Okulda, Güneş'in çevresinde dolanan dokuz gezegen olduğu teorisini bellemiştik.

Derken 2006'da bilim adamları Pluto'nun Güneş Sistemi'ne dahil olmadığına karar verince, gezegen sayısı sekize indi. Ne var ki iki gün önce bilim dünyası bir haberle sarsıldı: ABD'nin California Teknoloji Enstitüsü'ne mensup astronomlar, Güneş Sistemi'nin bir parçası olduğuna “inandıkları” bir gezegeni keşfettiklerini açıkladılar. Donmuş gazlardan oluştuğu tahmin edilen “Dokuzuncu Gezegen,” dünyanın 10 katı kütleye sahip ve 4 katı büyüklükte. Güneş'e en uzak olan yörüngeyi izliyor. O kadar ki, Güneş'in ışınları ona ancak bir haftada ulaşabiliyor; Güneş etrafında bir turunu tamamlaması 10 ila 20 bin yıl sürüyor.

“Dokuzuncu Gezegen”in verdiği başlıca iki mesaj var. Birincisi, bilimin şaşmaz olmayıp ancak aksi gösterilene kadar geçerli teorilerden oluştuğunu hatırlatması. Bilim adamları, Aydınlanma felsefesinin ürünü olan eleştirel akılcılık yöntemini izleyerek, bütün teorileri, bu arada Güneş Sistemi teorisini de sürekli sınamaya tabi tutmakta. (Eleştirel akılcılık, “Aydınlanma” denilince bizde pek çoklarının inandıklarının aksine, sadece dinsel dogmaları, varsayımlar değil, laik olanları da sorgular.)

“Dokuzuncu Gezegen”in verdiği ikinci mesaj ise, uzay bilimlerinde olduğu gibi, hemen her alanda bilimsel ilerlemelerin, özgürlükçü ve çoğulcu demokrasinin geçerli olduğu Batı ülkelerinde gerçekleştiğini hatırlatması. Bilim ancak eleştirel akılcılığın uygulanabildiği, eleştirme özgürlüğünün tanındığı yerlerde gelişebiliyor. Eleştiri özgürlüğünün olmadığı yerlerde, örneğin Çin'de, İran'da, hatta demokratik bir rejime sahip olduğu halde eleştiriyi teşvik etmeyen bir kültüre sahip olan Japonya'da, evet teknolojik gelişmeler kaydediliyor ama bunların hepsi Batı kaynaklı bilimsel buluşların uygulanmasıyla sağlanıyor. Bu uygulamaları da Batı'nın seçkin üniversitelerinde yetişen bilim adamları başarıyor. Zira seçkin üniversiteler, seçkin araştırma kuruluşları, seçkin bilim adamları ancak eleştirel akılcılığın kabul ve teşvik gördüğü rejimlerde ortaya çıkabiliyor. Aksi takdirde, ne kadar yatırım yaparsanız yapın, bilimin gelişmesine elveren ortamı sağlamak mümkün olmuyor.

Lafı nereye getireceğimi, sanırım anladınız. Bir ülkede, başlıca kaygıları iktidara gelmek ve iktidarı elde tutmak olan siyasetçiler, bilimle uğraşan insanları, akademisyenleri görüşleri nedeniyle “hain, alçak, zalim, tiksinç” ilan ediyorsa; kovuşturulmaları için savcılara talimat yağdırıyorsa; üniversiteler iktidarın emriyle öğretim üyelerini cezalandırmak için birbirleriyle yarışa girişiyorsa; kısacası, ifade özgürlüğü boğuluyorsa, orada ne bilim ilerler, ne seçkin üniversiteler, bilim kurumları gelişebilir, ne de seçkin bilim adamları yetişebilir.

Bırakın bilim adamlarını, akademisyenleri, aydınları, eğer sıradan yurttaşlar görüşlerini serbestçe açıklama özgürlüğüne sahip değilse, fikirleri yüzünden ceza görme tehdidi altında yaşıyorsa, o ülkede ne gerçek anlamda sosyo – ekonomik kalkınmadan söz edilebilir, ne de toplumsal sorunlar çözülebilir. Türkiye'de askerî vesayet rejimi siyasî partileri sürekli kapatarak demokrasinin gelişmesine izin vermedi, böylelikle demokrasi dışı yöntemlere başvurulmasına, silahlı isyanlara çanak tuttu. Aynı rejim, YÖK boyunduruğu altına sokarak üniversitelerin bu ada layık bir gelişme göstermelerini kundakladı.

Başında Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın olduğu, giderek daha da keyfîleşen ve otoriterleşen AKP iktidarının Türkiye'ye vereceği en büyük zarar, hiç şüphesiz ki, ülkenin sorunlarını çözme, sosyo – ekonomik kalkınmayı gerçekleştirme yeteneğini yitirmesi; enerjisini iç kavgalarla tüketmesi; “muasır medeniyeti yakalama” iddiasının hayal olması. Erdoğan vesayeti altındaki Türkiye'nin, Kenan Evren vesayeti altında olandan farkı kaldı mı?