Hasan Bülent KAHRAMAN
Birbirinden farklı grupların anayasa önerilerini hazırlayıp ortaya koyması yerinde bir davranış ama bu çok önemli, çok hayati bir sorunu ortadan kaldırmaya yetmiyor: anayasa kimin anayasası olacak?
Bu çok ciddi sorunun cevabı belli, ya halkın, milletin, ulusun anayasası olacak deniyor ya da özgürlüklerin anayasası. Ne var ki, anayasa kuramı açısından bakınca bu yanıt yeterli değil.
Türkiye bugüne değin halkın, toplumun yaptığı bir anayasaya sahip olmadı. Sadece 1923 istisna kabul edilebilir. Anayasalar darbelerden sonra hazırlandı, kurucu meclislerde biçimlendirildi. Seçilmişlerin, halkın oyuyla gelenlerin gerçekleştirdiği bir anayasa bugüne değin yapılamadı.
Şimdi öyle bir aşamadayız. Meclis bir anayasa yapacak. Meclis'te, halkın oyuyla teşekkül etmiş bir iktidar var. Bu tarihin en önemli aşamalarından biri. Eğerçoğunluk bir de demokratik teorinin en önemli ilkesini uygularsa, yani çoğunluk, azınlık haklarını gözeterek hükümet ederse, yönetirse devleti, söz konusu demokrasi koşulu yerine getirilmiş olur. O anayasa sağlam bir zemine oturur. Yani bir uzlaşma anayasası olur.
Buraya kadar olanı neredeyse mekanik bir kural. Yeni ve fazla önemli bir yanı yok. Eğer bu ilke sağlanamazsa ortaya yeni sorunlar çıkacak, anayasa gerginlikleri yaşanacaktır. Çoğunluğun azınlık üstünde kurduğu baskı da ne olursa olsun günü geldiğinde aşılır. Bugünkü dünyada kimsenin buna tevessül etmeyeceği söylenebilir.
Ama daha hassas bir nokta var, bir anayasa ulusun, halkın, toplumun, milletin anayasası olacaksa.
Siyaset, her ne kadar aşıldı, değişti deniyorsa da, orada duruyor, sınıfsal bir şeydir. Her iktidar belli sınıfların katkısıyla biçimlenir. Türkiye'de bazı dönemlerde benim taşıyıcı koalisyon dediğim bir oluşum meydana gelir. 1950'de, 2007'de ve sonrasında böyle bir durumla karşı karşıyayız. Farklı kesimler çıkarlarını getirip bir parti etrafında birleştiriyor bu durumlarda. Tarihsel olarak birbiriyle zıtlaşmış, çekişmiş çevreler, sınıflar, o noktada tarihsel bir çıkar ortaklığı gerçekleştiriyor.
Büyük toplumsal ve ekonomik atılımların yapılması iktidarın bunu görmesine, kendisine verilen bu desteği kullanmasına bağlı.
Böyle bakınca AK Parti iktidarını tam manasıyla bir taşıyıcı koalisyon diye nitelendirmek mümkün. Göçerler, Anadolu sermayesi, aydınlar ve diğer sınıfsal birimler zaman zaman sürtüşseler de bugünkü iktidarla koalisyon kurdular ve onu devam ettiriyorlar. Bu, ortak çıkarlar çevresinde buluşmak bakımından olağanüstü bir fırsat.
Görünen bu çok olumlu dinamiğin yanı sıra ortada başka bir boyut daha var. Bence daha kritik bir nokta o. Henüz dikkate alınmayan ve hazırlanan anayasa paketlerinin mekanik yapıları içinde gözden kaçan bir husus.
Türkiye çok önemli bir ekonomik başarı içinde. Gene sorunlar var ama büyük bir dinamizmin, çok önemli bir gelişmenin olduğu da bir başka gerçek. Bunu sağlayan büyük ölçüde Anadolu sermayesinin dinamizmidir. Bugünkü iktidara asıl başarı kapısını açan budur. Ve Anadolu sermayesi yerleşik İstanbul sermayesiyle çatışıyor.
Eğer yeni anayasa bu kesimin özgürlükler ve daha bin türlü olgu üstünden biçimlenen temel taleplerini kabul etmez, içermez ve güvence altına almazsa o çevrenin kabuğuna çekileceğinden, koalisyon desteğini çekeceğinden, yeni arayışlara gireceğinden ve Türkiye'nin kaybedeceğinden kimsenin şüphe duymaması gerek. Asıl düğüm noktası bu, asıl uzlaşma veya kırılma burada yaşanacak. Bütün bu anayasa tartışmalarının unuttuğu nokta bu.
Haber vereyim...
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları







































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
19.08.2025
18.08.2025
17.07.2025
20.06.2025
13.05.2025
5.05.2025
6.03.2025
26.02.2025
13.02.2025
6.01.2025