Celal DENİZ
Parlamenter sistem yürütmenin ( yani hükümetin ) yasamanın (yani meclisin) denetiminde olduğu bir kurulun işleyişini ifade eder. Devlet başkanı ile hükümet başkanı aynı kişiler değildir. Bizde uygulana geldiği gibi cumhurbaşkanın yetkileri sınırlıdır. Sorumluluk yürütmenin başındadır yani başbakandadır. Liberal temsili demokrasilerde mecliste bulunan milletvekillerinin kürsü dokunulmazlıkları vardır.
Başkanlık sisteminde ise devlet başkanı ile hükümet başkanları genellikle aynı kişilerdir. Devlet başkanı yasamaya karşı parlamenter sistemde ki gibi sorumlu değildir.
Ülkemizde Erdoğan ve AKP Türk tipi bir başkanlık getirecekleri iddiasındadırlar. Bu anlamda Erdoğan daha cumhurbaşkanlığına adım atar atmaz fiili başkanlık konusunda adım atmıştır. Seçimlerde siyasi parti lideri gibi meydan meydan dolaşmış muhalefete en ağır eleştirileri yapmış ve muhalefet liderlerine polemik içeren sataşmalarda bulunmuştur.
Anayasa Mahkemesinin kararını tanımadığını söylemiş, hangi konuda bir şeyi dile getirse AKP onu anında yasalaştırmak için meclisteki çoğunluğunu harekete geçirmiştir. AKP meclis gurubu Erdoğan'ın emir eri konumunda hareket etmiş meclisin özgür iradesini Erdoğan'a teslim etmiştir. MHP bu süreçte gönüllü bir teslimiyet sergilemiştir.
AKP mecliste böylesine bir çoğunluğu sağlayınca başkanlık yolunda önce Başbakan Davutoğlu'nu bertaraf etti. Sonrada dokunulmazlıkları meclise taşıdı. Dokunulmazlıkların kaldırılması Başkanlık yolunda önemli bir eşiğin atlanmasını sağlayacaktı.
Nitekim 20 Mayıs 2016 mecliste başkanlık yolunun temizlenmesi için meclisin devlet refleksi ile hareket ettiği bir gün oldu. AKP, MHP, ve CHP'li vekillerin oyları ile referanduma bile gerek kalmadan çoğunluğu ve hedefi de bu olan HDP'li vekillerin dokunulmazlıkları kaldırıldı. Dokunulmazlıkların kaldırılmasında ki oylama göstermiştir ki devlet bir yana HDP'li vekiller bir yana düşmüştür.
AKP MHP Kürt sorunu konusunda nasıl bir tavır içinde oldukları bellidir. Onlara göre Kürt sorunu yoktur. Ancak CHP Kürt sorunu konusunda 1989 SHP raporunun bile gerisinde kalsa da o raporu her fırsatta referans vermişlerdir. Ve Kürt sorununun Parlamentoda çözülmesi gerektiğini söylemişlerdir. Yürüyen çözüm sürecine getirdikleri eleştiride de çözüm yerinin parlamento olduğunu söylemişleridir.
CHP'nin tutumu özel olarak irdelenmeye muhtaçtır.
Dokunulmazlıkların kaldırılması HDP'li bir çok vekilin meclisin dışına itilmesini getirebilecek, hatta tutuklanabilecek sonuçlar üretebilir. Böyle bir durumda CHP Kürt sorununun çözüm yeri parlamentodur derken Kürtlerin atıldığı, siyaset yapma imkanı olmadığı bir parlamentoda hangi çözümü kiminle konuşacaktır? Bir başka sonuç ise Kürt sorunu parlamentoda çözülür diyerek Kürtlerin meclisten atılmasına katkı sunarak çözümü dağa havale ettiler. Bundan böyle akacak kanın sorumluluğunu taşıyacaklar.
Kılıçdaroğlu Erdoğan'a karşı muhalefet dilini sert ifadelere dönüştürmüştü. Erdoğan'a Diktatör bozuntusu demişti. AKP Dokunulmazlıklar konusunda Erdoğan'ın emri ile harekete geçti. CHP ve bizzat Kılıçdaroğlu dokunulmazlıklar konusunda kurumsal olarak evet diyerek diktatör dediği kişinin emrine itaat etmiş olmuyor mu? Madem siz AKP ile farklı siyaset yürütüyordunuz neden aynı refleksi gösterdiniz. Hem de anayasaya aykırı olduğunu bile bile bu oyuna ortak oldunuz?
CHP'nin adında halk var. Ancak dokunulmazlıkların referanduma götürülmesini istemeyip referandum sınırını aşıracak oy kullandılar. Neden ? Çünkü halka anlatabilecekleri somut bir gerekçeleri olamayacaktı. Ne evet ne de hayır diyemeyecekleri için iki cami arasında beynamaz durumuna düştüler.
7 Haziran öncesinde HDP'nin AKP ile anlaştığı, özerklik karşılığında HDP’nin Erdoğan'ı başkan yaptıracağı yalanları seçmenin epey kafasını karıştırmıştı. Seni başkan yaptırmayacağız sloganı bu kafa karışıklığını gidermede bir ilaç oldu. 7 Hazirandan bu yana geçen sürece bakıldığında kimin Erdoğan'ın başkanlığına giden yolda nasıl bir duruş sergilediği bu dokunulmazlık oylamasında net görüldü.
Dokunulmazlık oylamasının en belirgin sonucu şu ki mecliste sistem partileri sistemin geleceği adına devlet refleksinde buluştular. Onların bu buluşma zemini ise Kürtlerin Siyaset yapma hakkının gaspı oldu.
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları

















































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
22.04.2019
14.12.2017
30.11.2017
13.09.2017
5.02.2017
28.04.2017
19.04.2017
1.02.2017
24.03.2017