Ama bu katliamın sorumlularını bulun diye basın toplantısı yaparsan yandın. Öğrenciysen alır götürürler, aylarca o cezaevi senin bu cezaevi benim dolaşırsın; üstüne üstlük devamsızlıktan kalır, yurttan atılır, üstüne bir de disiplin cezası alırsın. Gazeteciysen gazetenden atılır, üstüne üstlük bir de yazdıkların yüzünden tazminat ödersin.

Mesela Nazım Hikmet’sen mezarın yurt dışında kalır, Sabahattin Ali isen kuş uçmaz kervan geçmez dağlarda. Pınar Selek’sen ya da Kürtlerin tarihini, dilini kültürünü araştıran bir İsmail Beşikçi’ysen hayatını zindanlarda geçirmeyi göze alırsın, bir türlü yasanın içine nüfuz edemezsin. Hele Hrant Dink gibi sürgün artığı birkaç Ermeni’den biriysen hapı yuttun. Komplo üstüne komplo kurulur, elbirliği ile katledilirsin de, arkandan açılan davanda yargıçlar bir türlü örgüt bulamaz. Ama senin öldürülmene giden yolu açanlar izlerini kaybettirir, ya da terfi alır yükselirler.

Ama bak İstanbul’da palayla adam kovalayabilirsin. Yeter ki kovaladığın Gezi’deki protestocu olsun. Fırsatını bulur kaçarsın, olmadı göstermelik tutukluluktan sonra serbest kalırsın. Ya da mesela polissen; silah, gaz kapsülü, sopa gibi yararlı aletleri dağılmamakta direnen kötü niyetli Geziciler üzerinde denerken birileri yere düşmüş kalkamamış olabilir. Ya da bazı oyunbozanlar kaldırıldıkları hastanede ölmüş olabilirler. Sonuçta bunlar birer görev zararıdır, yasa içi sayılır. Muhtemelen kaza muamelesi görür. Olmadı bir kaç ay görevden uzaklaştırılırsın. Ama sonra her şey olması gerektiği gibi düzene girer.

Yaşam alanını, yaşama biçimini savunanlara destek veren, hükümetin gözünden düşen meslek örgütüysen gene yasa dışısın. Bir punduna getirilir gelirlerine el konur. Olmadı vergi denetim müfettişleri kapına dayanır. Hele bir de hükümeti eleştirenlere arka çıkan iş adamıysan şirketlerin bir sabah vergi müfettişleri tarafından basılır. Aldığın ihaleler iptal edilir.

Ama hükümete destek veren iş adamıysan yaşadın. Korkma, gün senin günün; kredi almak da kolaylaşır, ihale de. KİT’lerden bazılarını bile arsa fiyatına ucuza kapatabilme şansın olur. Alım satımlar yargıdan mı döndü, yargı yürütmeyi durdurma kararı mı verdi. Kolayı var. Meclis, şu tarihten önce yapılan işlemler ile ilgili yürütmeyi durdurma kararları geçersizdir, diye bir yasa çıkarır olur biter.

Hele bir de hükümeti destekleyen gazete patronuysan, köşe yazarıysan kral sensin.  Yatağında gürül gürül akan nehre dönersin. Allah yürü ya kulum demiş gibi olur. Gelsin reklamlar, milletvekillikler, danışmanlıklar.

Ama aykırı yazarsan, televizyonlarda program yapar da beyefendiyi kızdırırsan yandın. Yasanın en dışında kendini buluverirsin hemen. Sunucuysan kanalından, gazeteciysen köşenden, görevinden olursun. Tazminat davalarından başını kaldıramazsın maazallah, yılarsın. İnternet gazetelerinin müdavimi olursun.

Velhasıl vatandaş dediğin aslında ikiye ayrılır, yasa içinde yerini bulanlar, bir de yasa dışında olanlar.

Demokrasi mi dedin? Sandık önüne gelmiyor mu? İstediğini seçmiyor musun? Daha ne istiyorsun?

Düşünce özgürlüğü, düşüncelerin doğrultusunda söz söyleme, örgütlenme, eylemde bulunma özgürlüğü, basın özgürlüğü mü dedin? Demokrasi sadece seçim demek değildir mi diyorsun? Galiba sen yasa dışına çıkmak için kılıf arıyorsun.

Kökü dışarıda, anarşist misin nesin?