Yıldıray OĞUR

Star gazetesi bir süredir Necip Fazıl’ın Büyük Doğu dergisinin tıpkıbasımlarını veriyor. Arşiv meraklıları için bulunmaz bir hazine. Ama bu promosyon için bulunan slogana bakılırsa anlaşılan sadece arşivler için değil dergi. Gazete dergiyi “Büyük Türkiye idealinin kaynağı Büyük Doğu dergisi” olarak duyuruyor.
Büyük Türkiye idealiyle kast edilen herhalde AK Parti hükümetinin Türkiye’si. Bu iktidarın ana gövdesini oluşturan pek çok ismin Necip Fazıl’ın bir şekilde rahle-i tedrisinden geçtiği malum.
Ama herhâlde o günkü Necip Fazıl, bugün talebelerinin iktidarındaki Türkiye’yi görse “işte benim hayalimdeki Türkiye” demezdi. Onun kapaktan Mao’nun Çin’ine bile selam gönderdiği Asyacılığı bugün herhâlde bir tek Ergenekon davasında ve İşçi Partisi’nde temsil ediliyor. Çok rahat antisemitik ilan edilebilecek dilinin yanında Akit bile Taraf gibi kalırdı.
Peki, Necip Fazıl’ın Büyük Doğu’sunu Büyük Türkiye idealinin kaynağı yapan ne olabilir? “Büyük Türkiye mefkûresi işte budur” yazan bir kapağında göğe birlikte uzanan minareler ve fabrika bacalarından ibaret bir Faustvari kalkınmacılık mı?
Belki, Kemalist sistem ve laik kamusal alanın karşısında inatla bir Müslüman kamusal ses çıkarma azmi, daha fazlası değil. Daha fazlası olsaydı, yani Büyük Doğu gerçekten Büyük Türkiye idealinin kaynağı olsaydı, tıpkıbasımları değil kendisi piyasada olur, entelektüel ve sosyal hayatta romantik değil somut bir karşılığı olurdu.
O hâlde esas soru “Büyük Türkiye ideali” için neden hayalî ideologlar ve referanslar yaratılmaya çalışıldığı.
Bir süredir İslami kesimde AK Parti’nin hem iktidar hem de muktedir olmasının, hem de bu sırada 90’lı yılların şiddetli yağmurlar altında beraber yüründüğü liberallerle kopan iplerin ardından gelen bir özgüvenle daha önce daha kısık sesle ifade edilen bir ses yükseliyor: Artık kendi sözümüzü söyleyelim.
Bundan kasıt “artık şu liberallerin peşinden gitmeyi bırakalım, kendi İslami siyasi projemizi ve sözümüzü ortaya koyalım”.
Bu sesi daha görünür kılan basında pek sık görülmeyen bir kalitede süregiden İslamcılık tartışması oldu. Bu tartışmaların Taraf’taki sosyalizm tartışmalarından daha heyecan verici ve güncel bir yere temas ettiğine kuşku yok.
Ama bu tartışmaya ancak arabayı ata koşturmak denebilir.
90’lı yıllar boyunca İslamcı camianın temel derdi İslam’ın demokrasi ve modernizmle çelişmediğini ispattı. Belediyeler bunun için uluslararası konferanslar düzenledi, dergiler özel sayılar çıkardı, televizyon tartışmalarında dindarlar katı laik hasımlarını liberal-demokrat değerlerle köşeye sıkıştırdı, başörtüsüne özgürlük mini eteğe özgürlükle meşrulaştırıldı, Abdurrahman Dilipak ile Toktamış Ateş yapışık ikizler hâline geldi.
Bu dalga, 28 Şubat’ta tankların önüne çıkarıldığı Refah Partisi’nden liberal bir Fazilet Partisi ondan da bugün iktidar saflarında en önde çarpışan İslamcı yazarların bile, kurulduğu günlerde “Yeni Dünya Düzeni’nin bir oyunu” diye kitaplar yazdığı AK Parti’yi doğurdu.
