Sezin ÖNEY
Sistem değişikliğine doğru
19.04.2014
1830
BaşbakanErdoğan, “Köşk’e çıkarsam halkın cumhurbaşkanı olurum, ‘tam yetki’kullanırım”diyor; 30 Mart seçimlerini “milletle istişare” olarak niteliyor. Bu istişarenin sonucunu da, “haydi Köşk’e” mesajı olarak yorumluyor.
AKP Grup Başkanvekili Nurettin Canikliise, “1982 Anayasası ile 12 Eylül’de Kenan Evren’in kullanması için zaten geniş yetkiler verilmişti. Bu yetkiler halkın seçtiği cumhurbaşkanı tarafından kullanıldığında... Cumhurbaşkanlığı da yapılır, başbakanlık da” deyince, artık Türkiye siyasetinde, “başkanlık sistemi” dönemi için “Ankaralı” deyişle, “düğmeye basıldı”.
Cumhurbaşkanı seçilen bir Erdoğan’ın aktif olarak yer almadığı, milletvekili adaylarını belirlemediği, seçim kampanyalarında meydanlarda boy göstermediği bir “genel seçim”, nasıl olacak? Eğer ki, “anayasal çoğunluk” elde edebilme imkânı olsa, AKP’nin yönelimi, erken seçim olurdu. Gezi ve 17 Aralık, AKP’nin “anayasal çoğunlukla” iktidara gelebilecek bir kitle olması ihtimalini yok etti --ama sadece şu anki sistemin oyun kurallarına göre.
AKP, herhangi bir erken Meclis seçimini artık istemez. Çünkü, hem oylarında 2011 genel seçimlerine göre artış değil düşüş gerçekleşti, hem de şu an “Milli İrade” ezberindeyiz.
“Ezber bozmak” bu anlamda tesadüfî bir söz değil... Siyasi kültürümüz toptan ezberlere dayanıyor.
AKP, o kadar çok “Milli İrade” kavramına yaslanıyor ki, tüm meşruiyeti, bu algıya oynanmış bir kumara dayanıyor. Oysa, artık, herhangi bir oylamada, bu yerel seçimlerle 2011 genel seçimlerinin altında alınacak her oy oranı, “Milli İrade gövde gösterisini” sarsar... Ayrıca, AKP’ye oy verenlerin gerçekte yüzde kaçı, “Milli İrade” için verdi?
Bu handikaplara rağmen, AKP için, “Milli İrade”, artık devamlı ateşine odun sürülmesi gereken bir duygu kabarması. Eğer ki, ateş kesilirse “Milli İrade”nin yıkılmaz görüntüsü de sarsılmaya başlar...
O zaman da AKP, elinde kalan tek “olağanüstülük” iddiasını kaybeder.
Dünkü konuşmasında belirttiği gibi, “ancak ölümle noktalanacak” bir siyasi liderlik dönemi tasavvur eden; 2071 yılına kadar uzanan bir “AK-iktidar” vizyonu ortaya koyan Erdoğan, çürük temelli “Milli İrade” iddiasıyla, bu idealini nasıl gerçekleştirebilir?
Şu an sözde ve algıda kalan “Milli İrade” sistemini, hukuken oturtarak.
Başkanlık sistemine geçerek ve dolayısıyla Türkiye’de parlamenter sistemi fiilen yok ederek.
Ancak, bunları da cumhurbaşkanı oluncaya ve “kendi tarafı” anayasal çoğunluğa sahip yeni bir Meclis tablosu oluşturana kadar yapamaz.
“Milli İrade” gösterisi ne kadar yapılırsa yapılsın, şu an AKP, değiştirme iddiasında olduğunu hukuken değiştirebilecek güce sahip değil. Bu güce doğru giden hukuki yol, cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra, genel seçimlere giden dönemde, Meclis çoğunluğunu kullanarak da sağlanamaz. Ancak, iki kritik eşik aşılırsa, “AK-Başkanlık” sistemine geçişin önündeki engeller azalır.
Birinci eşik, AKP’nin bugünkü Meclis çoğunluğu (ve bu işe ne yazık ki, kısa vadeli çıkarcılık yapabilecek diğer parti vekilleri) marifetiyle, “daraltılmış bölge projesini” uygulamaya koymak. Böylece de, Büyükşehir Yasası’nın yerel seçimlerde yarattığı “egemenden yana” büyük tahribatın daha da vahimini, genel seçimler sürecine de vermek. Muhalefeti bu yolla, iyice marjinalleştirip etkisizleştirmek.
İkinci eşikse, Erdoğan’ın şimdilik “12 Eylül’ün tanıdığı yürütme yetkilerini” sonuna kadar kullanacağı bir cumhurbaşkanlığına adım atması.
Eğer, sistemi değiştiren maya tutarsa, Türkiye’nin, “12 Eylül demokrasisini” mumla arayacağı bir döneme gireceğiz. Neticede, Türkiye’de Genelkurmay başkanları ve hatta darbe yapanların bile, kişisel olarak “koltuğu asla bırakmayacakları” bir düzen oturtma çabaları olmadı.
Kim derdi ki, hep “dar geliyor” diye şikâyet edilen 12 Eylül kalıbı, Türkiye’de demokrasi arayışındakilere bol bile gelecek...
Ve de, Erdoğan’ın üzerine otursun diye biçilmekte olan bu sistem, onun fani varlığından sonra ne olacak?
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları














































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
14.10.2025
28.09.2025
25.04.2025
3.02.2025
29.01.2025
17.01.2025
7.11.2024
6.11.2024
24.10.2024
27.06.2024