Mahkemenin tahliye ettiği birisini şu ya da bu gerekçeyle serbest bırakmamak, tahliyeyi geciktirmek ciddi bir insan hakları ihlalidir.

Avukatlığını benim yaptığım ve Türkiye’nin mahkûmiyetiyle sonuçlanan Topaloğlu/ Türkiye davası (38388/04) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin konuya verdiği önemi açıkça gösteriyor.

Topaloğlu askerden firar ettiği için tutuklanmış, mahkemenin sonradan verdiği tahliye kararı, hafta sonunda yetkililere ulaşılamadığı gerekçesiyle gecikmeli olarak uygulanmıştı. Türkiye AİHM önünde yaptığı savunmada, Topaloğlu’nun hafta sonu “misafir” olarak ağırlandığını söylemişti.

AİHM, bu “misafir” etmenin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin kişi güvenliği ve özgürlüğü hakkını düzenleyen 5. maddesini ihlal ettiğini tespit etti. 2012 tarihli bu mahkûmiyet kararında AİHM birkaç hususun özellikle altını çizdi. Birincisi, tahliyeye ilişkin idari işlemlerin birkaç saatten fazla şekilde tahliyeyi geciktirmesi halinde özgürlük hakkının ihlal edilmiş olacağıdır. İkinci olarak da AİHM, bütün Avrupa Konseyi üyesi devletlerin, salıvermeye ilişkin kararların derhal uygulanabilmesi için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduklarını belirtti.

Yani Topaloğlu kararı ışığında çok net bir şekilde söyleyebilirim ki, Hidayet Karaca ve tutuklu polislerin tahliyesini emreden Asliye Ceza Mahkemesi kararının uygulanmaması ağır bir hukuk ihlalidir. Buradaki ihlal Topaloğlu davasındakinden çok daha vahimdir ve ağırdır. Çünkü Topaloğlu davasından farklı olarak burada ihlal öyle bir iki yetkilinin lakaytlığından falan değil, doğrudan doğruya hükümetin politikasından kaynaklanıyor.
Asliye Ceza Mahkemesi’nin tahliye kararına uyulmama gerekçesi olarak açıklanan bütün hususlar Türkiye’de hukuk sisteminin bütünüyle askıya alındığını gösteriyor.
Bizim hukukumuzda hakimin reddi diye bir müessese var. Siz hakimi reddediyorum diye başvuruda bulunduğunuzda normalde, aynı mahkeme bu istemi incelemeye alır. Ancak bizim ceza usul yasamız, eğer bu başvuruda bulunulan yer tek hakimden oluşuyorsa, bu durumda bir üst mahkeme bu konuda karar verir diyor. Sulh Ceza Hakimi’nin reddedilmesi durumunda doğal olarak bu konudaki incelemeyi Asliye Ceza Mahkemesi yapıyor. Nitekim bu başvurular sonucunda hakimin reddi talepleri haklı bulunduğu için, tahliye taleplerine de artık Asliye Ceza Mahkemesi karar vermiş. Ve bu sayede Sulh Ceza Hakimleri’nden oluşan “kapalı devrenin” dışına çıkıldığı ilk anda da tahliye kararları geliyor.

Ardından yine bir Sulh Ceza Hakimi, Asliye Ceza Mahkemesi’nin bu tahliye kararı yok hükmündedir diyor ki, bu bizim Ceza Usul Yasamıza göre mümkün değil. Çünkü bizim ceza usulde alt derece mahkemesinin bir üst derecenin kararını bozması, ortadan kaldırması düşünülemez bile... Yani Sulh Ceza Hakimi, Asliye Ceza’nın kararını hiçbir şekilde bozamaz, geçersiz kılamaz. Bunun yapılması hukuk sisteminin tamamen askıya alınması demektir.

Asliye Ceza Mahkemesi’nin verdiği tahliye kararından sonra Karaca’nın ve polislerin tahliyesini geciktiren, engelleyen her görevli açıkça hürriyeti tahdit suçu işliyorlar.
Bütün bunların arkadaki siyasi iradenin desteğiyle yapılıyor olması, Türkiye’de iç hukuk yollarının ortadan kalktığı izlenimi oluşturuyor. Tıpkı 90’lı yıllarda devlet politikası sonucu köyleri yakılan Kürtler için olduğu gibi, “paralel yaftasıyla” özgürlüğü kısıtlananlar için de hak ve adalet aranacak tek merci olarak geriye Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kalıyor. Türkiye filmi geriye sarıyor hem de çok büyük bir hızla...