Markar ESAYAN
Tübitak’ın kitaplarına uzun bir süre merak sarmıştım. Nasıl ki Beyaz Gölge dizisindeki Carver Lisesi öğrencilerine heveslenip 1.81’lik cüce boyumla dünya smaç şampiyonu olmaya karar verdiysem, Hawking’in Zamanın Kısa Tarihi’ni okuduktan sonra da Picasso görmüş Evren gibi “Ne kadar basitmiş” diyerek bilim insanlarının Büyük Patlama’dan sonraki ilk saniyenin bir milyonda birinde neler olup bittiğini çözememiş olmalarına çok içerlemiş ve “Bu iş de bana düştü diyerek” kolları sıvamıştım.
“Bir Türk dünyaya, sekiz Türk güneş gezegenine bedeldi…”
Hızlı bir şekilde yol almam gerektiği için her şeyi baştan keşfetmeyeyim dedim. Bu nedenle Tübitak’ın kitaplarına vurdum kendimi. Lisede sürekli takdirle, teşekkürle geçtiğimi belgelerle kanıtlayamam çünkü hepsini taşınırken kaybettim. Ama kayıtlar istenirse bulunabilir. Ancak bulunursa en zayıf dersimin matematik olduğu görülecek, bir lahza kuşkuya düşülebilecektir. Bu sizi yanıltmasın, matematiği beceremediğimden ve “Benim sosyal zekâm güçlü canım” diye kendini avutanlardan olduğumdan değil, dersler bana basit geldiğindendi. Bir de zekâma çok güvendiğim için derslerden sadece dinleyerek geçiyordum ama matematik biraz çalışmak gerektiriyordu. Benim ise yapacak çok daha önemli işlerim vardı.
Deniyordu ki, “Saniyenin o bir milyonda birine kadar Standart Teori dedikleri anlaşılabilir ve hatta ispatlanabilir şekilde geliyoruz ama, o bir milyonda bir saniyeye ulaştığımızda, verili bütün fizik ve bilim kuralları geçerliliğini yitiriyor.” Evet hâlâ öyle, hatta orada bir kaos vardı. Bir tür anarşi. Bulanıklık ötesi bir bilinmezlik.
CERN’de 4-5 sigma kesinliğinde –kabul edelim oldukça yüksek gerçekleşen Higgs Bozonu, yani Tanrı Parçacığı’nı bulma başarısı, büyük bir buluş olabilir. İnsanlığın otomatik araba sileceği ve tükenmez kalemden sonra hayatımızı en çok değiştirecek en büyük buluşu dahi olabilir, bunu teslim etmeliyiz sanırım.
Neyse, ben sonra sıkıldım, planladığımdan daha çok zaman gerekiyordu ve başımda bendeki dehayı görüp nasihat verecek bir büyüğüm de yoktu. Yoksa, belki bir Hawking olamazdım ama bir İsmet Berkan olmam işten bile değildi. En azından şimdi siz de Hürriyet okurları gibi şanslı olur ve benim küçüklük anılarımı dinlemek yerine şu Higgs Bozonu nedir sarih bir şekilde anlardınız.
Büyük Patlama’nın bir saniyenin bir milyonda biri sonrasında atom altı parçacıkları ve atom, yani evreni oluşturan kütleli parçacıklar nasıl oluşmuşlardı? Tamam Einstein enerjinin maddeye, maddenin de enerjiye dönüştüğü teorisi çürütülememişti ama, Büyük Patlama’nın ilk saniyesinde evrenin tamamen enerjiden oluşan halinde, ne olmuştu da atom, yani kütlenin temel maddesi ortaya çıkmıştı?
Higgs Bozonu’na Tanrı Parçacığı denmesi de bundan. Çünkü Higgs ve arkadaşlarının iddiasına göre kütlesiz parçacıklar Higgs Bozonu içinden geçerken kütle kazanıyorlardı. İyi de, bunun mümkün olabilmesi için Higgs denen bozonun varolduğunu kanıtlamak gerekirdi.
İşte milyarlarca avroluk Cern deneyinin ve bunca yıllık emeğin en büyük amacı buydu. Cern’de kurulan laboratuarda karşılıklı salınan parçacıklar, ışık hızına yüzde 99.999 oranında yaklaşılarak çarpıştırılacak, kuramsal olarak elektron ve pozitronun yok olmasıyla Higgs Bozonu ortaya çıkarılacaktı. Bu oldu. Üstelik 126.5 GeV gibi düşük bir hızda başarıldı bu. Daha önce dev mıknatısların erimesiyle 450 GeV hızında başarısız olunmuştu. Bu şu demek: İnsanoğlunun sağlayabileceği bir hızda enerjiden kütle yaratabilir.
Kütlesiz bir şeyden, fotondan, madde yaratmak Tanrı’nın evreni yaratmasına eş koşuluyor. Böylelikle iş ateist-dindar tartışmasına indirgeniyor. Oysa bu doğru değil. E=MC2 orada yıllardır duruyor. Evet, henüz sadece Higgs Bozonu gözlemlendi. Bundan sonra fotondan madde elde etmeye çalışacaklar. Umarım başarılı olurlar, bu beni çok heyecanlandırıyor doğrusu.
Ama beni daha çok heyecanlandıran şey, Büyük Patlama’nın ilk saniyesinin bir milyonda birinde neler olduğu. Bunların hiçbiri inanca zararlı şeyler değil. Birileri bunu Tanrı’nın yokluğunu kanıtlama amacıyla yapıyorsa bile. Üstelik, yıllardır Tanrı’nın varlığını savunanlar, Tanrı’nın yokluğunu savunanlara niye düşman olsunlar ki? Eğer olmadığı kanıtlanırsa, herkes için faydalı olmaz mı bu bilgi? Belki de ortak bir yol bulunur. Belki de Yaratılış’ın ilk ayetlerinde o ilk saniyenin bir milyonda biri anlatılıyordur: “Tanrı'nın ruhu suların üzerinde dalgalanıyordu. Tanrı, ‘Işık olsun’ diye buyurdu ve ışık oldu.”
Belki de CERN deneyinde Tanrı’nın bir parçasının izi bulunmuştur.
Bu az şey mi?
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zeki ALPTEKİNEmeğin Sosyolojisi ve Kapitalizmin Geleceği: Marx vs. Marx 16.11.2025 Tüm Yazıları



















































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
9.05.2019
2.05.2019
24.04.2019
21.04.2019
18.04.2019
16.04.2019
13.04.2019
10.04.2019
3.02.2019
28.03.2019