“Toplumsal bir hareketin duyurulması ve savlarının belirlenmesi üzerine kurulan, bir akımın, bir hareketin oluşunu bildiren yazılı metnin” adıdır.

Veya TDK’nın tanımıyla, “toplumsal bir hareketin siyasal inanç ve amaçlarının açık ifadesidir.

Marx ve Engels’in 1848’deki “Komünist Manifestosu”ndan Hacker Manifistosuna, Yön Bildirisi’nden, Mustafa Kemal’in Amasya Genelgesi’ne, 1971 Muhtırasından Russel-Einstain Manifestosuna kadar birçoğu sıralanabilir.

Örneklerinde de görüldüğü gibi bir konu hakkında tektir ve baştan savlarını belirler ve onun üzerinde devam eder.

Yani her seçim döneminde her partinin çıkardığı gibi 5 yılda bir yapılan her yerel seçimde çıkarılamayacağı gibi, neredeyse 1,5 yılda bir karşılaştığımız her sandıkta da yeniden yazılmaz.

Dolayısıyla ortaya konulan manifesto değil seçim bildirisidir.

Yani o sandıktan çıkması halinde neleri yapacağını, hangi beklentilere karşılık vereceğini açıkladığı belgedir.

Bir partinin bunu manifesto haline çevirmesi ise her dönem farklı bir savın peşine takılacağı anlamına gelir ki o zaman o siyasal yapının ilkelerini sürekli değiştirdiği anlamı çıkar.

Yukarıda da sıralandığı gibi ne Marx-Engels, ne Yön hareketini başlatanlar, ne Russel- Einstain baştan koydukları ilkelerinden ödün vermiştir; ne de sürekli değişkenlik içinde yeniden savlarını belirlemiştir…

PROJE ÇÖPLÜĞÜ

Benzer bir durum projeler için geçerli…

Siyasi parti adaylarının hemen hepsinin yaşadığım Ankara ile ilgili vaatlerini, projelerini hemen her gün bir şekilde ekranda, sosyal medyada veya bir şekilde yollanan broşürlerde görüyorum.

Neredeyse hepsi birbirinin aynı olması bir yana, birçoğu 2009 veya 2014 seçiminde de bir şekilde dile getirilmiş projeler…

Dolayısıyla sayısı az olmayan, heybeye doldurur gibi boca edilen ve karşılarında ne kadar zaman içinde bitirileceği konusunda söz verilmeyen ya da yapılmaması halinde görevi bırakıp bırakmayacağı taahhüt etmeyen projenin de bir anlamı kalmıyor.

Hayata geçmezse de bir yaptırımı olmuyor…

Veya o projenin ne denli gerekli olup olmadığını da kimse sorgulamıyor…

Daha önemlisi sandığa giderken projelerinden dolayı adaya oy verecek seçmene de zaten çok rastlanmıyor…