AK Parti girdiği bütün seçimlere liberal-demokrat bir programla girdi, o programlar 30 yıllık Milli Görüş’ün aldığı en yüksek oyu birkaç yılda ikiye katladı.
Bu 10 yıllık iktidarda AK Parti ve çevresi İslamcı bir gündemleri olmadığını anlatıp durdu, başörtüsü tartışmaları, kapatma davası gibi en kriz anlarında dindarlar kamusal alanda liberal-demokratlarla sırt sırta ve onların argümanlarıyla mücadele etti, o argümanlarla meşruiyet devşirdi.
Mücadeleler böyle böyle kazanıldıktan sonra gün geldi, iktidar muktedir oldu ve İslamcılık hepimizin gözleri önünde olan biten tüm bu değişimin esas motoru, entelektüel gücü olarak hatırlanıveriyor.
İşte buna ancak arabayı ata koşmak denir.
Eğer yeniden ihya edilmeye çalışılan sömürge sonrası bir dünyadan seslenen Seyyid Kutupların,Mevdudilerin, Hasan El Bennaların post-kolonyal İslamcılığıysa o artık sonunda iktidara gelen Müslüman Kardeşler’in üzerinde bile yeni CHP’nin Kemalizm’i gibi omuzlara çökmüş manevi bir yükten başka bir şey değil. O post-kolonyal İslamcı dalgadan geriye herhâlde At Pazarı’ndaki “Hey ümmet woaw süpermiş ARO” nesli için bile “Tekbir, Allahu Ekber” sloganından başka bir şey kalmadı.
İran Devrimi’nden sonra ortaya çıkan siyasal İslamcı dalga ise ondan da geriye Esed’i destekleyen, Humeyni’nin Başbakan’ını içeri atan İran kadar bir şeyler kaldı.
Şayet bugün referans alınan ve ihya edilmeye çalışına Namık Kemallerin, Ali Suavilerin,Muhammed Abduhların, Afganilerin, Akiflerin ilk dönem İslamcılığıysa onun zaten ihyaya ihtiyacı yok.
Liberté’yi hürriyetle, meclisi şûrayla, demokrasiyi meşveretle (tercüme etmeyen) yeniden keşfeden ve anlamlandıran o İslamcıların çizgisi 100 yıldır bu coğrafyada siyasetin ana çizgisi olarak yaşıyor. O yüzdendir ki bu ülkede ilk Meclis’in arkasında “Ve şavirhüm fi’l-emri” “İstişare Ediniz” ayeti asılıydı. O yüzden bu ülkede dindarlar bu katı laik devlete karşı, İslamcı partilerle değil merkez sağ partilerle, şeriat talebiyle değil demokrasi talebiyle var oldu ve mücadele ettiler.
Yani boşuna arabayı ata koşturmaya çalışmayın, o atlar uzun yıllardır o arabayı son sürat koşturuyor zaten...
Yazarlar
-
Mensur AkgünTrump şaşırtmaya devam ederken… 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taha AkyolÇankaya şişmanı... 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciÇöken CHP mi AK Parti mi? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezÖnümüzdeki Küresel Riskler 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUİçişleri bakanı ne demişti, gerçek ne çıktı? 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZSuriye’de yeni dönem arayışı: Çatışmadan entegrasyona geçilebilecek mi? 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENDavos 2026: Küresel belirsizlikler eşliğinde ‘diyalog ruhu’ 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENSuriye’de İstikrar da “Süreç” de Tehlikeli Sularda 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Nevzat CİNGİRTSıfır tüketim, 402 lira fatura… 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİNHızlı çöküşün anatomisi 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KirasSuriye’nin bir ucunda oyun içinde oyun 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAGün Rojava’yı Savunma Günüdür; Ortak Geleceğe Yönelik Tehdit... 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUHakan Fidan’ın anlamadığı 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKDışarıdan ABD, içeriden mollalar: İranlılar ne yapacak? 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKANİstanbul çok kötü yönetiliyor! 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİBeleş hamaset, boş balon 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENSuriye’nin “normal”i inşa ediliyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRSURİYE'DE İHLALE SUKUNET MORFİNİ 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanGrönland kavgası: Ne Trump NATO’yı feda edebilir ne Avrupa 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞRastgele büyüme 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURBuyurun tekrar çözüm sürecine... 