Kurtuluş TAYİZ
Tuhaf bir çelişki; Genelkurmay Başkanı’nı tutuklamış bir ülke arkasında binlerce ölü bırakan JİTEM gibi bir yapıyla hâlâ hesaplaşamadı. Bırakalım hesaplaşmayı, JİTEM hakkında doğru dürüst bir soruşturma bile başlatılmış değil. Neden?
Baştan alalım isterseniz.
Diyarbakır’ın Suriçi semtinde bir dönem JİTEM karargâhı olarak kullanılan binanın yakınındaki arazide 23 kafatası çıkarıldı. Kayıp yakınları olay yerine hücum etti, suç duyurusunda bulundu ve DNA eşleşmesi istedi. Kazılarda ulaşılan cesetlerin ne zamana ait olduğu henüz bilinmiyor ama yine de JİTEM, doğal olarak Türkiye’nin gündemine oturdu.
1980’lerin sonlarında TSK bünyesinde kurulan ve “Jandarma İstihbarat ve Terörle Mücadele Grup Komutanlığı” adını alan bu yapı 1990’lar boyunca binlerce Kürt’ü vahşice öldürdü. Bu cinayetlere ilişkin gerçeğe en yakın bilgileri, Türkiye İnsan Hakları Vakfı’nın (TİHV) Meclis komisyonuna sunduğu raporda bulabiliriz. TİHV raporuna göre 1990 ile 2011 yıllarında arasında Doğu ve Güneydoğu’da 1901 vatandaş faili meçhul cinayete kurban gitti. TİHV’in tahmini rakamlarına göre de bu sayı dört-beş bin arasında değişiyor. Bu cinayetlerin -en azından- 2000’li yıllara kadar başlıca faili JİTEM.
Varlığı uzun süre inkâr edilen JİTEM devlet tarafından ancak geçen temmuzda resmen kabul edildi.İçişleri Bakanlığı 12 Temmuz 2011’de yaptığı yazılı açıklamada 1987’de Jandarma bünyesinde kurulan JİTEM’in, 1990’lardan sonra reorganize edildiğini, “Jandarma Genel Komutanlığı İstihbarat Başkanlığı bünyesinde Jandarma İstihbarat Grup Komutanlığı’na dönüştürüldüğünü” duyurdu.
Peki, JİTEM hakkında bugüne kadar hangi işlem yapıldı?
Ergenekon, Balyoz, Poyrazköy, İrticayla Mücadele Eylem Planı, İnternet Andıcı gibi davaları ünlü sanıkları, darbe senaryoları veya kaos planları ile hatırlayanımız çoktur; ama JİTEM’i iddianamelerden, davalardan ve tutuklu sanıklarından hatırlayanımız ise neredeyse yoktur.Yakınlarını bu katil cinayet şebekesine kurban verenler ile korkunun kol gezdiği günlerde, o sokakların havasını içine çekenlerin dışında, JİTEM’i doğru dürüst bilen yok. Oysa binlerce insanı öldüren bu örgütü binlerce sayfalık iddianamelerden, bol yıldızlı sanıklarından, polis şeflerinden, hatta ünlü savcılarından, yargıçlarından tanıyor olmamız gerekirdi.
Şırnak-Cizre dolaylarında işlenen faili meçhul cinayetlerle ilgili bir albayın (Cemal Temizöz) içinde olduğu 11 sanıklı dava, bugün, bizlere çok şey ifade ediyor mu?
Diyarbakır Cumhuriyet Savcılığı’nın sekiz cinayet dosyasını birleştirmesiyle 2005 yılında açılan bir dava yıllarca askerî ve sivil mahkemeler arasında gidip geldi. Tutuklusu olmayan, üç-beş sanıklı bir dava yılan hikâyesine dönmüş durumda. Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı ve Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nda ise JİTEM’le bağlantılı başlatılan -aslında dondurulmuş desek daha doğru olursoruşturma dosyaları bulunuyor. Gazetecilerin dışında doğru dürüst kimsenin bilmediği, takip de etmediği JİTEM’in, Türkiye için gerçek karşılığı bu kadar mı?
Bir de bu tabloyla çelişen bir açıdan bakalım. Bunun en yakın örneği İlker Başbuğ. Emekli Genelkurmay Başkanı, hükümet aleyhinde kara propaganda yapan internet sitelerinden sorumlu görüldü ve tutuklandı. Hükümete karşı darbe girişiminde bulundukları gerekçesiyle sadece Balyoz Davası’ndan 294’ü tutuklu 365 asker sanık hakkında Türkiye tarihinin en büyük davası açılmış durumda. Tutuklular arasında eski Hava ve Deniz Kuvvetleri Komutanları ile 1. Ordu Komutanı ve 40’tan fazla general bulunuyor. Sadece Hasdal Askerî Cezaevi’nde 50’den fazla tutuklu muvazzaf general var. Kafes, Poyrazköy, Amirallere Suikast, İrticayla Mücadele Eylem Planı gibi dosyaların da aralarında olduğu Ergenekon davalarında 350’den fazla asker-sivil yargılanıyor.
Bu ayrıntıları çıkarmamın nedeni şu; yeni Türkiye’nin hukuk dışı yapılarla mücadele etme enerjisi ve gücü var; bu davalar zaten bunu kanıtlıyor. O halde JİTEM gibi nispeten daha küçük hacimli bir yapıyla bugüne kadar neden hesaplaşılamadı?
JİTEM’in izini bulmak, soruşturma için delil biriktirmek çok zor mu? Ya da JİTEM’e dokunmak Genelkurmay Başkanı’nı bile içeri atmaktan daha mı güç? Yoksa JİTEM, hükümetin hâlâ bulaşamayacağı kadar etkili mi?
Bence bunlardan hiçbiri. Ergenekon, Balyoz, İrticayla Mücadele Eylem Planı ve İnternet Andıcı gibi davaların büyüklüğü ve tutuklanan yüksek rütbeli asker şahısların yanında JİTEM subaylarının, çavuşlarının ve itirafçılarının bahsi bile geçmez.
Genelkurmay Başkanı’nı “Sayın Komutana Arz” diye yazılı bir metinle delillendirip titizlikle tutuklayan yargı, JİTEM’in işlediği binlerce cinayete delil bulmakta sıkıntı yaşamaz. Zira devletin kadrolu subayları ve bordrolu itirafçıları, resmî araçları kullanarak, karakol ve askerî kurumlarda cinayetleri işledi ve bu herkesin malumu.
Geriye bence elde PKK’yla savaştan başka bir gerekçe kalmıyor. JİTEM’e dokunulmamasının sebebi, savaşın hâlâ sürüyor olmasıdır. PKK’yla savaşta JİTEM’in varlığına gizliden gizliye duyulan ihtiyaçtan dolayı bu hesaplaşma bir türlü yapılamıyor. JİTEM’le gerçek bir hesaplaşma yapılamadığı için de silahlar susmuyor ve barışın önü açılmıyor.
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları


















































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
15.05.2019
10.05.2019
1.05.2019
22.04.2019
19.04.2019
17.04.2019
15.04.2019
12.04.2019
11.04.2019
8.02.2019