Hierapolis ne?

Denizli’nin 18 kilometre kuzeyinde yer alan bir antik kent... Kentte bilinen birçok tapınak ve dinsel yapının varlığından dolayı arkeoloji literatüründe ‘Holy City’ yani ‘Kutsal Kent’ olarak adlandırılıyor...

Ne zaman kuruldu?

Bergama krallarından II. Eumenes tarafından MÖ. II. yüzyılın başlarında kurulduğu ve Bergama’nın efsanevi kurucusu Telephos’un karısı Amazonlar Kraliçesi Hiera’dan dolayı Hierapolis adını aldığı bilinmekte...

Sonra?

Roma İmparatoru Neron dönemindeki (MS. 60) büyük depreme kadar Hellenistik kentleşme ilkelerine bağlı kalarak özgün dokusunu sürdüren kent, Neron dönemi depreminden büyük zarar görmüş ve tamamen yenilenmiş. Üst üste yaşadığı depremler yüzünden tüm Hellenistik niteliğini kaybeden kent tipik bir Roma kenti görünümünü almış. Hierapolis, Roma döneminden sonra Bizans döneminde de çok önemli bir merkez olmuş, MS. IV. yüzyıldan itibaren Hıristiyanlığın merkezi olması (metropolis) ve MS. 80 yıllarında Hz. İsa’nın havarilerinden Aziz Philip’in burada öldürülmesi şehre dini bir önem de kazandırmış...

Hierapolis, XII. yüzyıl sonlarına doğru Türklerin eline geçmiş...

Hierapolis’deki depremler, tedavi amacıyla da kullanılan Pamukkale yeraltı sularını ve travertenleri doğurdu... Cumartesi günü travertenler sayesinde Pamukkale diye tanıdığımız Hierapolis’teydim... Yeraltı sularının çıktığı fay kırığını ve o tanrı mucizesi travertenleri gördüm...

Yunanlıların Kutsal Şehir olarak andıkları Hierapolis’in Frigya yakınlarında olduğu söylenir... Kenti ve Pamukkale travertenlerini gezerken, bir yandan da Frigya’yı düşledim...

***

Çünkü ortaya çıkarılmasını Denizli Belediyesi’nin fiilen üstlendiği, Pamukkale Üniversitesi’nden Prof. Dr. Celal Şimşek ve ona bağlı ekibi tarafından on iki ay boyunca çalışılarak adeta yeniden inşa edilen Laodikeia kentindeydim... Burası bir Frigya kenti... Denizli’nin sembolü olan horozu burada, iki bin yıllık bir lahitin üzerinde gördüm...

Zaman ve mekân bilinci olmadan, kültür bilinci olamayacağını bir kez daha anlamış oldum...

***

Kent ileri gelenleri, özellikle de Denizli Belediye Başkanı Osman Zolan, bu tarihe yolculukta bizi hiç yalnız bırakmadığı gibi bir ara da Belediye’nin kurduğu konservatuara götürdü...

Orada insanlık tarihinin hiçbir zaman ıskalamadığı, Denizli’nin kadın-erkek ahengini de içeren oynak türkülerini işinin ehli sanatçılardan dinledik... Akşam da Star Gazetesi’nin düzenlediği panelde Denizli halkıyla ‘siyaset ve ekonomi ekseninde riskler ve fırsatlar’ panelinde buluştuk... İstanbul’a döndüğümde Denizli Belediyesi’nin hediye sandığından, zarif Buldan Bezi işlemelerle bir çeşm-i bülbül çıktı... Çeşm-i bülbül yani bülbülün gözü... Çeşm-i bülbül 18’inci yüzyılın sonunda III. Selim’in Mevlevi dervişi Mehmet Dede’yi cam tekniklerini öğrenmek için Venedik’e göndermesi sonucunda ortaya çıkmış bir cam işleme sanatı...

Mehmet Dede opal cam tekniğini öğrendiği Venedik’ten dönüşte Beykoz’da bir atölye açmış, Dede’nin Venedik’ten getirdiği bu tekniğin geliştirilmesiyle çeşm-i bülbül ortaya çıkmış...

Böylece Osmanlı’yla da buluşmuş olduk...

***

Sizi memurlaşmaya zorlayan hayatın kendini tekrarlayan dar kalıplarından sıyrılıp, tarihin derinliklerinde insanlıkla el sıkışmayı düşünür müsünüz, bilemiyorum? Frig kentlerini, insanlık mirasının parçası halindeki Pamukkale travertenlerini yaratan fay hatlarını, İsa’nın havarilerinden Aziz Philip’in mezarını; kısacası Hierapolis’i insanlıkla buluşmanın herhangi bir randevu noktası olarak gezmeyi düşünür müsünüz, onu da bilemiyorum...

Bence düşünün ve yaşamın güncel tutsaklığından kısa bir süreliğine kurtulun. Kurtulursanız, atadan, dededen kalma tekstil, bakır metal, tel, mermer dışında, tam bir antik kentler imparatorluğuna dönüşme arifesindeki Denizli’yi de ihmal etmeyin... Hierapolis’i, Frigya’yı yaşam hazinesine ilave ederek zenginleşin...

İnsanlığın parçası olduğumuzu görmek, insan olmayı daha da değerli kılıyor çünkü...