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYılın kelimelerine siyaseten bakmak: “Parasosyal” ve “Rage Bait” neden ayrımı keskinleştiriyor, araş 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞ“81 İLDE 81 AŞEVİ “YOKSULLUĞU”… 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluCumhurbaşkanı 23 yıl sonra niye hâlâ şikayetçi? 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile Bayraktarİran’ın dinamikleri 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRİTO Başkanı’na milyonlarca liralık harcamayı sordular 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakDizinformasyon mu, manipülasyon mu? 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalVenezuela, MAGA ve Çin 17.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUToplumsal gidiş nereye doğru? 17.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayVenezuela ve Trump doktrini 17.01.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRGül, Arınç, Atalay’ın olduğu bir AK Parti iktidarında İmamoğlu tutuklanabilir miydi? 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİAranan baron İmamoğlu muymuş? 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTAN“Yetkim olsa HSYK’yı anında yargılardım” … 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Figen Çalıkuşu“Terörsüz Türkiye” süreci ne alemde? 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERSefalet ücreti 15.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanAdaletsizlik Müslüman toplumların kaderi olabilir mi? 14.01.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraZamanımızın Bir Kahramanı 14.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALKürtlerle Suriye’de savaş, Türkiye’de barış: Ne kadar mümkün? 12.01.2026 Tüm Yazıları
-
Murat Sevinç'Barış Bildirisi'nin 10'uncu yılında hali pür melalimiz 10.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKABD terörü ve rızanın çözülüşü 6.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalSiyonist evanjelist yayılmacılığa karşı demokratik konfederal dayanışma 4.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANDavutoğlu’nun “öfkeli çocuklar”ı 3.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANLeyla Zana vakası bir gösterge. Ama neyin? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNKüfürbazlar ve ötesi 19.12.2025 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselPara politikasında sınav zamanı 18.12.2025 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKEN"O Yıl", hangi yıl? 15.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞEntelektüel üretimin kaybı-Rejimin vesayeti-Siyasetin iflası 13.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpHissedilemeyen büyümenin anatomisi 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYTürkiye İçin Irak Peşmergeleri Sorun Olmuyor da Rojava neden Sorun! 4.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKEve siyaset için dönüş öncesi bir mıntıka temizliği gerek 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP modernizmi ve faşizmi... 23.11.2025 Tüm Yazıları
-
Ali TürerÇÖZÜM, BARIŞ VE KARDEŞLİK GETİRECEK Mİ? 23.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zeki ALPTEKİNEmeğin Sosyolojisi ve Kapitalizmin Geleceği: Marx vs. Marx 16.11.2025 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDEN"Arananlar" zulmü ne zaman son bulacak? 14.11.2025 Tüm Yazıları
-
Mehveş EVİNYerel yönetimlerle işbirliği kültür politikası için hayati 13.11.2025 Tüm Yazıları
-
M.Latif YILDIZÇÖZÜM SÜRECİ KOMİSYON VE EKMEN 12.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zülfü DİCLELİKeşke… 4.11.2025 Tüm Yazıları
-
Etyen MAHÇUPYANKemalizm mi daha ‘iyi’, (Yeni) İttihatçılık mı? (3) 25.10.2025 Tüm Yazıları
-
Hasan Bülent KAHRAMAN‘Parlak gelecek’ ve sol gelecek... 12.10.2025 Tüm Yazıları
-
Metin Karabaşoğluİnsanların devletlerle savaşı 9.10.2025 Tüm Yazıları
-
İlnur ÇEVİKTrump’ın dünyasına hoşgeldiniz… 3.10.2025 Tüm Yazıları


















































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
17.01.2026
13.01.2026
10.01.2026
7.01.2026
5.01.2026
3.01.2026
31.12.2025
24.12.2025
23.12.2025
17.12.2025