Vatandaşın vergileriyle finanse edilen kurumlardan TRT, vatandaşa hesap vermesi gereken hükümetin ekmek fiyatlarına yaptığı zammın açık açık zam olduğunu niye telaffuz edemez de, “Ekmeğe zam yapılmadı ancak fiyatları arttı” gibisinden milletin zekâsıyla alay eden ifadeler kullanma gereği duyar? Ülkece durumumuz trajikomikten öte cinnet hali.

Gerçekler, yanlışların üzerine örtülen sis perdesinin kalkmasına yarayacağı dolayısıyla doğruların ortaya çıkacağından duyulmak istenmiyor. Ama nereye kadar?

Pek çok önemli konu arasında, şimdilerde milletin gitgide fakirleşmesine neden olan bir gelişme de yaşanıyor. Liracıklarımızla beslenen askeri ve sivil kamu kurumlarının nerelere harcama yaptıklarını Parlamento adına kuruşu kuruşuna hesaplaması gereken Sayıştay'ın bu görevini yerine getirmesinin önüne yeni engeller çıkartılıyor.  

Devletin şeffaflaşması üzerine yeni bir örtü geçtiğimiz günlerde serildi.

Parlamento'da, AKP'nin oyçokluğuyla kabul edilen, çok tartışmalı, keyfiliğin önünü açan torba yasaya göre, kamu payı yüzde 50'nin altında olan Türk Telekom, THY ve Anadolu Ajansı gibi şirketlerin denetimi, Sayıştay yerine özel şirketlere yaptırılacak. Böylece bağımsız dış denetim mekanizması ortadan kalkmış olacak. Ve zaten de kayırmacı istihdam politikalarıyla bu kurumlar da içeriden fethedilmiş durumda, denetlesen ne olur, denetlemesen ne olur, hali.   

Devletin şeffaflaşması dolayısıyla demokrasilerde iktidarların asli görevi olan halka hesap verme işlevinin nasıl bitirilmekte olduğunun yeni bir tezahürü olan Sayıştay Kanunu'nda yapılan bu son değişikliğe dair, MHP Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı'nın, 14 Ocak tarihli Meclis konuşmasından bir bölüm aktaralım;

“AKP, denetimi, denetlenmeyi sevmemektedir. Ancak bu kadar olmaz. Bu kadar hukuk tanımayan, Anayasa'yı, Anayasa Mahkemesi kararlarını takmayan bir anlayış olabilir mi? Bu şirketlere kamu adına konulan sermayede saçı bitmemiş yetimin hakkı vardır. O nedenle, hiç kimsenin, babasının malı gibi tasarruf etme hakkı da yok, yetkisi de yoktur. Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına, dolayısıyla Türk milleti adına denetim yapmakla görevlidir. Buradan soruyorum: Denetimden, denetlenmekten, hesap vermekten niye korkuyorsunuz? Bilesiniz ki, hangi düzenlemeyi yaparsanız yapın, yaptıklarınızın hesabını elbet bir gün vereceksiniz.”

Ne büyük ironidir ki, iktidar, devleti şeffaflaştıracak, iyi yönetimi sağlayacak kısacası kamu harcamalarına demokratik bir denetim standardı getirmeyi amaçlayan bizzat kendisinin hazırlayıp Parlamento'da yasalaşmasını sağladığı 2010 tarihli Sayıştay Kanunu'nu, üzerinde yaptığı değişikliklerle eleğe çevirdi. Artık, hiçbir kamu kurumu bağımsız bir şekilde, etki altında kalmadan denetlenemediği gibi bu amaçla hazırlanması gereken raporlar da yıllardır Parlamento'ya sunulmuyor.

Bugün tanınmaz hale getirilen 2010 tarihli Sayıştay Kanunu'nun geçirdiği evrim ve geçmiş yasalarla mukayesesine dair, “Zayıf Kalan Meclis İradesi: Yeni Sayıştay Yasası'nda Askeri Harcamaların Denetim Sorunu” başlığı altında, TESEV yayınlarından çıkan ve dönemin bazı TESEV çalışanlarının da katkısıyla kaleme aldığım 2012 tarihli detaylı raporu, bu vesileyle hatırlatayım, belki okumak isteyenler çıkabilir. Zira bugün gelinen nokta, o tarihte dile getirdiğim; Türkiye'nin demokratikleşme süreci, siyasi kültürü gibi sorunlarına cevap niteliğinde.

Yine hatırlatalım: Kamu harcamalarının şeffaf biçimde, engelsiz denetimi, yolsuzlukluk eylemlerinin panzehiriyken tersi yolsuzluğu meşrulaştırır, fakirliği artırır, ekonomik büyümeyi engeller.