Kürenin içini göremeyince, siyasetin önümüze koyduklarını gerçek zannetmeye başlıyoruz. Siyasetçi, içinde yanardağlar gibi patlayan öfkeyle, tutkuyla, kıskançlıkla biçimlenen gerçek duygularını bastırıp, dışarıya kılı kırk yararak serin bir görüntü vermek zorunda.

Zamanımızda bu görüntüye “algı” deniyor. Mecburen hepimizin takip ettiği rafine bir “algı” var; bir de en sahicisinden gerçekler. Algı zaten gerçeği saklamaya yarıyor.

İsrail askerlerinin Mescid-i Aksa’nın minberinde çamurlu ayakları ile dolaşması bir gerçek, Başbakan’ımızın yağıp-gürlemesi ise algılamamız gereken şeyden ibaret. Sadece o kadar. Onca laftan çıkan bir netice var mı? Siyasî beceri, galiba lâfın şiddeti ile sonucun hafifliği arasındaki açığı kapatırken kendini gösteriyor. “Barış Süreci Sahnesi”nde, ortalıkta uçuşan tehditlere karşılık, arkada, kuliste olup bitenler arasındaki derin fark bu becerinin en son örneği. Can sıkıcı olan şu: Algı ile gerçeklik arasındaki derin uçurum aptal yerine konma pahasına doldurulmak zorunda.

Barış Süreci, bayatlamış iyi polis-kötü polis replikleriyle devam ederken ve iki taraftan tehditler eşliğinde “artık sona erdi” mesajları gelirken birden ortalıkta esmeye başlayan bahar rüzgârları, ancak algı-gerçeklik uçurumunu fark edemeyenlere tuhaf gelmiş olmalı. IŞİD Kobanî’ye girip, mahalle mahalle ele geçirirken Barış Süreci’nin akıbetini belirlemiş oldu. Tekrar işlerin yoluna koyulmasına kadar geçen zaman, tarafların yeni “gerçeklik”e ayak uydurması ile geçti. İmralı’yı, Kandil’i, HDP’yi veya içerideki-dışarıdaki Kürt politikacıları anlamaya çalışanlar artık sadece Washington’u takip ederek sağlam öngörülerde bulunabilirler. Kürt sorununun karmaşık denklemi, Amerikan filmlerinin iyi ve kötü adam karakterleri ve klişe olay örgüleri gibi artık hepimizin anlayacağı bir basitliğe bürünmüş durumda.

Büyük İskender, Kördüğüm’ü kılıcıyla çözmüştü. Obama kılıcı değil, düğümü tek tek ilmeklerle ilgilenerek çözmek zorunda. ABD, Ortadoğu’daki satranç tahtasını devirmek yerine oyun oynamayı seçiyor. ABD askerlerinin Suriye-Irak topraklarına postallarının değmesinin tek alternatifi kapsamlı bir diplomasi yürütmek. ABD’nin Ortadoğu’daki diplomatik hamlelerinin tamamının vazgeçilmez bir ön şartı var: Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile Kürtlerin uzlaşması. Bu uzlaşma o kadar temel bir adım ki, ABD’nin bu iradesine PKK gibi bir örgütün direnmesi, Kobanî için “biji Obama” sloganlarından sonra, sonucunda hiçbir şey kazanamayacağı aşikâr olan bir intihar eyleminden farksız. Ya Devlet? PKK’yı ikna etmek için ABD’nin bu kayıtsız-şartsız desteğini neden reddetsin?

Netice?

Barış Süreci’nin mutfağındaki ABD perspektifi, bir orkestra şefi edasıyla PKK kanadında harmoniyi sağlamış görünüyor. Bu perspektif, Türkiye’nin Kürt sorununu ve özellikle PKK sorununu Ortadoğu’nun alt-üst oluşu içinde çok basit bir ayrıntıya dönüştürüyor. Güç politikası, iradeye boyun eğdirmek içindir; diplomasi ise çıkarları uzlaştırır. Bu sefer gerçekten bir çıkar uzlaşması söz konusu. Tarihsel derinliğin farkında olanlar, bu uzlaşmanın ABD hesaplarını aşacak kadar kalıcı olacağını görebilir. Türklerin ve Kürtlerin varoluşsal çıkarlarını sürdürebilmeleri bu diplomasi içinde hayat bulan uzlaşmaya bağlı. ABD’nin diplomasisi, gerçekçi bir şekilde uzlaşabilecek bu çıkarlara dayanıyor. Barış Süreci, çok genel ve kalıcı bu rotaya oturduğu için garanti altında. Kimsenin endişe etmesine gerek yok. İmralı’nın, Kandil’in, Kürt politikacıların sözlerinin algı dışında hiçbir anlamı ve karşılığı yok.

Bütünüyle bu denklemin karşı kefesinde yer alan IŞİD faktörü kalıcı değil. Bir örgüt güçlenebilir veya zayıflayabilir; kalıcı olan örgüt değil, IŞİD’i var eden dinamikler. Bu dinamikler ve bu dinamiklerin oluşturacağı sorunlar kalıcı. Bugün Kobanî, yarın Afrin daha sonra Erbil tekrar farklı tehditlere maruz kalacak. Bu tehditler kısa vadede PKK karşısında Türkiye’nin elini güçlendirebilir; ama orta ve uzun vadede Kürtlerden daha fazla zarar Türkiye topraklarında görülecektir.

Bu sefer barış rollerin, kaprislerin, sekter çıkarların değil, reel politiğin eseri; yani kalıcı.